Tarım Kredi Kooperatif Ortaklarının Bitki Koruma Ürün Grubu Hakkında Bilgi Düzeyi ve Etkileri Konusunda Görüşlerinin Belirlenmesi: Iğdır İli Örneği

Öz

Tarımsal kooperatifler, çiftçilerin sosyal ve ekonomik kalkınmalarının temelini oluşturan örgütlerdir. Kooperatifler ortaklarına ekonomik güç kazandırırken, aynı zamanda eğitim faaliyetleri ile bilinç düzeylerini artırıcı görevleri de bulunmaktadır. Iğdır ilinde bitkisel üretim yapan kooperatif ortağı 100 üretici ile yüz yüze görüşmeye dayalı anket çalışması yapılmıştır. Bu çalışma ile kooperatif ortaklarının sosyo-ekonomik özellikleri, bitki koruma ürün grupları anlam/etiket rengi bilme durumu, bitki koruma ürünleri kalıntı ve çevre ile insan sağlığına etkileri konusunda görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Ortakların büyük çoğunluğu (%53) ilköğretim mezunu, ortalama yaşı 47.87 ve aylık tarımsal geliri 20,314TL’dir. Ortakların %26’sı tarım dışı bir işte çalışmakta olup %70’inin ise tarım dışı geliri bulunmaktadır. Ortakların insektisit, fungisit, herbisit ve nematisitin anlamını bilme oranı sırasıyla; %52, %41, %52, %16 olup etiket rengini bilme oranı ise sırasıyla; %59, %55, %69 ve %17’dir. Merkez Tarım Kredi Kooperatif ortaklarının bitki koruma ürün grupları anlam ve etiket rengini bilme oranları Yaycı Tarım Kredi Kooperatif ortaklarına göre daha yüksektir (p<0.05). Bitki koruma ürünlerinin çevreye verdiği zarar konusunda en yüksek katılımı olduğu önerme “Yararlı böcek ve arılarda zarar oluşturur” önermesi (4.69 puan) iken insana verdiği zarar konusunda en yüksek katılımın olduğu önerme ise “Kanserojen etkisi olur” önermesidir (4.62 puan). Merkez Tarım Kredi Kooperatif ortaklarının bitki koruma ürünlerinin çevreye verdiği zararlar konusundaki önermelere katılım düzeyi Yaycı Tarım Kredi Kooperatif ortaklarına göre daha fazla olup bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Çiftçilerin bitki koruma ürünlerinin insan sağlığına verdiği zararlar ile ilgili önermelere katılımında ortağı olduğu kooperatife göre anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Kooperatif çalışanlarının bitki koruma ürünlerinin satışında kooperatif ortaklarının bilgi düzeyine göre yaklaşım geliştirmesi daha güçlü bir iletişimin kurulmasına ve dolayısıyla daha bilinçli ilaç kullanılmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Tarım kredi kooperatif ortakları
• bitki koruma ürünü
• bilgi düzeyi
• ortakların görüşü

Determination of Agricultural Credit Cooperatives Partners' Knowledge Level and Their Opinions on the Effects of Plant Protection Product Group: The Case of Iğdır Province

Abstract

Agricultural cooperatives are organizations that form the basis of farmers’ social and economic development. While providing economic power to their members, they also have the task of increasing awareness levels through educational activities. A survey based on face-to-face interviews was conducted with 100 cooperative members engaged in plant production in Iğdır province. The aim was to determine the socio-economic characteristics of the cooperative members and the opinions on the knowledge of plant protection product groups' meaning/label color, plant protection product residues and their effects on the environment and human health. The majority of the members (53%) are primary school graduates, the average age is 47.87 and their montly agricultural income is 20,314 TL. 26% of the members work in a non-agricultural job and 70% of them have non-agricultural income. The rate of members knowing the meaning of insecticide, fungicide, herbicide and nematicide is 52%, 41%, 52%, 16%, respectively and the rate of knowing the label color is 59%, 55%, 69% and 17%, respectively. The rates of knowing the meaning of plant protection product groups and label color of the Central Agricultural Credit Cooperative members are higher than the partners of the Yaycı Agricultural Credit Cooperative (p<0.05). The proposition with the highest agreement on the damage caused by plant protection products to the environment is "It causes harm to beneficial insects and bees" (4.69 points), while the proposition with the highest agreement on the damage caused to humans is "It has a carcinogenic effect" (4.62 points). The level of agreement of the Central Agricultural Credit Cooperative members to the propositions on the damage caused by plant protection products to the environment is higher than the Yaycı Agricultural Credit Cooperative members, and this difference was found to be statistically significant (p<0.05). It was determined that there was no significant difference in the agreement of the farmers to the propositions on the damage caused by plant protection products to human health according to the cooperative they were a member of (p>0.05). The development of an approach by cooperative employees in the sale of plant protection products according to the knowledge level of cooperative members will contribute to the establishment of stronger communication and therefore to more conscious use of pesticides.

Keywords

• Agricultural credit cooperative partners
• plant protection product
• level of knowledge
• partners

Kaynakça

1. Akçabey, S., & Paksoy, M. (2023). Tarımsal girdi temininde tarım kredi kooperatiflerinin rolü: Gaziantep ili Yavuzeli ilçesi örneği. Tarım Ekonomisi Araştırma Dergisi, 9(1), 51-61. https://doi.org/10.61513/tead.1395570
2. Alptekin, B. (2018). Tarımsal üretim ve pazarlama açısından örgütlenme (organizasyon) sorununun, hayvancılık işletmelerinde analizi: Iğdır örneği [Yüksek Lisans Tezi, Iğdır Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=as2oTjW5jfr9IKSvmCdJYotGrYvkN2H6nGc_uSEL4iO2TAZ2ngWqhCg40n5VEtRi
3. Anderson S. E., & Meade B. J. (2014). Potential health effects associated with dermal exposure to occupational chemicals. Environmental Health Insights, 8(1), 51-62. https://doi.org/ 10.4137/EHI.S15258
4. Barzman, M., Bàrberi, P., Birch, A.N.E., & et al. (2015). Eight principles of integrated pest management. Agronomy for Sustainable Development, 35, 1199–1215. https://doi.org/10.1007/s13593-015-0327-9
5. Başaran, B. (2003). Uluslararası çalışma örgütü’nün yeni kooperatif standartları ve ülkemiz kooperatiflerinin uyumu: Trakya bölgesi tarım kooperatifleri örneği [Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi,]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=p911s0iMPy2wtZbYYckXOTeN2OK45kHOvJIRYWHBolLt7jvgFE7fzl9_r4qvFvgS
6. Bilgin, N. (2005). Tarımsal kooperatiflerde güven duygusunun ortakların kooperatife bağlılıkları ve performans algılarına etkisi: tariş’te bir uygulama [Doktora Tezi]. Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Gebze.
7. Boz, Ö., Erol, T., Benlioğlu, S., & Öncüer, C. (1998). Aydın ilindeki zirai mücadele uygulamalarının sosyo-ekonomik yönden değerlendirilmesi. Türkiye Entomoloji Dergisi, 22(2), 123-136.
8. Cilia, N., & Kandris, I. (2023). Training in the evaluation of pesticides (plant protection products and active substances) according to Regulation (EC) No 1107/2009. European Food Safety Authority Journal, 21(1), 1-10. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2023.e211007

9. Datawrapper, (2024). Create beautiful maps with Datawrapper. https://www.datawrapper.de/maps [Erişim tarihi: 22 Ocak 2024].
10. Damalas, C. A., & Abdollahzadeh, G. (2016). Farmers' use of personal protective equipment during handling of plant protection products: determinants of implementation. Science of the Total Environment, 571, 730-736. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2016.07.042
11. Damalas, C. A., & Eleftherohorinos, I. G. (2011). Pesticide exposure, safety issues, and risk assessment indicators. International Journal of Environmental Research and Public Health, 8(5): 1402-1419. https://doi.org/10.3390/ijerph8051402
12. Damalas, C. A., & Koutroubas, S. D. (2016). Farmers’ exposure to pesticides: toxicity types and ways of prevention. Toxics, 4(1), 1. https://doi.org/10.3390/ijerph8051402
13. Dedeoğlu, M., & Yıldırım, İ., (2006). Emek tarımsal kalkınma kooperatifine ortak işletmelerin ekonomik analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 16(1), 39-48.
14. Demircan, V., & Yılmaz, H. (2005). Isparta İli elma üretiminde tarımsal ilaç kullanımının çevresel duyarlılık ve ekonomik açıdan analizi. Ekoloji, 14(57), 15-25.
15. EPPO. (2004). Definition of a plant protection product EPPO: Standard PP 1/227(1). https://pp1.eppo.int/standards/PP1-227-1 [Erişim tarihi: 5 Şuabt 2024].
16. Erdal, G., Erdal, H., Ayyıldız, B., Ayyıldız, M., & Çiçek, A. (2019). Pesticide use in fruit-vegetable production and awareness level of produces in tokat province. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 7(10), 1515–1521. https://doi.org/10.24925/turjaf.v7i10.1515-1521.2407
17. Everest, B., & Yercan, M. (2016). Kooperatif ortaklarının kooperatifçilik ilkelerini algılamaları üzerine bir araştırma: Tarım kredi kooperatifleri örneği. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 53(1), 67-73. https://doi.org/10.20289/egeziraat.179877
18. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2014). Parametrik Olamayan Hipotez Testleri, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık
19. ICA. (2019). International Cooperatives Alliance, The World Cooperative Monitor. https://monitor.coop/ [Erişim tarihi: 5 Ocak 2024].
20. Jors, E., Morant, R. C., Aguilar, G. C., Huici, O., Lander, F., Bælum, J., & Konradsen, F. (2006). Occupational pesticide intoxications among farmers in Bolivia: a cross-sectional study. Environmental Health, 5, 1-9. https://doi.org/10.1186/1476-069X-5-10
21. Karadaş, K., Ertürk, Y., E., Demir, O., Külekci, M., & Demir N. (2015). Iğdır ilinde kırsal kalkınma kooperatifi üyelerinin örgütlenme ve kooperatif faaliyetleriyle ilgili problemleri ve çözüm önerilerinin belirlenmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 50(2), 152-162.
22. Karadaş, K., Şahin, K., Ertürk, E. & Demir, O. (2014). Iğdır ili tarım işletmelerinde örgütlenme bilincinin belirlenmesi. [Sözlü bildiri]. XI. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, Türkiye
23. Kendirlioğlu, Ö. (2008). Tariş zeytin ve zeytinyağı tarım satış kooperatifleri birliği faaliyetlerinin değerlendirilmesi ve üretici memnuniyetinin belirlenmesi: Aydın ili örneği [Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi,]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=-Z0vbSUgrhM9fXoGkRe6Q-kEkzPNPMquCST3OhvfjXZigHlowFKIFfIRx7KDu71r
24. Kılıç Topuz, B., Eyduran, E., Ertürk, Y. E., & Bozoğlu, M. (2022a). CHAID algoritması ile üyelerin tarımsal örgütlerin genel kurul toplantısına katılımını etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Iğdır ili örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(2), 380-391. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.915325
25. Kılıç Topuz, B., Özalp, S., & Külekçi, M. (2022b). Ortakların kooperatiflerin ürün pazarlama sürecine katılımı: Iğdır ili tarım kredi kooperatifleri örneği. Third Sector Social Economic Review, 57(3), 2487-2504. https://doi.org/2501-2518. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.09.1946
26. Kılıç Topuz, B. (2021). Iğdır ilindeki çiftçi örgütlerinin mevcut durumu ve yönetici profili. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 36(2), 244-254. https://doi.org/10.7161/omuanajas.868341
27. Kurşun, A. Y., Güneş, M., Yalcin, B., Ertuğrul, H., & Kaya, B. (2022). Bazı fungusitlerin genotoksik potansiyellerinin Drosophila SMART ve KOMET yöntemleri ile araştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 26(1), 122-131. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.984820
28. Levitan, L. (2000). How “to” and “why’’: Assessing the enviro-social impacts of pesticides. Crop Protection, 19, 629-636. https://doi.org/10.1016/S0261-2194(00)00083-1
29. Özger, Ö. & Karadaş, K. (2022). Determination of buffalo milk production cost: the case of ığdır province. The Journal of Animal Production, 63(2), 91-96. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1060043
30. Özkan, B., Akçaöz, H. V., & Karadeniz, C. F. (2016). Antalya ilinde turunçgil üretiminde tarımsal ilaç kullanımına yönelik üretici tutum ve davranışları. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 13(2), 103-116.
31. Perme, M. P. & Manevski, D. (2019). Confidence intervals for the Mann-Whitney test. Statistical Methods in Medical Research, 28(12), 3755-3768. https://doi.org/10.1177/0962280218814556
32. Palaz, S., & Boz, İ. (2008). Üniversite mezunu yetişkinlerin farklı organizasyonlarda gönüllü hizmet vermesini etkileyen faktörler. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(19), 95-106.
33. Palis, F. G., Flor, R. J., Warburton, H., & Hossain, M. (2006). Our farmers at risk: behaviour and belief system in pesticide safety. Journal of Public Health, 28(1), 43-48. https://doi.org/10.1093/pubmed/fdi066
34. Sayılı, M., & Adıgüzel, F. (2013). Tokat ili merkez ilçede tarım kredi kooperatiflerine ortak tarım işletmelerinin ekonomik analizi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 19(1-2), 103-117.
35. Schulz, R., Thiere, G., & Dabrowski, J. A. (2002). A combined microcosm and field approach to evaluate the aquatic toxicity of azinphos-methyl to stream communities. Environmental Toxicology Chemistry, 21(10), 2172-8. https://doi.org/10.1002/etc.5620211021
36. Tiryaki, O., & Akar, Ö. (2018). Antalya ili’nde üreticilerin pestisit kullanımı konusunda bilgi düzeyi ve duyarlılıklarının araştırılması. Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(1), 53-70.
37. TKK. (2022). Türkiye tarım kredi kooperatifleri faaliyet raporu. https://www.tarimkredi.org.tr/kurumsal/faaliyet-raporlari/ [Erişim tarihi: 5 Hazira 2023].
38. TKK. (2024). Tarım kredi kooperatifleri Erzurum bölge birliği. https://erzurum.tarimkredi.org.tr/kooperatiflerimiz/igdir/ [Erişim tarihi: 5 Şubat 2024].
39. TRGM. (2024). Tarımsal örgütlenme tablosu. https://www.tarimorman.gov.tr/TRGM/Belgeler/Tar%C4%B1msal%20%C3%96rg%C3%BCtlenme%20Tablosu_05.06.2018_.pdf [Erişim tarihi: 20 Mart 2024].
40. Yamane, T. (2010). Temel Örnekleme Yöntemleri. Literatür Yayıncılık.
41. Yercan, M., & Kınıklı, F. (2018). Tarımsal kooperatiflerde ortakların yönetime katılımını etkileyen faktörlerin analizi üzerine bir araştırma: İzmir ili sütçülük kooperatifleri örneği. Tarım Ekonomisi Dergisi, 24(2), 159-173. https://doi.org/10.24181/tarekoder.461520
42. Zhang, H., & Lu, Y. (2007). End-users’ knowledge, attitude, and behavior towards safe use of pesticides: a case study in the Guanting Reservoir area, China. Environmental Geochemistry and Health, 29, 513-520. https://doi.org/10.1007/s10653-007-9120-2