Anadolu Mandalarında Fleckscore Yöntemine Göre Tip Özelliklerinin Sınıflandırılması

Öz

Bu çalışma, Anadolu mandalarında süt, karkas ve döl verimini etkileyen doğrusal tip özelliklerinin Fleckscore yöntemi kullanılarak sınıflandırılması amacıyla yürütüldü. Çalışmanın materyalini, Bitlis ilinde manda yetiştiriciliği yapan 122 manda çiftliği ve bu işletmelerde yetiştirilen 611 baş sağmal manda oluşturdu. Verilerin hazırlanması amacıyla Microsoft Excel programı, verilerin istatistiki değerlendirilmesi için SPSS 20.0 sürümü kullanıldı. Çalışmada, beden yapısının değerlendirilmesi amacıyla sağrı yüksekliği (4.93 puan), beden derinliği (4.53 puan), sırt-bel uzunluğu (5.51 puan), sağrı uzunluğu (4.76 puan), kalça genişliği (5.40 puan), sağrı genişliği (5.46 puan), ve sağrı eğimi (5.39 puan) özellikleri sınıflandırıldı. Kaslılık yapısının değerlendirilmesi amacıyla üst bud genişliği özelliği (4.88 puan) sınıflandırıldı. Meme yapısının değerlendirilmesi amacıyla ön meme lobu uzunluğu (4.78 puan), arka meme lob uzunluğu (5.15 puan), ön meme bağlantısı (6.12 puan), meme taban yüksekliği (8.24 puan), ön meme başı uzunluğu (6.24 puan), ön meme başı kalınlığı (4.84 puan), ön meme başı yerleşimi (4.39 puan), arka meme başı yerleşimi (6.03 puan), ve meme merkez bağı (4.50) özellikleri sınıflandırıldı. Ayak bacak yapısının değerlendirilmesi amacıyla arka bacak açısı (5.55 puan), tırnak taban yüksekliği (4.06 puan), diz eklem kalitesi (5.83 puan), ve arka bacak duruşu (3.80 puan) özellikleri sınıflandırıldı. Özellikler için verilen sınıflandırma puanlarına bağlı olarak beden yapısı, kaslılık özelliği, meme yapısı, ve ayak- bacak yapısı için ortalama fleckscore puanları sırasıyla, 79.57 puan, 80.51 puan, 80.53 puan ve 77.21 puan olarak hesaplandı. Bu çalışmanın sonuçlarından hareket ederek, Anadolu mandalarında doğrusal tip özelliklerinin süt ve süt içeriği, döl verim özellikleri, meme sağlığı, ayak-bacak sağlığı, ve sürü ömrü ile olan fenotipik ve genotipik ilişkiler konularında detaylı araştırmaların yapılması tavsiye edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Anadolu mandası
• doğrusal özellik
• fleckscore
• tip sınıflandırması

Classification of Type Treats in Anatolian Water Buffalo According to Fleckscore Method

Öz

This study was conducted to classify the linear type traits affecting milk, carcass and reproductive efficiency in Anatolian buffaloes using fleckscore method. The material of the study consisted of 122 buffalo farms in Bitlis province and 611 milking buffaloes raised in these farms. Microsoft Excel program was used for data preparation and SPSS 20.0 version was used for statistical evaluation of the data. In the study, rump height (4.93 points), body depth (4.53 points), back length (5.51 points), rump length (4.76 points), hip width (5.40 points), rump width (5.46 points), and rump angle (5.39 points) were classified for the evaluation of body structure. Upper rump width trait (4.88 points) was classified for the evaluation of muscularity structure. To assess mammary structure, anterior mammary lobe length (4.78 points), posterior mammary lobe length (5.15 points), fore udder attachment (6.12 points), udder depth (8.24 points), fore teat length (6.24 points), fore teat thickness (4.84 points), fore teat placement (4.39 points), rear teat placement (6.03 points), and central ligament (4.50) were classified. To evaluation of foot leg structure, hock angularity (5.55 points), hoof height (4.06 points), hock quality (5.83 points) and rear legs rear view (3.80 points) were classified. Based on the classification scores given for the traits, the mean fleckscore scores for body structure, muscularity trait, udder structure, and foot-leg structure were calculated as 79.57, 80.51, 80.53, and 77.21 points, respectively. Based on the results of this study, it is recommended that further research should be conducted on the phenotypic and genotypic relationships of linear type traits with milk and milk content, reproductive traits, udder health, foot-leg health, and herd longevity in Anatolian buffaloes.

Anahtar Kelimeler

• Anadolu water buffalo
• fleckscore
• linear treats
• type classification

Kaynakça

1. Ahmad, N., Abdullah, M., Javed, K., Khalid, M. S., Barbar, M. E., & Nasrullah U. Y. (2013). Relationship between body measurements and milk production in Nili-Ravi. buffaloes maintained at commercial farms in peri-urban vicinity of Lahore. Buffalo Bulletin, 32(2), 792-795.
2. Anonim (2004). Yerli hayvan ırk ve hatlarının tescili hakkında tebliğ. 25668 Sayılı Resmi Gazete ve 2004/39 no'lu tebliğ. Ek-4 ve Ek-6, http://www.rega.basbakanlik.gov.tr. [Erişim tarihi: 12 Şubat 2023].
3. Aksel, M. (2015). İstanbul’da yetiştirilen Anadolu mandalarının çeşitli verim özellikleri bakımından değerlendirilmesi ve linear tip puanlaması üzerine bir çalışma [Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
4. De Melo, B. A., Nascimento, I. M., Santos, L. T. A., De Lima, L. G., De Araújo. F. C. T., Rios, R. R. S., Couto, A. G., & Fraga, A. B. (2018). Body morphometric measurements in Murrah crossbred buffaloes (Bubalus bubalis). Journal of Applied Animal Research, 46(1), 1307-1312. https://doi.org/10.1080/09712119.2018.1502669
5. Dahiyta, S., Kumar, M., Ratwan, P., & Dhillod, S. (2022). Genetic analysis of biometric traits in Murrah buffaloes using Bayesian approach. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 46, 285-292. https://www.doi.org/10.55730/1300-0128.4176
6. Dhillod, S., Kar, D., Patil, C. S., Sahu, S., & Singh N. (2017). Study of the dairy characters of lactating Murrah buffaloes on the basis of body parts measurements. Vet World, 10(1), 17–21. https://www.doi.org/10.14202/vetworld.2017.17-21
7. Gonzalez Guzman, J. L., Fernandes Lázaro, S., Vieira do Nascimento, A., Jordan de Abreu Santos, D., Francisco Cardoso, D., Becker Scalez, D. C., Galvão de Albuquerque, L., Hurtado Lugo, N. A., & Tonhati, H. (2020). Genome-wide association study applied to type traits related to milk yield in water buffaloes (Bubalus bubalis). Journal of Dairy Science, 103, 1642–1650. https://doi.org/10.3168/jds.2019-16499
8. Jaayid, T. A., Yousief, M. Y., Hamed, F. H., & Owaid, J. M. (2011). Body and udder measurements and heritability and their relationship to the production of milk in the Iraqi buffalo. International Journal of Biotechnology and Biochemistry, 7(5), 553-564.

9. Javed, K., Mirza, L. H., Abdullah, M., Pasha, T. N., & Akhtar, M. (2013, May 6-8). Studies on linear type traits and morphometric measurements in Nili-Ravi buffaloes of Pakistan [Paper presentation]. The 10th World Buffalo Congress and the 7th Asian Buffalo Congress, Hilton Phuket Arcadia Resort and Spa, Phuket, Thailand.
10. Kocaman, I., Gurcan, E. K., Kurc, H. C., & Soysal, M. I. (2017). Determination of body measurements, live weights and manure production of dairy. Anatolian water buffaloes in the Istanbul region. Journal of Scientific and Engineering Research, 4(4), 62-66.
11. Kučera, J. (2014). The Europe evaluates simmental cattle by Fleckscore system. Zpravodaj Svazu chovatelů a plemenné knihy českého strakatého skotu, 2, 8-9.
12. Lavania, P., Khadda, B. S., & Pathodiya, O. P. (2011). Studies on udder measurement traits in Surti buffaloes. Journal of Progressive Agriculture, 2, 70-72.
13. Luntz, B. (2014). Fleckscore weltweit anwendbar. Fleckvieh, 3, 36–37.
14. Muhammad, A., Khalid, J., Muhammad, S. K., Nisar, A., Jalees, A. B., & Umair, Y. (2013). Relationship of udder and teat morphology with milk production in Nili-Ravi buffaloes of Pakistan. Buffalo Bulletin, 32(2), 1335-1338.
15. Negretti, P., Bianconi, G., Bartocci, S., Terramoccia, S., & Verna, M. (2008). Determination of live weight and body condition score in lactating Mediterranean buffalo by visual image analysis. Livestock Science, 113, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.livsci.2007.05.018
16. Prasad, R. M. V., Sudhakar, K., Raghava Rao, E., Ramesh Gupta, B., & Mahender. M. (2010). Studies on the udder and teat morphology and their relationship with milk yield in Murrah buffaloes. Livestock Research for Rural Development, 22, 20. http://www.lrrd.org/lrrd22/1/pras22020.htm. [Access date: March 24, 2023].
17. Poudel, S. P., Chetri, D. K., Sah, R., & Jamarkatel, M. (2022). Relationship between udder and teat conformations and morphometics with milk yield in murrah buffaloes. Journal of Agriculture and Forestry University, 5, 209-217. https://doi.org/10.3126/jafu.v5i1.48467
18. Putra, W. P. B., & Hilmanwan, F. (2021). Principal component analysis (PCA) of body measurements in male swamp buffalo of Indonesia.Journal of Applied Biological Sciences, 16(1), 70-79. https://www.doi.org/10.5281/zenodo.5826167
19. Sahu, B. K., Saharad, M., & Ashutosh, D. (2016). Appraisal of linear type traits in graded Murrah buffaloes. Buffalo Bulletin, 35(2), 291-298.
20. Soysal, M. İ. (2009). Manda ve ürünleri üretimi. Tekirdağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Ders Notları.
21. Soysal, M. İ., Aksel, M., Tuna, Y. T., Genç, S., & Gürcan, E. K. (2016). Forming linear type scoring of Anatolian water buffalo raised in İstanbul. Journal of Tekirdag Agricultural Faculty, 13(03), 143-155.
22. Şahin, G. (2015). Türkiye zirai hayatında manda (Bubalus bubalis) yetiştiriciliği ve manda ürünlerinin değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Dergisi, 31, 14-40.
23. Şahin, O. (2011). Süt sığırlarında tip sınıflandırması ve vücut kondisyonu değerlendirme. Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği Yayınları.
24. Şengör, R. (1985). Esmer sığırlarda dış yapı ile süt verimi arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi]. Talla, S. G., Wachaure. R., Srinivasulu, P., Choudary, S., Choudary, A. P., Singh, S. V., & Upadhyay, R. C. (2013, May 6-8). Morphometric characteristics of Indian buffaloes [Paper presentation]. The 10th World Buffalo Congress and the 7th Asian Buffalo Congress, Hilton Phuket Arcadia Resort and Spa, Phuket, Thailand.
25. Vohra, V., Niranjan, S. K., Mishra, A. K., Jamuna, V., Chopra, A., Sharma, N., & Jeong, D. K. (2015). Phenotypic characterization and multivariate analysis to explain body conformation in lesser-known buffalo (Bubalus bubalis) from North India. Asian Australas. Journal of Animal Science, 28(3), 311-317. http://dx.doi.org/10.5713/ajas.14.0451
26. Yener, S. M. (1987). Büyükbaş hayvan yetiştirme. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü, Ders Notu, No:138.
27. Yılmaz, S. (2013). Afyonkarahisar Region Buffalo Breeding. Kucukcobanlı village example. [Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
28. Yılmaz, İ., Şahin, O., & Mabrouk, E. (2021). Current Anatolian Water Buffalo (Bubalus bubalis) husbandry practices at Igdir Province, Turkey. ISPEC Journal of Agricaltural Sciences 5(1), 107-117. https://doi.org/10.46291/ISPECJASvol5iss1pp107-117
29. Zahariev, Z. İ., Aleksiyev, A. I., & Nikolova, S. D. (1986). Morphological and genetically survey of water buffaloes. Bivali, Zemizdat, Sofia.
30. Zhang, X., An, Z., Niu, K., Chen, C., Ye, T., Shaukat, A., & Yang, L. (2022). Evaluation of type traits in relation to production, and their importance in early selection for milk performance in dairy buffaloes, animal, 16(11), 100653. https://doi.org/10.1016/j.animal.2022.100653