Türkiye ve AB Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketimi Üzerinde Finansal Gelişmenin Rolü

Öz

Finansal gelişme ile yenilenebilir enerji tüketimi arasındaki yakın ilişki, iki alanın birbirini nasıl etkilediğini anlamak adına önemli bir araştırma alanıdır. Finansal altyapının güçlü olduğu ülkelerde yenilenebilir enerjiye yapılan yatırımların daha fazla olduğu gözlemlenmektedir. Özellikle finansal sektörün gelişmesiyle, yenilenebilir enerji teknolojilerinin daha hızlı yayılmasına olanak tanımakta ve bu da enerji tüketimi üzerinde olumlu etkiler oluşturmaktadır. Ayrıca finansal gelişimin enerji tüketimi üzerindeki etkisi yalnızca ekonomik büyüme ile değil, aynı zamanda çevresel politika ve kamu reformları ile de şekillenmektedir. Literatürdeki teorik ve ampirik bulgular ışığında, bu iki değişken arasındaki ilişkilerin nasıl şekillendiği ve bunun ülkeler için potansiyel politikalar üzerindeki etkilerini irdelediğimiz bu çalışmada finansal gelişme ile yenilenebilir enerji tüketimi arasındaki ilişkiyi anlamak amacıyla Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye örnekleminde bir analiz yapılmıştır. 2001-2021 dönemi verilerine dayanılarak yapılan analizler sonucunda, finansal gelişmişlik düzeyi ile yenilenebilir enerji tüketimi arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, bu iki değişkenin uzun vadede birlikte hareket ettiğine işaret etmekte olup, finansal gelişmenin yenilenebilir enerji tüketimi ile paralel bir seyir izlediğini göstermektedir. Ayrıca, finansal sistemin yapısal özelliklerinin enerji sektöründeki gelişmelerle ilişkili olabileceği ve bu durumun çevresel sürdürülebilirlik politikaları açısından dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Gelişme
• Enerji
• Yenilenebilir Enerji
• Kamu Politikaları

The Role of Financial Development in Renewable Energy Consumption in Turkey and EU Countries

Öz

The close relationship between financial development and renewable energy consumption is an important area of research for understanding how the two areas affect each other. In countries with a strong financial infrastructure, investments in renewable energy are higher. The development of the financial sector, especially, allows renewable energy technologies to spread faster, positively affecting energy consumption. Moreover, the impact of financial development on energy consumption is shaped not only by economic growth but also by environmental policies and public reforms. In light of the theoretical and empirical findings in the literature, this study analyzes the relationship between financial development and renewable energy consumption in a sample of European Union countries and Turkey to understand how the relationship between these two variables is shaped and its implications for potential policies for countries. Analyses based on the data for 2001-2021 revealed a long-run cointegration relationship between the level of financial development and renewable energy consumption. These findings indicate that these two variables move together in the long run, suggesting that financial development follows a parallel course with renewable energy consumption. Moreover, structural features of the financial system may be related to developments in the energy sector, and this should be taken into account in terms of environmental sustainability policies.

Anahtar Kelimeler

• Financial Development
• Energy
• Renewable Energy
• Public Policy

Kaynakça

1. Anton, S. G. & Nucu, A. E. A. (2020). The Effect of Financial Development on Renewable Energy Consumption. A Panel Data Approach. Renewable Energy, 147, 330-338. https://doi.org/10.1016/j.renene.2019.09.005
2. Bölükoğlu, A. (2021), Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Doğrusal Olmayan İlişki: IMF Finansal Gelişmişlik Endeksi ile Yeni Bulgular. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 6(2), 385-402. https://doi.org/10.30784/epfad.962307
3. Breusch, T. S. & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Application to Model Specification in Econometrics. Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111
4. Brunnschweiler, C. N. (2010). Finance for Renewable Energy: An Empirical Analysis of Developing and Transition Economies. Environment and Development Economics, 15(3), 241-274.
5. Çağlar, A. E. & Kubar, Y. (2017). Finansal Gelişme Enerji Tüketimini Destekler Mi?, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (27), 96-121.
6. Çetin, M. (2018). Türkiye'de Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi İlişkisi: Bir Zaman Serisi Kanıtı, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 1(33), 69-88.
7. Doğan, B. & Değer, O. (2016). Enerji Tüketimi, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Hindistan Örneklemi, Journal of Yasar University, 11(44), 326-338.
8. Esen, H., Kahraman, G. Ö. & Afşar, M. (2024). Finansal Gelişme ve Yenilenebilir Enerji Üretimi İlişkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 689–704.

9. Eren, B. M., Taspinar, N. & Gokmenoglu, K. K. (2019). The Impact of Financial Development and Economic Growth on Renewable Energy Consumption: Empirical Analysis of India. Science of The Total Environment, 663, 189-197.
10. Finansal Gelişmişlik Endeksi (2024). IMF Data. Erişim adresi: https://data.imf.org/?sk=f8032e80-b36c-43b1-ac26-493c5b1cd33b, Erişim tarihi: 01.12.2024.
11. Gövdere, B. & Can, M. (2016). Türkiye’de Enerji Tüketimi, Dışa Açıklık, Finansal Gelişme, Sabit Sermaye Yatırımları ve Dış Ticaretin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Sınır Testi Yaklaşımı. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 209-228.
12. Khan, S., Khan, M. K. & Muhammad, B. (2021). Impact of Financial Development and Energy Consumption on Environmental Degradation in 184 Countries Using A Dynamic Panel Model. Environmental Science and Pollution Research, 28, 9542-9557. https://doi.org/10.1007/s11356-020-11239-4
13. Komal R. & Abbas F. (2015). Linking Financial Development, Economic Growth and Energy Consumption in Pakistan. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 44, 211–220. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.12.015
14. Le, K. S., Hassan, K. Gasbarro, D. & Cullen, G. S. (2014). The Relation between Financial Development, Energy Consumption, and Economic Growth: Empirical Evidence for The United States (August 20, 2014). 27th Australasian Finance and Banking Conference 2014 Paper, http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2484279
15. Mukhtarov, S., Yüksel, S. & Dinçer, H. (2022). The Impact of Financial Development on Renewable Energy Consumption: Evidence from Turkey, Renewable Energy, 187, 169-176. https://doi.org/10.1016/j.renene.2022.01.061
16. Pesaran, M. H. (2007). A Simple Panel Unit Root Test in the Presence of Cross-Section Dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312.
17. Salman D. M. & Atya, E. M. (2014). What is the Role of Financial Development and Energy Consumption on Economic Growth? New Evidence from North African Countries. International Journal of Finance & Banking Studies IJFBS, 3(1), 137-149.
18. Shahbaz, M. & Lean, H. H. (2012). Does Financial Development Increase Energy Consumption? The Role of Industrialization and Urbanization in Tunisia. Energy Policy, 40, 473-479.
19. Siddique, H. M. A. & Majeed, M. T. (2015). Energy Consumption, Economic Growth, Trade and Financial Development Nexus in South Asia. Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences, 9(2), 658-682.
20. Svirydzenka, K. (2016, January). Introducing a New Broad-Based Index of Financial Development (IMF Working Paper No. 16/5). https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2016/wp1605.pdf
21. Şahin, C. (2023). Finansal Gelişme ve Yenilenebilir Enerji Arasında İlişki Var Mıdır? Türkiye İçin Uygulama. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (43), 379-407. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1229257
22. Uslu, H. (2022). Türkiye’de Finansal Gelişme ve Enerji Tüketiminin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Yapısal Kırılmalı Bir Analiz, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(1), 188-217. https://doi.org/10.33206/mjss.900820
23. Westerlund, J. (2007). Testing for Error Correction in Panel Data. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 69(6), 709-748. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.2007.00477.x
24. Yerdelen Tatoğlu, F. (2018). Panel Zaman Serileri Analizi. İstanbul: Beta Yayıncılık.
25. Yıldırım, E. B. & Şenol, Z. (2024). Finansal Gelişme ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki. International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences 7(1), 12-29. https://doi.org/10.59445/ijephss.1375840