THE REPRESENTATION OF FEMALE OFFENDERS IN TURKISH MEDIA: AN EVALUATION OF GENDER, MORAL CODES, AND MEDIA FRAMING

Öz

This article is an evaluative study that examines the representation of female agents in Turkish mass media from the perspectives of communication sociology and feminist media criticism. Instead of offering a systematic archival analysis, it conducts a conceptual discussion based on academic literature and cases that have garnered significant public attention (Nevin Yıldırım, Melek İpek, Çilem Doğan, Pınar Gültekin). The article's central thesis is that in Turkish media, the female agent is constructed not as a legal subject, but as a gendered figure defined by axes of honor, motherhood, morality, emotionality, and deviance. In this context, Beauvoir and Butler's gender theories, Tuchman's concept of symbolic negation, and Mulvey's approach to the male gaze are used as analytical frameworks. The findings reveal that in a media environment where male agents are presented as rational and strategic subjects, female agents are pathologized within emotional frameworks such as love, jealousy, and deviance from motherhood. While Turkey's unique codes of honor and morality form the cultural infrastructure of this representation, the clickbait content logic created by the digital culture environment further deepens this tendency. The study also shows that although the representation of female agents is contextually variable, it in all cases reproduces a sexist discourse that judges womanhood not through legal norms but through conformity to social norms.

Anahtar Kelimeler

• Women's Representation
• Crime Reporting
• Media Framing
• Mass Communication
• Communication Sociology
• Digital Cultere

TÜRK MEDYASINDA KADIN FAİLİN TEMSİLİ: TOPLUMSAL CİNSİYET, AHLAKİ KODLAR ve MEDYATİK ÇERÇEVELEME ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Bu makale, Türk kitle iletişimi araçlarında kadın fail temsilini iletişim sosyolojisi ve feminist medya eleştirisi perspektifinden ele alan bir değerlendirme çalışmasıdır. Sistematik bir arşiv analizi sunmak yerine akademik literatür ve kamuoyunda geniş yankı uyandırmış vakalar (Nevin Yıldırım, Melek İpek, Çilem Doğan, Pınar Gültekin) üzerinden kavramsal bir tartışma yürütülmektedir. Makalenin temel tezi, Türk medyasında kadın failin hukuki bir özne olarak değil; namus, annelik, ahlak, duygusallık ve sapma eksenlerinde anlamlandırılan cinsiyetlendirilmiş bir figür olarak kurulduğudur. Bu doğrultuda Beauvoir ve Butler’ın toplumsal cinsiyet kuramları, Tuchman’ın sembolik yok sayma kavramı ve Mulvey’in erkek bakışı yaklaşımı analitik çerçeve olarak kullanılmaktadır. Bulgular, erkek faillerin akılcı ve stratejik özneler olarak sunulduğu bir medya ortamında kadın faillerin aşk, kıskançlık ve annelikten sapma gibi duygusal çerçeveler içinde patolojikleştirildiğini ortaya koymaktadır. Türkiye’ye özgü namus ve ahlak kodları bu temsil biçiminin kültürel altyapısını oluştururken, dijital kültür ortamının yarattığı tık odaklı içerik mantığı bu eğilimi daha da derinleştirmektedir. Çalışma ayrıca kadın fail temsilinin bağlamsal olarak değişken olmakla birlikte, her koşulda kadınlığı hukuki değil toplumsal normlarla uyumluluk üzerinden yargılayan cinsiyetçi bir söylemi yeniden ürettiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kadın Temsili
• Suç Haberciliği
• Medyatik Çerçeveleme
• Kitle İletişimi
• İletişim Sosyolojisi
• Dijital Kültür

Kaynakça

1. Adak, N. (2017). Medyada Namus Adına İşlenen Cinayetler: Erkek Kurbanlar Üzerine Bir Çalışma. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi.
2. Alankuş, S. (2003). Gazetecilik ve Habercilik. İstanbul: IPS İletişim Vakfı Yayınları.
3. Alankuş, S. (2007). Kadın Odaklı Habercilik. İstanbul: IPS İletişim Vakfı Yayınları.
4. Arpacı, M. (2019). Cinsiyet, Kötülük ve Beden: Femme Fatale İmgesinin Kültürel İnşası. Fe Dergi: Feminist Eleştiri.
5. Atmaca, N. E. (2023). Türk Basınında Yerleşik Şiddet: 3. Sayfa Haberlerine İlişkin Bir Tartışma. Akademik Hassasiyetler , 684-706.
6. Bağımsız İletişim Ağı. (2021). Yargıtay, Nevin Yıldırım’ın Cezasını Onadı . Bianet: https://bianet.org/haber/yargitay-nevin-yildirim-in-cezasini-onadi-255133 adresinden alındı
7. Beauvoir, S. D. (2019). İkinci Cins. Koç Üniversitesi Yayınları.
8. Bineark, M., & Bek, M. G. (2010). Eleştirel Medya Okuryazarlığı. Kaldedon Yayınları.

9. Cohen, S. (1972). Folk Devils and Moral Panics: The Creation of the Mods and Rockers. MacGibbon and Kee. Durkheim, E. (2014). Sosyolojik Yöntemin Kuralları. İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
10. Entman, R. M. (1993). Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm. Journal of Communication, 51-58.
11. Erol, D. D. (2021). Türkiye’deki Gazetelerin İnternet Sitelerinde Çilem Doğan Davası. İlef Dergisi, 381-411.
12. Frances, H. (1985). Women and Crime. Macmillan.
13. Goffman, E. (1974). Frame Analysis: An Essay on the Organization of Experience. Harvard University Press.
14. Independent. (2021). Melek İpek tahliye edildi . Independent Türkçe: https://www.indyturk.com/node/350686/haber/melek-i%CC%87pek-tahliye-edildi adresinden alındı
15. Judith, B. (1990). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. Routledge.
16. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu. (2026). 2025 Kadın Cinayetleri Ve Şüpheli Kadın Ölümleri Raporu.
17. Kardam, F. (2005). Türkiye’de Namus Cinayetlerinin Dinamikleri: Eylem Programı İçin Öneriler (Sonuç Raporu). Ankara: Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), Nüfus Bilim Derneği ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP).
18. Kural, T. (2019). Haber Sitelerinde Kadın Suçluluğunun Temsili: Çilem Doğan Örneği. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
19. Madriz, E. (1997). Nothing Bad Happens to Good Girls: Fear of Crime in Women's Lives. University of California Press.
20. Mulvey, L. (1975). Visual Pleasure and Narrative Cinema. Screen, 6-18.
21. Rosalind, G. (2006). Gender and the Media. Polity Press.
22. Sakallı Uğurlu, N., & Akbaş, G. (2013). Namus Kültürlerinde “Namus” ve “Namus adına Kadına Şiddet”: Sosyal Psikolojik Açıklamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 16(32), 76-91.
23. Tahincioğlu, A. N. (2010). Türkiye Basınında Namusun Halleri. Fe Fergi, 41-48.
24. Tandoc, E. C. (2014). Journalism is twerking? How web analytics is changing the process of gatekeeping. New Media & Society, 559-575.
25. Tankard, J. W. (2001). The Empirical Approach to the Study of Media Framing. S. D. Reese, O. H. Gandy, & A. E. Grant içinde, Framing Public Life: Perspectives on Media and Our Understanding of the Social World (s. 95-106). Lawrence Erlbaum Associates.
26. Tuchman, G. (1978). The Symbolic Annihilation of Women by the Mass Media. G. Tuchman, A. K. Daniels, & J. Benét içinde, Hearth and Home: Images of Women in the Mass Media (s. 3-38). Oxford University Press.
27. Van Zoonen, L. (1994). Feminist Media Studies. Sage Publications.
28. Worrall, A. (1990). Offending Women: Female Lawbreakers and the Criminal Justice System. Routledge.