Araştırma Makalesi

TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME

Cilt: 10 Sayı: 2 31 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME

Öz

Dijital sağlık teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, tıbbi görüntüleme cihazları tarafından üretilen veri hacmini ve bu verilerin sağlık kuruluşları arasında paylaşımını benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştırmıştır. Manyetik Rezonans (MR), Bilgisayarlı Tomografi (BT), Ultrasonografi (US), Dijital Röntgen (DX) ve Mamografi (MG) gibi çeşitli modalitelerden elde edilen bu görüntüler, teşhis ve tedavi süreçlerinin vazgeçilmez unsurlarıdır. Ancak, bu verilerin dijital ortamda saklanması ve iletilmesi, beraberinde hasta mahremiyetinin korunması ve veri güvenliğinin sağlanması gibi kritik sorunları da getirmektedir. Tıbbi görüntüleme alanında endüstri standardı olan DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine) formatı, görüntü verisinin yanı sıra hastaya ait kimlik bilgileri, çekim parametreleri ve cihaz özellikleri gibi hassas üst verileri (metadata) de bünyesinde barındırmaktadır. Bu durum, DICOM dosyalarının yetkisiz erişime karşı korunmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, tıbbi görüntü verilerinin güvenliği için yenilikçi bir yaklaşım olarak DICOM etiket şifreleme yöntemini önermekte ve bu yöntemin performans analizini detaylı bir şekilde sunmaktadır. Önerilen yaklaşımın temel prensibi, DICOM dosyasının tamamını şifrelemek yerine, yalnızca hasta mahremiyetini ilgilendiren etiket (metadata) kısmını hedef alarak şifreleme işlemini gerçekleştirmektir. Bu sayede, tıbbi teşhis için hayati öneme sahip olan görüntü verisinin bütünlüğü ve kalitesi korunurken, hassas hasta bilgileri güvence altına alınmaktadır. Çalışma kapsamında, önerilen etiket şifreleme yöntemi, geleneksel dosya şifreleme yöntemiyle karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Her iki yöntem, simetrik şifreleme algoritmalarından 3DES (Triple Data Encryption Standard) ve AES (Advanced Encryption Standard) ile asimetrik şifreleme algoritması RSA (Rivest-Shamir-Adleman) kullanılarak uygulanmıştır. Performans değerlendirmesi, şifreleme ve şifre çözme süreleri temel alınarak, farklı tıbbi modalitelerden (MR, CT, CR, DX, US, MG, OT, EK, IO) elde edilmiş 95 farklı anonim DICOM görüntüsü üzerinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, önerilen DICOM etiket şifreleme yaklaşımının, özellikle AES algoritması ile birlikte kullanıldığında, Manyetik Rezonans (MR) görüntüleri haricindeki tüm modalitelerde dosya şifreleme yöntemine göre belirgin şekilde daha üstün bir performans sergilediğini göstermektedir. Etiket sayısındaki artıştan en az etkilenen algoritma AES olurken, RSA algoritmasında etiket sayısındaki artış şifreleme süresini doğrusal olarak artırmıştır. Dosya boyutu analizinde, yaklaşık 0.5 MB'ın altındaki küçük dosyalarda (özellikle MR görüntüleri) dosya şifreleme yönteminin daha hızlı olduğu, ancak daha büyük dosyalarda tüm etiket şifreleme yöntemlerinin dosya şifrelemeye göre daha iyi performans gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Mustra, M., Delac, K., Grgic, M., “Overview of the DICOM standard”, 50th International Symposium ELMAR, Pages 39-44, Zadar, Croatia, 2008.
  2. 2. National Electrical Manufacturers Association, “Digital Imaging and Communications in Medicine (DICOM) Standard, Part 1: Introduction and Overview”, https://www.dicomstandard.org/current/, Erişim Tarihi: 6 Mayıs 2026, 2023.
  3. 3. Karagiannis, S., Magkos, E., Ntantogian, C., Cabecinha, R., Fotis, T., “Cybersecurity and Medical Imaging: A Simulation-Based Approach to DICOM Communication”, Applied Sciences, Vol. 13, Issue 18, Pages 1-22, 2023.
  4. 4. IHE International, “IHE IT Infrastructure (ITI) Technical Framework, Volume 1 (ITI TF-1): IntegrationProfiles”,https://www.ihe.net/resources/technical_frameworks/ , Erişim Tarihi: 6 Mayıs 2026, 2022.
  5. 5. Kang, S.U., Kim, I., Park, S.W., Kim, W.J., Jang, J.W., Sung, K., “De-identification Strategy and Re-identification Risks for Facial Computed Tomography Images via Deep Learning”, Journal of Imaging Informatics in Medicine, Vol. 39, Pages 1-12, 2026.
  6. 6. Council of the European Union, “General Data Protection Regulation (GDPR)”, Official Journal of the European Union, Vol. 119, Pages 1-88, 2016.
  7. 7. Kondylakis, H., Ciarrocchi, E., Cerda-Alberich, L., Chouvarda, I., Fromont, L.A., Garcia-Aznar, J.M., Kalokyri, V., Kosyva, A., Walker, D., Yang, G., Neri, E., “Position of the AI for Health Imaging (AI4HI) network on metadata models for imaging biobanks”, European Radiology Experimental, Vol. 6, Issue 1, Pages 1-15, 2022.
  8. 8. Desjardins, B., Mirsky, Y., Ortiz, M.P., Glozman, Z., Tarbox, L., Horn, R., Horii, S.C., “DICOM images have been hacked! Now what?”, American Journal of Roentgenology, Vol. 214, Issue 4, Pages 727-735, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgisayar Yazılımı, Dijital Sağlık, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

11 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

14 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şahin, Ç. (2026). TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, 10(2), 440-454. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1948922
AMA
1.Şahin Ç. TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME. IJ3DPTDI. 2026;10(2):440-454. doi:10.46519/ij3dptdi.1948922
Chicago
Şahin, Çetin. 2026. “TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 10 (2): 440-54. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1948922.
EndNote
Şahin Ç (01 Ağustos 2026) TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 10 2 440–454.
IEEE
[1]Ç. Şahin, “TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME”, IJ3DPTDI, c. 10, sy 2, ss. 440–454, Ağu. 2026, doi: 10.46519/ij3dptdi.1948922.
ISNAD
Şahin, Çetin. “TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 10/2 (01 Ağustos 2026): 440-454. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1948922.
JAMA
1.Şahin Ç. TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME. IJ3DPTDI. 2026;10:440–454.
MLA
Şahin, Çetin. “TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, c. 10, sy 2, Ağustos 2026, ss. 440-54, doi:10.46519/ij3dptdi.1948922.
Vancouver
1.Çetin Şahin. TIBBİ GÖRÜNTÜ VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PERFORMANSI İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM: DICOM ETİKET ŞİFRELEME. IJ3DPTDI. 01 Ağustos 2026;10(2):440-54. doi:10.46519/ij3dptdi.1948922

 download

Uluslararası 3B Yazıcı Teknolojileri ve Dijital Endüstri Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.