Araştırma Makalesi

DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME

Cilt: 6 Sayı: 3 31 Aralık 2022
PDF İndir
TR EN

DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME

Öz

Göğüs X-ışını (GXI) görüntüleri, Covid19, zatürre, tüberküloz, kanser gibi hastalıkların tespiti ve ayırt edilmesi için kullanılır. GXI görüntülerinden sağlık takibi ve teşhisi için Derin Öğrenme tekniklerine dayalı birçok tıbbi görüntü analiz yöntemi önerilmiştir. Derin Öğrenme teknikleri, organ segmentasyonu ve kanser tespiti gibi çeşitli tıbbi uygulamalar için kullanılmıştır. Bu alanda yapılan mevcut çalışmalar hastalık teşhisi için akciğerin tümüne odaklanmaktadır. Bunun yerine sol ve sağ akciğer bölgelerine odaklanmanın Derin Öğrenme algoritmalarının hastalık sınıflandırma performansını artıracağı düşünülmektedir. Bu çalışmadaki amaç, derin öğrenme ve görüntü işleme yöntemlerini kullanarak GXI görüntülerinden akciğer bölgesini segmentlere ayıracak bir model geliştirmektir. Bu amaçla, Derin öğrenme yöntemi olan U-Net mimarisi tabanlı semantik segmentasyon modeli geliştirilmiştir. Yaygın olarak bilindiği gibi U-Net çeşitli uygulamalar için yüksek segmentasyon performansı gösterir. U-Net, evrişimli sinir ağı katmanlarından oluşturulmuş farklı bir mimaridir ve piksel temelli görüntü segmentasyon konusunda az sayıda eğitim görüntüsü olsa dahi klasik modellerden daha başarılı sonuç vermektedir. Modelin eğitim ve test işlemleri için ABD, Montgomery County Sağlık ve İnsan Hizmetleri Departmanının tüberküloz kontrol programından alınan 138 GXI görüntülerini içeren veri seti kullanılmıştır. Veri setinde bulunan görüntüler %80 eğitim, %10 doğrulama ve %10 test olarak rastgele bölünmüştür. Geliştirilen modelin performansı Dice katsayısı ile ölçülmüş ve ortalama 0,9763 Dice katsayısı değerine ulaşılmıştır. Model tarafından tespit edilen sol ve sağ akciğer bölgesinin GXI görüntülerinden kırpılarak çıkarılması önem arz etmektedir. Bunun için görüntü işleme yöntemi ile ikili görüntülerde bitsel işlem uygulanmıştır. Böylece GXI görüntülerinden akciğer bölgeleri elde edilmiştir. Elde edilen bu görüntüler ile GXI görüntüsünün tümüne odaklanmak yerine kırpılmış segmentli görüntüye odaklanmak birçok akciğer hastalıklarının sınıflandırılmasında kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Mique, E. and Malicdem, A., “Deep residual u-net based lung image segmentation for lung disease detection”, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, Vol. 803, Issue 1, Pages 012004, 2020.
  2. 2. Heo, S. J., Kim, Y., Yun, S., Lim, S. S., Kim, J., Nam, C. M., Park, E. C., Jung, I. and Yoon, J.H., “Deep learning algorithms with demographic information help to detect tuberculosis in chest radiographs in annual workers health examination data”, International Journal of Environmental Research and Public Health, Vol. 16, Issue 2, Pages 2-9, 2019.
  3. 3. Rahman, T., Khandakar, A., Kadir, M. A., Islam, K. R., Islam, K. F., Mazhar, R., Hamid, T., Islam, M. T., Kashem, S., Mahbub, Z. B., Ayari, M. A. and Chowdhury, M. E. H., “Reliable tuberculosis detection using chest x-ray with deep learning, segmentation and visualization”, IEEE Access, Vol. 8, Pages 191586-191601, 2020.
  4. 4. Souza, J. C., Banderia Diniz, J. O., Ferreira, J. L., França da Silva, G. L., Corrêa Silva, A. and de Paiva, A. C., “An automatic method for lung segmentation and reconstruction in chest X-ray using deep neural networks”, Computer Methods and Programs in Biomedicine, Vol. 177, Pages 285-296, 2019.
  5. 5. Liu, W., Luo, J., Yang, Y., Wang, W., Deng, J. and Yu, L., “Automatic lung segmentation in chest x-ray images using improved u-net”, Research Square, Vol. 12, Issue 1, Pages 1-11, 2021.
  6. 6. Gite, S., Mishra, A. and Kotecha, K., “Enhanced lung image segmentation using deep learning”, Neural Computing for IOT based Intelligent Healthcare Systems, Pages 1-15, 2022.
  7. 7. Reza, S., Amin, O. B. and Hashem, M. M. A., “TransResUNet: Improving u-net architecture for robust lungs segmentation in chest x-rays”, 2020 IEEE Region 10 Symposium (TENSYMP), Dhaka, Pages 1592-1595, 2020.
  8. 8. Cohen, J. P., “Montgomery county x-ray set”, https://academictorrents.com/details/ac786f74878a5775c81d490b23842fd4736bfe33/tech, February 11, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

4 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

4 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Karaca, N., & Karacı, A. (2022). DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, 6(3), 459-468. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1140171
AMA
1.Karaca N, Karacı A. DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME. IJ3DPTDI. 2022;6(3):459-468. doi:10.46519/ij3dptdi.1140171
Chicago
Karaca, Nurefşan, ve Abdulkadir Karacı. 2022. “DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 6 (3): 459-68. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1140171.
EndNote
Karaca N, Karacı A (01 Aralık 2022) DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 6 3 459–468.
IEEE
[1]N. Karaca ve A. Karacı, “DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME”, IJ3DPTDI, c. 6, sy 3, ss. 459–468, Ara. 2022, doi: 10.46519/ij3dptdi.1140171.
ISNAD
Karaca, Nurefşan - Karacı, Abdulkadir. “DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 6/3 (01 Aralık 2022): 459-468. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1140171.
JAMA
1.Karaca N, Karacı A. DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME. IJ3DPTDI. 2022;6:459–468.
MLA
Karaca, Nurefşan, ve Abdulkadir Karacı. “DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, c. 6, sy 3, Aralık 2022, ss. 459-68, doi:10.46519/ij3dptdi.1140171.
Vancouver
1.Nurefşan Karaca, Abdulkadir Karacı. DERİN ÖĞRENME VE GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK GÖĞÜS X-IŞINI GÖRÜNTÜLERİNDEN AKCİĞER BÖLGESİNİ TESPİT ETME. IJ3DPTDI. 01 Aralık 2022;6(3):459-68. doi:10.46519/ij3dptdi.1140171

Cited By

 download

Uluslararası 3B Yazıcı Teknolojileri ve Dijital Endüstri Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.