Finansal Kiralama Sözleşmelerinde Sözleşme Öncesi Sorumluluk

Financial leasing contracts are complex legal instruments that enable the long-term leasing of economically valuable assets to the lessee and impose reciprocal obligations on both parties. These contracts generate legal effects not only from the moment of signing but also from the negotiation phase preceding the contract. This study examines the concept of culpa in contrahendo (pre-contractual liability) within the context of financial leasing contracts. The primary aim of this study is to analyze how the parties’ behaviors during the negotiation process—including the duty to negotiate in good faith, the obligation to provide accurate information, adherence to the principle of trust, and avoidance of bad faith negotiations—should be evaluated under the Turkish Code of Obligations and the jurisprudence of the Court of Cassation. In this framework, key pre-contractual obligations such as the duty to maintain confidentiality, allocation of negotiation costs, and the commitment to exclusivity (non-parallel negotiations) are explored in detail. The study further supports theoretical discussion by referencing concrete decisions of the Court of Cassation concerning liability based on culpa in contrahendo. The findings indicate that conduct violating the principles of good faith and trust during the pre-contractual phase may damage the trust relationship between the parties and give rise to liability for compensation. The study demonstrates that even if a contract is ultimately not concluded, the injured party may claim compensation for material and moral damages arising from misrepresentations, misleading conduct, or negotiations held in bad faith. Consequently, it is emphasized that pre-contractual liability should be regarded as a significant legal mechanism in financial leasing relations.

Finansal kiralama sözleşmeleri, kiracının kullanımına sunulan ekonomik değer taşıyan malların uzun vadeli kiralanmasına olanak tanıyan, taraflara karşılıklı borç yükleyen ve karmaşık yapıya sahip sözleşmelerdir. Bu sözleşmeler yalnızca imza anıyla sınırlı olmayıp, taraflar arasındaki müzakere sürecinden itibaren hukuki etkiler doğurmaktadır. Bu çalışmada, sözleşme kurulmadan önce taraflar arasında doğan sorumluluk, yani culpa in contrahendo (sözleşme öncesi sorumluluk) kavramı, finansal kiralama sözleşmeleri bağlamında ele alınmıştır. Çalışmanın amacı; tarafların müzakere sürecindeki davranışlarının, bilgi verme yükümlülüğünün, güven ilkesine uygun hareket etme sorumluluğunun ve kötü niyetli müzakere gibi olguların Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde nasıl değerlendirilmesi gerektiğini incelemektir. Bu kapsamda, müzakere yapma yükümlülüğü, sır saklama yükümlülüğü, masrafların paylaşımı ve paralel müzakere yapmama gibi sözleşme öncesi düzenlemeler detaylandırılmıştır. Ayrıca, culpa in contrahendo’ya dayalı sorumluluğun ortaya çıktığı somut Yargıtay kararları üzerinden teorik bilgiler uygulama ile desteklenmiştir. Elde edilen bulgular, sözleşme öncesi dönemde dürüstlük ve güven ilkelerine aykırı davranışların, taraflar arasında güven ilişkisini zedeleyerek tazminat sorumluluğu doğurabileceğini göstermektedir. Çalışma, sözleşmenin kurulmamış olmasına rağmen müzakere sürecinde verilen yanlış bilgi, yanıltıcı davranış, kötü niyetli tutum gibi nedenlerle zarar gören tarafın, diğer taraftan maddi ve manevi zararlarını talep edebileceğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, sözleşme öncesi sorumluluğun finansal kiralama ilişkilerinde özenle dikkate alınması gereken bir hukuki kurum olduğu vurgulanmıştır.