Öz

Openness is a crucial principle which come into prominence in the

public administration after transformation of public administration. Openness contains

both transparency and participation principles and it requires public decision-making

processes to be open and understandable, so that citizens are informed and participate

these processes. Public administration needs to have enough fiscal resources to fulfill its

roles and responsibilities and that resources find places in the budget. Government

budgets cover income and expenditures of government for a period so that it should be

prepare and used according to principle of openness. Openness is necessary for using

public funds effectively. So there is an institution which name is International Budget

Partnership, investigates open budget process in approximately 110 countries around the

world and publishes Open Budget Index for those countries. In this study open budget

index is used for investigating 30 developing countries’ budget process in the context of

governance. Findings show that index for developing countries increase in recent years.

This is a well development for these countries however it is still low when compared with

developed countries.

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE AÇIK YÖNETİM BAĞLAMINDA AÇIK BÜTÇE SÜRECİ

Öz

Kamu yönetiminde yaşanan dönüşüm kapsamında ön plana çıkan yönetim

anlayışının gerektirdiği ilkelerden birisi de açıklık ilkesidir. Açıklık ilkesi bünyesinde hem

şeffaflığı hem de katılımcılığı barındıran bir ilke olup, kamusal karar alma süreçlerinin açık

ve anlaşılabilir olmasını dolayısıyla da vatandaşın süreçlere katılımını ve/veya süreçlerden

haberdar olmasını gerektirmektedir. Kamu yönetimi kendisinden beklenen rol ve

sorumlulukları yerine getirebilmesi için mali kaynağa ihtiyaç duyar. Söz konusu mali

kaynakların kayıt altına alındığı yer ise bütçedir. Bu çerçevede kamusal kaynakların

kullanım alanlarının planlandığı müessese olarak bütçenin de açıklık ilkeleri çerçevesinde

hazırlanması, onaylanması ve uygulanması gerekmektedir. Bütçe süreçlerinin açıklığına

ilişkin uluslararası bir kurum olarak International Budget Partnership’in iki yıllık dönemler

ile dünya genelinde yaklaşık 110 ülkede araştırması bulunmaktadır. Bu araştırma

neticesinde ise ülkelere ait bir endeks değeri üretilmektedir. Açık bütçe endeksi adı verilen

bu endeks ile ülkelerin bütçeleme süreçlerinde açıklık ilkesi çerçevesinde nasıl bir

gelişmenin yaşandığı izlenebilmektedir. Bu çalışmada 30 gelişmekte olan ülke için bütçe

süreçlerinin açıklığı açık yönetim bağlamında araştırılmaktadır. Bulgular gelişmekte olan

ülkeler açısından son yıllarda açık bütçe endeksinin arttığını göstermektedir. Bu durum

söz konusu ülkeler bakımından olumlu bir gelişme olarak görülse de gelişmiş ülkeler ile

mukayese edildiğinde hala beklenen düzeyin altında olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Açıklık,Açık Yönetim,Açık Bütçe Endeksi

Kaynakça

1. AKTAN, C. C. ve ÇOBAN, H. (2006).“Kamu Sektöründe İyi Yönetim İlkeleri”, (Ed.)AKTAN C. C., Kamu Mali Yönetiminde Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme,Seçkin Yayıncılık, Ankara, 13-40.ATİYAS, İ. ve SAYIN, Ş. (2000). “Devletin Mali ve Performans Saydamlığı”,(Ed.) ATİYAS, İ. ve SAYIN, Ş., Devlet Reformu: Kamu Maliyesinde Saydamlık, TESEV Yayınları, İstanbul, 27-43.BAĞDİGEN, M. ve AVCI, M. (2014). “Karadeniz ve Balkan Ülkelerinde Bütçe Süreçlerinde Saydamlık”, (Ed.)HASAN V., ÖZCAN S. ve GÖKHAN D.,1. Karadeniz ve Balkan Ekonomik ve Politik Araştırmalar Sempozyumu Bildiriler Kitabı,BULUŞ Tasarım ve Matbaacılık Hizmetleri San. Tic,, Zonguldak, 42-54.ERYILMAZ, B. (2006). Kamu Yönetimi, Erkam Matbaası, İstanbul.GRUENING, G. (2001).“Origin and Theoretical Basis of New Public Management”, International Public Management Journal, 4 (1): 1–25.HOOD, C. (1995). “The New Public Management in The 1980s: Variations on A Theme”, Accounting, Organizations and Society, 20 (2/3): 93-109.KLJIN, E. H. (2012). “Public Management and Governance: A Comparison of Two Paradigms to Deal with Modern Complex Problems”, (Ed.)FAURD. L.,The Handbook of Governance, Oxford University Press,201-214.KOPITS, G. ve CRAIG, J. (1998). “Transparency in Government Operations”,IMF Occasional Papers, No 158.OSBORNE, S. P. ve MCLAUGHLIN, K. (2002). “The New Public Management in Context, (Ed.) MCLAUGHLIN, K.,OSBORNE, S.P. veFERLIE, E., New Public Management: Current Trends and Future Prospects, Routledge, London, 7-14.OSBORNE, S. P. (2006). “The New Public Governance?”,Public Management Review, 8(3): 377-387.ÖZER, M. A. (2005). Yeni Kamu Yönetimi Teoriden Uygulamaya, Platin Yayınları, Ankara.POLLITT, C. (1994).“Modernizing the Management of the Public Services Sector: Between Crusade and Catastrophe?”, paper presented to the Administrative Development Agency (November, Helsinki).RAMKUMAR, V. veSHAPIRO, I. (2010). “Guide to Transparency in Government Budget Reports: Why are Budget Reports Important, and What Should They Include?”,International Budget Partnership. Washington D.C.ROBINSON, M. (2015). From The Old Public Administration to The New Public Service, Global Centre for Public Service Excellence, UNDP, https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved=0ahUKEwjOtLv1sf7YAhWJCiwKHTixAc8QFggwMAA&url=http%3A%2F%2Fwww.undp.org%2Fcontent%2Fdam%2Fundp%2Flibrary%2Fcapacity-development%2FEnglish%2FSingapore%2520Centre%2FPS-Reform_Paper.pdf%3Fdownload&usg=AOvVaw2id-d88Sd9SlWSkL8La5O3, (20.12.2016)TESEV(2008). İyi Yönetişim El Kitabı, Tesev Yayınları, İstanbul.WORLD BANK (1989).Sub-Saharan Africa from Crisis to Sustainable Growth, A World Bank Publication, Washington, D.C.WORLD BANK (1992). Governance and Development, A World Bank Publication, Washington, D.C.WORLD BANK (1994), Development in Practice Governance The World Bank’s Experience, A World Bank Publication, Washington, D.C.IBP, https://www.internationalbudget.org/ , (20.12.2016)