Araştırma Makalesi

HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ

Cilt: 10 Sayı: 2 31 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ

Öz

Derin öğrenme modellerinin başarısı; ağırlık ilklendirme yöntemleri, optimizasyon algoritmaları ve öğrenme oranı zamanlayıcıları gibi temel hiperparametrelerin doğru seçilmesine doğrudan bağlıdır. Bu çalışmada, düzenlileştirici katmanlardan (Batch Normalization, Dropout vb.) arındırılmış izole ve hafif/sığ bir Evrişimli Sinir Ağı (CNN) mimarisi üzerinde, kanonik CIFAR-10 veri kümesi kullanılarak 240 bağımsız eğitim koşusundan oluşan kapsamlı bir ızgara araması yürütülmüştür. Ampirik bulgular, hiperparametrelerin tekil etkilerinden ziyade kombinatoryal etkileşimlerinin model başarımı üzerinde domine edici olduğunu göstermiştir. Deneysel sonuçlara göre; Xavier Normal ilklendirme, AdamW optimizörü ve CosineAnnealingLR zamanlayıcı kombinasyonu %73,84 ile en yüksek test doğruluğunu sergilemiştir. Çalışmanın öne çıkan bulgusu olan, OneCycleLR lokal parametrik uyumsuzluğu uyarınca; literatürde yakınsamayı hızlandırdığı için sıklıkla önerilen OneCycleLR zamanlayıcısının RMSprop optimizörü ile eşleştiğinde modelin ağırlık güncelleme sürecini durdurduğunu (%10,00 rastgele tahmin düzeyi), buna karşın Pure_SGD ve SGD_Momentum varyantlarını alt-optimal platolardan kurtararak başarımlarını %68,97' ye çıkardığı keşfedilmiştir. Gözlemlenen bu karmaşık parametrik etkileşimler 3-Yönlü ANOVA testi ve detaylı profil matrisleri ile istatistiksel olarak doğrulanmış (p < 0,001) ve sığ mimarilerle çalışan araştırmacılar için ampirik bir seçim kılavuzu sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Zaheer, R., Shaziya, H., "GPU-based empirical evaluation of activation functions in convolutional neural networks", Proceedings of the 2nd International Conference on Inventive Systems and Control (ICISC 2018), Pages 769-773, Coimbatore, 2018.
  2. 2. Delibaş, E., "Rethinking differentiability: a comparative study of smooth vs non-smooth activation functions in CNNs", Duzce University Journal of Science and Technology, Vol. 14, Issue 1, Pages 189-198, 2026.
  3. 3. Zhang, W., Zhang, Y., Zheng, Y., Mo, W., "A general framework for activation function optimization based on mollification theory", Mathematics, Vol. 14, Issue 1, Page 72, 2025.
  4. 4. Isong, N., "Building efficient lightweight CNN models", arXiv:2501.15547, https://arxiv.org/abs/2501.15547v1, Accessed: May 25, 2026, 2025.
  5. 5. Wang, Z., Sun, D., Gong, K., Wang, W., Sun, P., "A lightweight CNN architecture for automatic modulation classification", Electronics, Vol. 10, Issue 21, Page 2679, 2021.
  6. 6. Qian, C., Ling, T., Cichiwskyj, C., Schiele, G., "Configuration-aware approaches for enhancing energy efficiency in FPGA-based deep learning accelerators", Journal of Systems Architecture, Vol. 163, Page 103410, 2025.
  7. 7. Brar, D.S., Singh, B., Nanda, V., "Effect of optimisations on CNN performance in identifying adulteration of red chilli powder", Microchemical Journal, Vol. 215, Page 114231, 2025.
  8. 8. Adithya, M.S., Brindha, G., "Distributed deep learning training on PARAM Seva: empirical analysis of data parallelism with PyTorch DDP", Proceedings of the 2026 International Conference on AI-Driven Smart Systems and Ubiquitous Computing (ICAUC 2026), Pages 1979-1986, 2026, Thailand.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Memnuniyet ve Optimizasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

2 Haziran 2026

Kabul Tarihi

8 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Eldem, H. (2026). HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, 10(2), 455-465. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1962544
AMA
1.Eldem H. HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ. IJ3DPTDI. 2026;10(2):455-465. doi:10.46519/ij3dptdi.1962544
Chicago
Eldem, Hüseyin. 2026. “HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 10 (2): 455-65. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1962544.
EndNote
Eldem H (01 Ağustos 2026) HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 10 2 455–465.
IEEE
[1]H. Eldem, “HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ”, IJ3DPTDI, c. 10, sy 2, ss. 455–465, Ağu. 2026, doi: 10.46519/ij3dptdi.1962544.
ISNAD
Eldem, Hüseyin. “HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 10/2 (01 Ağustos 2026): 455-465. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1962544.
JAMA
1.Eldem H. HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ. IJ3DPTDI. 2026;10:455–465.
MLA
Eldem, Hüseyin. “HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, c. 10, sy 2, Ağustos 2026, ss. 455-6, doi:10.46519/ij3dptdi.1962544.
Vancouver
1.Hüseyin Eldem. HAFİF EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARINDA HİPERPARAMETRE ETKİLEŞİMLERİNİN AMPİRİK ANALİZİ: OPTİMİZASYON, ZAMANLAYICI VE İLKLENDİRME MATRİSİ. IJ3DPTDI. 01 Ağustos 2026;10(2):455-6. doi:10.46519/ij3dptdi.1962544

 download

Uluslararası 3B Yazıcı Teknolojileri ve Dijital Endüstri Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.