Kur'an'da Şirk ve Acele Azap Talebi

Öz

Kur’an’da peygamberlerin mücadeleleri anlatılırken, muhataplarını kulluğu sadece Allah’a yapmaya çağırdıkları, şirkte ısrar etmeleri durumunda ise azap ile uyardıkları ve bunun karşısında müşrik muhatapların vaat edilen azabı acele istedikleri aktarılmaktadır. Bu çalışmada şirk ile insanın azap talep etmesi arasında nasıl bir ilişki olduğu ve azap talebinin Kur’an’da nasıl işlendiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada müşriklerin vaat edilen azabı aceleyle istediklerini aktaran ayetler ve bunlara cevap mahiyetinde gelen ayetler mümkün oldukça nüzul sırasına göre ele alınıp Kur’an bütünlüğü gözetilerek incelenmiştir. Araştırmada Tefsir kaynakları yanında, bu alanda yapılmış çalışmalardan ve ilgili kelimelerin anlam tespitinde lügatlerden yararlanılmıştır. Sonuç olarak hem olumlu hem de olumsuz anlam içermekte olan aceleciliğin insanın yapısında bulunan bir özellik olduğu görülmüştür. Bu eğilimin müşriklerde olumsuz anlamda tezahür ettiği tespit edilmiştir. Müşriklerin nimetler içinde olmaları, henüz azap görmemiş olmaları ve şirki inancını hak görüp Allah’tan başka ilahlar edinmeleri sebebiyle azabın gelmeyeceğini sandıklarından vaat edilen azabın dünyada aceleyle gelmesini isteyerek meydan okudukları sonucuna varılmıştır. Vaat edilen azabı acele istemenin, şirke düşen insanın kendisini doğru yolda görüp şirkte ısrar etmesinin ve onu savunmasının bir yansıması olduğu görülmüştür. Ayrıca, Kur’an’da müşriklerin vaat edilen azabı acele istediklerini aktaran ifadelerin yer alması hususunun Kur’an’ın bir üslup özelliği olduğu değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tefsir,Kur’an,Şirk,Müşrik,Acelecilik

Politheism and Desire of İmmediate Torment in Qur'an

Abstract

The manifestation of this immediate torment desire of Polytheists', the relationship between politheism and mentioned desire and torment desire tried to be identified how it was processed in Qur'an. In research, verses which transferred polytheists immediate desire of promised torment and verses which came as an answer were examined according to Qur'an integrity and as much as possible according to order of revelation. Consequently, hurriedness tendency which is based in human habit is determined to appear in a negative meaning on polytheists. To desire immediate torment that was promised, was seen as a result of the people who were insisting on polytheism, seeing themselves on the right way. Otherwise the point taking part in Qur'an, polytheists' expressions transferring immediate desire of promised torment was evaluated as Qur'an's style feature which aiming to keep human on the right way.

Keywords

• Qur’anic Exegesis,Qur’an,Polytheism,Polytheist,Hurriedness,Torment

Kaynakça

1. Adler, Alfred. İnsanı Tanıma Sanatı. Trc. Kamuran Şipal. İstanbul: Dergah Yayınları, 1977. Bakon, Francis. Denemeler. Trc. Akşit Göktürk. İstanbul: İnkilâp Kitabevi, 1994.
2. Begavî, Ebû Muhammed Muhyissünne Hüseyin b. Mes’ûd. Tefsîrü'l-Begavî. Mealimü't-Tenzil. Thk. Muhammed Abdullah en-Nemr, Osman Cuma Zamiriyye, Süleyman Müslim el-Harş. 8 cilt. 2. baskı. Riyad: Dâru Taybe, 1993.
3. Buladı, Kerim. Kur’an’da Nankörlük Kavramı. İstanbul: 2001. Cevherî, Ebû Nasr İsmail b. Hammad. es-Sıhâh: Tâcü’l-Luğa ve Sıhâhu’l-Arabiyye. Thk. Ahmed Abdülgafur Atar. 6 cilt. 4. baskı. Beyrut: Dârü'l-İlmi'l-Melâyîn, 1990. Destances, Rene. Ruhun İhtirasları. Trc. Mehmet Karaasan. Ankara: Milli Eğitim Basımevi, 1972.
4. Elmalılı, Muhammed Hamdi Yazır. Hak Dini Kur'an Dili. 10 cilt. İstanbul: Eser Neşriyat, t.y.
5. Eysenck, H. J., Wilson, Glenn. Kişiliğinizi Tanıyın. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1995.
6. Ezherî, Ebû Mansur Muhammed b. Ahmed b. el-Ezherî. Tehzîbü'l-Luğa, Thk. Muhammed Ivaz Mir’ab, 8 cilt, Beyrut: Dârü İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 2001.
7. İbn Âşûr, Muhammed et-Tâhir. Tefsîrü’t-Tahrîr ve't-Tenvîr. 30 cilt. Tunus: ed-Dârü't-Tunisiyye, 1984.
8. İbn Düreyd, Ebû Bekr Muhammed b. el-Hasan İbn Düreyd el-Ezdî. Cemheretü'l-Luğa. Thk. Remzî Münîr Baalbekî, 3 cilt, Beyrut: Dâru’l-İlm Lilmelâyîn, 1987.İbn Manzûr, Ebu'l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali el-Ensârî. Lisanü'l-Arab. 15 cilt. Beyrut: Dâru Sadır, t.y.

9. İsfahânî, Ebu’l-Kasım el-Hüseyin b. Muhammed b. el-Mufaddal er-Rağıb. Mu’cemu Müfredâti’l-Elfâzi’l-Kur’an. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1418/1997.
10. Karacoşkun, M. Doğan. “Kur’an Bağlamında Olumsuz Davranışlara Psikolojik Yaklaşımlar”. Cumhuriyet Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 9/1 (2005): 87-100. Kasapoğlu, Abdurrahman. “İnkâr ve Acelecilik Karakteri – Character Of Denial And Hastıness-”. Kelam Araştırmaları 4/1 (2006): 91-111.
11. Kutub, Seyyid. Fî Zilâli'l-Kur’an. 6 cilt, 11. baskı. Beyrut: Dârü’ş-Şürûk, 1405/1985.
12. Mevdûdî, Seyyid Ebu’l-A’lâ. Tefhîmu’l-Kur’an. Edit. Ali Bulaç. Çev. Muhammed Han Kayânî v.d. 7 cilt. İstanbul: İnsan Yayınları, 1986-1988.
13. Mukâtil, Ebu'l-Hasan Mukâtil b. Süleyman b. Beşir Mukâtil b. Süleyman. Tefsîru Mukâtil b. Süleyman (et-Tefsîrü'l-Kebir). Thk. Abdullah Mahmûd Şehhate. 4 cilt. Kahire: el-Hey'etü'l-Mısriyyetü'l-Âmme li’l-Kitâp, 1979.
14. Râzî, Ebû Abdullah Fahreddin Muhammed b. Ömer b. el-Hasan b. el- Hüseyin Fahreddin: et-Tefsîrü'l-Kebîr: Mefâtîhü’l-Gayb. 32 cilt. 3. baskı. Beyrut: Dâru İhyâi't-Türâsi’l-Arabî, 1420.
15. Taberî, Ebû Cafer Muhammed b. Cerir b. Yezid. Câmiü'l-Beyân an Te’vîli Âyi’l Kur’an. Thk. Ahmed Muhammed Şakir. 24 cilt. y.y.: Müessetü’r-Risale, 1420/2000.