Sinop İlinde Keçi İşletmelerinin Sürü Yönetimi ve Hayvan Refahına Uygunluğunun İncelenmesi

Öz

Bu çalışma da Sinop ilinde keçi yetiştiriciliği yapan işletmelerin sürü yönetimi ve hayvan refahına uygunluğu değerlendirilmiştir. Çalışmada 100 adet işletme sahibinden yüz yüze anket yoluyla veriler alınmıştır. Keçi yetiştiren işletmelerde hayvan refahına ait yeterlilikler incelendiğinde; dinlenme alanı yeterliği %75, aydınlatma %55, havalandırma %37, yemlik alanı %73 ve suluk alanı %63 oranında yeterli bulunmuştur. Hayvan refahı açısından değerlendirmede ise; işletmelerde doğuma hazırlık yapılması %20, doğum bölmesi kullanımı %25, göbek kordonu bakımı %19, parazit mücadelesi %99, emiştirmede ölüm görülen işletmelerin oranı %91, yabani hayvan saldırısı %99, sürüde topal hayvan varlığı %23 ve yavruları ana ile otlatma uygulaması %88 oranında yapıldığı tespit edilmiştir. Bu çalışma sonuçlara göre, keçi yetiştiren işletmelerde hayvan refahının tam olarak sağlanamadığı kanaatine varılmıştır. Bu problemi çözmek için, Sinop ilinde keçi yetiştiren işletme sahiplerine hayvan refahının iyileştirilmesi için gerekli yardımlar ve destekler sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Keçi yetiştiriciliği
• hayvan refahı
• işletme
• sürü idaresi
• Sinop ili

Investigation of Suitability for Herd Management and Animal Welfare in Farm Reared Goat in Sinop Province

Abstract

In this study, the suitability for herd management and animal welfare of goat breeding farms in the province of Sinop was evaluated. In the study, data were obtained through face-to-face questionnaires from 100 farms owners. When the competencies of animal welfare in goat breeding farms are examined; it was found adequacy of resting area 75%, lighting 55%, ventilation 37%, feeder area 73% and drinker area 63%. In terms of animal welfare; It has been determined that was done preparation for birth 20%, use of maternity chamber 25%, umbilical cord care 19%, parasite control 99%, death rate in sucking 91%, wild animal attack 99%, lame animal existence in the herd 23%, and grazing practice 88%. According to the results of this study, it was concluded that animal welfare could not be fully achieved in goat breeding farms. In order to solve this problem, necessary aids and supports should be provided to the owners of goat breeding farms in Sinop province to improve animal welfare.

Keywords

• Goat breeding
• animal welfare
• management
• herd management
• Sinop province

Kaynakça

1. Al-dawood, A. (2017). Towards heat stress management in small ruminants—A Review. Annals of Animal Science, 17(1), 59–88. https://doi.org/10.1515/aoas-2016-0068
2. Alkoyak, K., & Çetin, O. (2016). Süt sığırlarında sıcaklık stresi ve korunma yolları. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, 5(1), 40-55. https://dergipark.org.tr/en/pub/bdhad/issue/35006/388376
3. Ameh, J. A., Egwu, G. O., & Tijjani, A. N. (2000). Mortality in Sahelian goats in Nigeria. Preventive Veterinary Medicine, 44, 107-111.
4. Anonymous (2023). Hayvan Refahı. https://food.ec.europa.eu/animals/animal-welfare_en [Erişim tarihi: 2 Ocak, 2023]
5. Awemu, E. M,, Nwakalor, L. N., & Abubakar, B.Y. (1999). Environmental influences on preweaning mortality and reproductive performance of Red Skoto does. Small Ruminant Research, 34, 161-165.
6. Bakheit, S. A., Ibrahim, I. E., El Shafei, I. M., & Musa, M. A. (2017). Research article effects of water deprivation and environmental temperature on physiological performance of Sudanese desert goats. Journal of Science Engineering Research, 4(4), 243–250.
7. Ben Salem, H., & Smith, T. (2008). Feeding strategies to increase small ruminant production in dry environments. Small Ruminant Research, 77, 174–194. https://doi.org/10.1016/j.smallrumres.2008.03.008.
8. Brito, L. F., Jafarikia, M., Grossi, D. A., Kijas, J. W., Porto-Neto, L. R., Ventura, R. V., Salgorzaei, M., & Schenkel, F. S. (2015). Characterization of linkage disequilibrium, consistency of gametic phase and admixture in Australian and Canadian goats. BMC Genetics, 16(67), 1-15. https://doi.org/10.1186/s12863-015-0220-1

9. Chebli, Y., El Otmani, S., Chentouf, M., Hornick, J. L., Bindelle, J., Cabaraux, J. F. (2020). Foraging behavior of goats browsing in Southern Mediterranean forest rangeland. Animals, 10(196), 1-9. https://doi.org/10.3390/ani10020196 Çak, B., & Tavalı, Z. E. (2022, Ekim 21-23). The current situation of goat breeding in Manavgat district and the effects of the Pandemic process (Covid-19 Epidemic). [Sözlü Bildiri]. Ahi Evran 2nd international Conference on Scientific Research , Kırşehir, Turkey.
10. Çiçek, A., & Erkan, O. (1996). Tarım ekonomisinde araştırma ve örnekleme yöntemleri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 12, Ders Notları Serisi No: 6, Tokat.
11. Demirhan, S. A., & Erdem, M. (2019). The current state of goat raising in the city of Uşak problems and suggestions for solutions. Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology, 7(1), 77-83. https://doi.org/10.24925/ turjaf.v7isp1.77-83.2718
12. Gökdai, A., & Sakarya, E. (2020). Çanakkale ili Saanen keçi işletmelerinin sosyo-ekonomik yapısı ve mevcut sorunlar Arzu. Eurasian Journal of Veterinary Sciences,36(2), 72-79.
13. Gül, S., & Örnek, H. (2019). Gaziantep ilinde küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapısal özellikleri II. keçi yetiştiriciliği. Hayvansal Üretim, 60(2), 89-96. https://doi.org/10.29185/hayuretim.580519
14. Hamadani, H., Khan, A. A., Khan, H. M., Banday, M. T., Mir, M. S., Reshi, P., Sheikh, I. U. and Wani, S. A. (2023). Socio-economic status of dairy farmers in the Srinagar district of Jammu and Kashmir. Asian Journal of Dairy and Food Research, https://doi.org/10.18805/ajdfr.DR-2065
15. Indu, S., & Pareek, A. (2015). A review: Growth and physiological adaptability of sheep to heat stress under semi–arid environment. International Journal of Emerging Trends in Science and Technology, 2(9), 3188-3198. DOI: http://dx.doi.org/10.18535/ijetst/v2i9.09
16. Kandemir, Ç., Alkan, İ., Yılmaz, H. İ., Ünal, H. B., Taşkın, T., Koşum, N., & Alçiçek, A. (2015). İzmir yöresinde küçükbaş hayvancılık işletmelerinin coğrafik konumlarına göre genel durumu ve geliştirilme olanakları. Hayvansal Üretim, 56(1), 1-17.
17. Kocaman, İ., Konukcu, F., & İstanbulluoğlu, A. (2007). Hayvan barınaklarında ısı ve nem dengesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen ve Mühendislik Dergisi, 10(1), 134-140.
18. Kosgey, I. S., Baker, R.L., Udo, H. M. J., & Van Arendonk, J. A. M. (2006). Successes and failures of small ruminant breeding programmes in the tropics: a review. Small Ruminant Research 61 (1), 13–28. https://doi.org/ 10.1016/j.smallrumres.2005.01.003
19. Koyuncu, E., Pala, A., Savaş, T., Konyalı, A., Ataşoğlu, C., Daş, G., & Yurt, H. H. (2006). Çanakkale koyun ve keçi yetiştiricileri birliği üyesi keçicilik işletmelerinde teknik sorunların belirlenmesi üzerine bir araştırma. Hayvansal Üretim, 47(1), 21-27. https://dergipark.org.tr/en/pub/hayuretim/issue/7621/99856
20. Koyuncu, M., & Akgün, H. (2018). Çiftlik hayvanları ve küresel iklim değişikliği arasındaki etkileşim. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 32(1), 151-164. https://dergipark.org.tr/en/pub/ziraatuludag/issue/37182/429394
21. Kumar, S., Vihan, V. S., & Deoghare, P. R. (2003). Economic implication of diseases in goats in India with reference to implemention of a health plan calendar. Small Ruminant Research, 47, 159-164. https://doi.org/10.1016/S0921-4488(02)00237-7
22. Marai, I. F. M., Abou-Fandoud, E. I., Daader, A. H., & Abu-Ella, A. A. (2002). Reproductive doe traits of the Nubian (Zaraibi) goats in Egypt. Small Ruminant Research, 46, 201-205. https://doi.org/10.1016/S0921-4488(02)00195-5 Meşe, M., & Karakuş, F. (2019). Van ili Edremit ilçesi küçükbaş hayvancılık işletmelerinin refah açısından değerlendirilmesi. Hayvansal Üretim, 60(2), 97-104. https://doi.org/10.29185/hayuretim.567009
23. Mohan, B., Singh, K., & Dixit, A. K. (2016). Socio-economic status of goat farmers in semi-arid zone of Uttar Pradesh. Indian Research Journal of Extension Education, 12(2), 128-131.
24. NASS, (2010). Sheep and Goats Death Loss. the National Agricultural Statistics Service (NASS), Agricultural Statistics Board, U.S. Department of Agriculture. For information on Sheep and Goats Death Los. https://downloads. usda.library.cornell.edu/usda-esmis/files/hh63sv88v/mc87pt05z/jw827f62b/sgdl-05-27-2010.pdf
25. Ortega, D. L., Hong, S. J., Wang, H. H., & Wu, L. (2016). Emerging markets for imported beef in China: Results from a consumer choice experi-ment in Beijing. Meat Science, 121, 317–323. https://doi.org/10.1016/j.meatsci.2016.06.032
26. Pal, A., Chakravarty, A. K. (2020). Disease resistance for different livestock species [Chapter 19]. Genetics and breeding for disease resistance of livestock. 271-296. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-816406-8.00019-X
27. Roseline, N. N. (2022). Identification of the challenges and profitability of goat production in ebonyi state, Nigeria. International Journal of Advanced Scholastic Research, 4(2), 81-93.
28. Salas, M. Á. S., Mondragón-Ancelmo, J., Badillo, M. D. R. J., Licea, G. R., & Napolitano, F. (2021). Assessing dairy goat welfare in intensive or semi-intensive farming conditions in Mexico. Journal of Dairy Science, 104(5), 6175-6184. https://doi.org/10.3168/jds.2020-19557
29. Savaş, T., Tölü, C., Akbağ, H. I., Coşkun, B., & Yurtman, İ.Y. (2010, Haziran 24-26). Tırmanma oğlaklar için davranışsal bir gereksinim mi? Ulusal Keçicilik Kongresi, Çanakkale.
30. Seixas, L, De Melo, C. B., Tanure, C. B., Peripolli, V. (2017). Heat Tolerance in Brazilian Hair Sheep. Asian-Australas. Journal of Animal Science, 30(4), 593–601. https://doi.org/10.5713/ajas.16.0191
31. Sejian, V., Bhatta, R., Gaughan, J. B., Dunshea, F. R., Lacetera, N. (2018). Adaptation of animals to heat stress. Animal, 12, 431-444. https://doi.org/10.1017/S1751731118001945
32. Sejian, V., Silpa, M. V., Reshma Nair, M. R., Devaraj, C., Krishnan, G., Bagath, M., ... & Bhatta, R. (2021). Heat stress and goat welfare: Adaptation and production considerations. Animals, 11(4), 1-24. https://doi.org/10.3390/ ani11041021
33. Serradilla, J. M., Carabaño, M. J., Ramón, M., Molina, A., Diaz, C., Menéndez-Buxadera, A. (2018). Characterisation of goats’ response to heat stress: Tools to ımprove heat tolerance. Goat Science, 15, 329–347. https://doi.org/ 10.5772/intechopen.70080
34. Serttaş, İ. (2019). Afyonkarahisar ili hocalar ilçesine bağlı köy ve beldelerdeki küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin mevcut durumunun belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Burdur.
35. Soydinç, E. (2020). Antalya ili keçi işletmelerinin barındırma olanaklarının belirlenmesi ve hayvan refahı açısından değerlendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Isparta.
36. Stone, T. F., Francis, C. A., & Eik, L. O. (2020). A survey of dairy-goat keeping in Zanzibar. African Journal of Food, Agriculture, Nutrition and Development, 20(04), 16220–16235. https://doi.org/10.18697/ajfand.92.18665
37. Sucu, E., Akbay, K. C., & Filya, İ. (2015). Ruminantlarda sıcaklık stresinin metabolizma üzerine etkileri. Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 10(2), 130-138. https://doi.org/10.17094/avbd.38896
38. Şahin, Y. (2019). Tokat ili koyunculuk işletmeleri kuzu büyütme uygulamaları. [Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
39. Şeker, İ., Selim, K. U. L., & Köseman, A. (2022). Elazığ ilindeki koyunculuk işletmelerinin yapısal özellikleri. Kocatepe Veterinary Journal, 15(3), 322-331. https://doi.org/10.30607/kvj.1099329.
40. Taşkın, T. , Koşum, N. , Engindeniz, S., Savran, A., Aktürk, D., Kesenkaş, H., Uzmay, A. & Gökmen, M. (2017). İzmir, Çanakkale ve Balıkesir illeri keçi işletmelerinde sürü yönetim uygulamaları üzerine bir araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 54(3) , 341-349. https://doi.org/10.20289/zfdergi.388089
41. Tüfekci, H., & Olfaz, M. (2015). Kastamonu ili küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin sorunları ve çözüm önerileri. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 3(7), 577-582.
42. Ünal, G., Ünal, İ., & Sakar, Ç. M. (2022). Çankırı ilinde uygulanan Akkaraman ıslahı alt projelerine dahil olan koyun işletmelerinin bazı verim ve yapısal özellikleri. Ziraat Mühendisliği Dergisi, 375, 47-57.
43. Wei, C., Wang, H., Liu, G., Wu, M., Cao, J., Liu, Z., Liu, R., & Zhao, F. (2015). Genome-wide analysis reveals population structure and selection in Chinese ındigenous sheep breeds. BMC Genom, 16, 194. https://doi.org/10.1186/s12864-015-1384-9
44. Yamane, T. (2010). Temel Örnekleme Yöntemleri. Literatür Yayıncılık, İstanbul.
45. Yıldız, A., & Aygün, T. (2021). Van ili Merkez ilçede küçükbaş hayvancılık faaliyetleri ve genel sorunlar: I. İşletmelerin yapısal özellikleri, Journal of Animal Science and Products, 4(1), 23-36. https://doi.org/10.51970/ jasp.891211.
46. Yılmaz, İ., & Can, A. (2022). Milk yield, fertility, udder characteristics, and raw milk somatic cell count of the Damascus Goats Reared in Iğdır Conditions. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 8(2), 358-367. https://doi.org/10.24180/ijaws.1090613
47. Yılmaz, Ö. F., & Çam, M. A. (2023, Şubat 24-25). Küçükbaş hayvanlarda sıcaklık stresinin refah ve verim üzerine etkileri [Sözlü bildiri]. Khoja Ahmed Yasawi 7. International congress on scientıfıc research, Mingachevir, Azerbaycan.