Tavuk Gübresi Kullanım Potansiyeli Açısından Kokteyl Domates Yetiştiriciliği

Öz

Bu çalışmada küçük meyve yapısına sahip kokteyl tipi domateste tavuk gübresinin kullanım olanakları araştırılmıştır. Tavuk gübresinin toprak organik maddesi, toprak EC değeri, toplam azot, değişebilir magnezyum, alınabilir çinko ve mangan kapsamlarını artırdığı, bakır içeriğini ise düşürdüğü belirlenmiştir. Yapraklarda bulunan azot ve demir kapsamı tavuk gübresi uygulamalarına bağlı artarken, bakır azalmıştır. Kokteyl domates meyvelerinin mineral kapsamı değerlendirildiğinde tavuk gübresi uygulamalarının potasyum, kalsiyum, demir, mangan, çinko ve bakır kapsamını artırdığı tespit edilmiştir. Meyve verimi ve kalitesi incelendiğinde meyve asitliği, bitki başına meyve sayısı, bitki başına verim ve ortalama meyve çapı U2 (1200 kg da-1 tavuk gübresi+kimyasal gübre) uygulamasında en yüksek değeri almıştır. U2 uygulaması bitki başına verimi kontrol uygulamasına göre %17.6 artırmıştır. Bu verim (1260 kg da-1) artışı üretici geliri açısından oldukça önemlidir. Kokteyl domates tuza daha dayanıklı olduğundan dolayı özellikle uygun mevsim ve fertigasyon EC'si kullanıldığında tavuk gübresi kullanımından olumsuz etkilenmeden U2 uygulaması ile en yüksek verimin alınması dikkat çekicidir. Verim artışına ek olarak pek çok meyve kalite kriteri de tavuk gübresi uygulamaları ile korunmuş veya artmıştır.Tavuk gübresinin kokteyl domates dışında küçük meyve yapısına sahip diğer meyve ve sebzelerde de etkileri araştırılmalıdır. Bunun yanı sıra tarımda kullanıldığında yüksek tuzluluğundan dolayı, olumsuz etkilere sahip olan başta diğer kanatlı gübreleri olmak üzere mantar kompostu gibi organik gübrelerin, yine küçük meyve yapısına sahip bitkilerde kullanım olanakları araştırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Tuzluluk
• örtüaltı
• domates verimi
• domates kalitesi

Potential of Poultry Manure Use in Cocktail Tomato Growing

Abstract

In this study, the possibilities of using poultry manure in cocktail-type tomatoes with a small fruit structure were investigated. It was determined that poultry manure increased soil organic matter, soil EC value, total nitrogen, exchangeable magnesium, available zinc, and manganese contents, and decreased copper content. While nitrogen content and iron content in leaves increased due to poultry manure applications, copper decreased. When the mineral content of cocktail tomato fruits was evaluated, it was determined that poultry manure applications increased the content of potassium, calcium, iron, manganese, zinc, and copper. When fruit yield and quality were examined, fruit acidity, number of fruit per plant, yield per plant, and average fruit diameter were highest in U2 (1200 kg da-1 poultry manure+chemical fertilizer) application. U2 application increased the yield per plant by 17.6% compared to the control application. This increase in yield (1260 kg da-1) is very important in terms of producer income. Since the cocktail tomato is more resistant to salt, it is remarkable that the highest yield is obtained with the U2 application, without being adversely affected by the use of poultry manure, especially when the appropriate season and fertigation EC are used. In addition to the increase in yield, many fruit quality criteria have been preserved or increased with poultry manure applications. The effects of poultry manure on other fruits and vegetables with small fruit structures besides cocktail tomatoes should be investigated. In addition, the possibility of using organic fertilizers such as mushroom compost, especially other poultry manures, which have negative effects due to their high salinity when used in agriculture, should be investigated in plants with small fruit structures.

Keywords

• Salinity
• greenhouse
• tomato yield
• tomato quality

Kaynakça

1. Ata, N., & Kaplan, M. (2020). Tavuk gübresi ve fertigasyon EC’lerinin örtüaltı baharlık domates (Solanum lycopersicum) yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerine etkileri. Mediterranean Agricultural Sciences, 33(3), 425-431. https://doi.org/10.29136/mediterranean.816624
2. Black, C. A., (1957). Soil-plant relationships. John Wiley and Sons, Inc., Newyork.
3. Black, C. A., (1965). Methods of soil analysis Part 2. Amer. Society of Agronomy Inc., Publisher Madisson, Wilconsin.
4. Bouyoucos, G. J. (1955). A recalibration of the hydrometer method for making mechanical analysis of the soils. Agronomy Journal, 4(9), 434.
5. Bower, C. A., & Wilcox, L. L. (1965). Soluble salt methods of soil analysis, Methods of soil analysis Part 2, Am. Soc. Agron., No: 9, Madison, pp: 933-940, Wilconsin.
6. Cemeroğlu, B., Yemencioğlu, A., & Özhan, M. (2007). Gıda analizleri. Bizim Grup Basımevi, s. 45-84, Ankara. Evliya, H. (1964). Kültür Bitkilerinin Beslenmesi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, 36, 292-294.
7. Ewulo, B. S., & Sanni, K. O. (2015). Effects of poultry manure, NPK 15-15-15 fertilizer and their combination on vegetative growth and yield parameter of tomato (Lycopersicon esculentum var. mill.). New York Science Journal, 8(4), 70-75.
8. FAO. (2021). Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). FAOSTAT, http://www. fao.org/faostat/en/#data/QC. [Erişim Tarihi: 21.02.2023].

9. Fernández-Muñoz, R., Gragera, J., Rodríguez, M. C., Espárrago, G., González, J. A., Báguena, M., & Cuartero, J. (1999). Guadajira' and Gevora': Open pollinated, processing tomato cultivars resistant to root-knot nematodes and Fusarium Wilt. Horticulture Science, 34(2), 356-357.
10. Jackson, M. C. (1967). Soil Chemical Analysis. Prentice Hall of India Private’Limited, New Delhi.
11. Kacar, B. (1972). Bitki ve Toprağın Kimyasal Analizleri II. Bitki Analizleri Ankara Üniversitesi Ziraat Fak. Yayınları: 453, Ders Kitabı, Ankara.
12. Kacar, B. (2005). Potasyumun bitkilerde işlevleri ve kalite üzerine etkileri. Tarımda Potasyumun Yeri ve Önemi Çalıştayı, Türkiye, Ekim 3-4)..
13. Kacar, B., İnal, A. (2008). Bitki analizleri. Nobel Yayınları, Yayın no:1241, Ankara.
14. Kalkan, H., Gözükara, G., & Kaplan, M. (2017). Sera güzlük domates yetiştiriciliğinde yeni eğilim: Sıvı organik gübre tüketimi. Academia Journal of Engineering and Applied Sciences, 2(3), 92-100.
15. Kaplan, M., Maltaş A. Ş. (2016). Tavuk atıklarının gübre olarak kullanılmasında zorluklar ve fırsatlar [Sözlü Bildiri]. 3. International Poultry Meat Congress, , April 22-26, Türkiye.
16. Kara, E., & Erel, A. (1999). Tavuk gübresinin bazı toprak özelliklerine ve yulaf kuru bitki ağırlığına etkisi. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 9(2), 91-104.
17. Karacali, I. (2009). Storage and marketing of horticultural products (Ege University Agriculture Faculty Publication, No. 494). Bornova: Ege University.
18. Korkmaz, A, Sürücü, A., & Horuz, A. (1996). Sulu ham tavuk gübresinin tarımda organik gübre olarak değerlendirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Dergisi, 11(2), 117-125.
19. Lindsay, W. L., & Norvell, W. A. (1978). Development of a DTPA soil test for zinc, iron, manganese and copper. Soil Science Society of America journal, 42(3), 421-428.
20. Maggio, A., De Pascale, S., Angelino, G., Ruggiero, C., & Barbieri, G. (2004). Physiological response of tomato to saline ırrigation in long-term salinized soils. European Journal of Agronomy, 21, 149-159.
21. Maltaş, A. Ş., Tavalı, İ. E., Uz, İ., & Kaplan, M. (2017). Kırmızı baş lahana (Brassica oleracea var. capitata F. rubra) yetiştiriciliğinde vermikompost uygulaması. Mediterranean Agricultural Sciences, 30(2), 155-161.
22. Mcguire, R. G. (1992). Reporting of objective color measurements. Horticulture Science, 27, 1254-1255.
23. Olsen, S. R., & Sommers, E. L. (1982). Phosphorus. In: Page, A.L, Ed., Methods of soil analysis Part 2: Chemical and microbiological properties. American Society of Agronomy, Madison, pp. 404-430.
24. Reina-Sanchez, A., Romero-Aranda, R., & Cuartero, J. (2005). Plant water uptake and water use efficiency of greenhouse tomato cultivars irrigated with saline water. Agricultural Water Management, 78, 54- 66. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2005.04.021
25. Romera-Aranda, R., Soria, T., & Cuartero, J. (2001). Tomato plant-water uptake and plantwater relationships under saline growth conditions. Plant Science, 160, 265-272. https://doi.org/10.1016/S0168-9452(00)00388-5
26. Silva, A. A. D., Melo, S. S., Umbelino, B. F., Sá, F. V. D. S., Dias, N. D. S., & Ferreira Neto, M. (2021). Cherry tomato production and seed vigor under irrigation with saline effluent from fish farming. Revista Brasileira de Engenharia Agrícola e Ambiental, 25(6), 380-385. https://doi.org/10.1590/1807-1929/agriambi.v25n6p380-385
27. Sönmez, İ., Maltaş, A. Ş., Sarikaya, H. Ş., Doğan, A., & Kaplan, M. (2019). Tavuk gübresi uygulamalarının domates (Solanum lycopersicum L.) gelişimi ve verim üzerine etkilerinin belirlenmesi. Mediterranean Agriculture Science, 32, 101–107.
28. Tavalı, İ. E., Uz, İ., & Orman, Ş. (2014). Vermikompost ve tavuk gübresinin yazlık kabağın (Cucurbita pepo L. cv. Sakız) verim ve kalitesi ile toprağın bazı kimyasal özellikleri üzerine etkileri. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(2), 119-124.
29. Yener, H., & Altuntaş, Ö. (2021). Effects of potassium fertilization on leaf nutrient content and quality attributes of sweet cherry fruits (Prunus avium L.). Journal of Plant Nutrition, 44(7), 946-957. https://doi.org/10.1080/01904167.2020.1862203