Sarayönü (Konya) İlçesi Elma Bahçelerinde Elma İçkurdu (Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae))'nun Popülasyon Gelişimi ve Bulaşıklık Oranı

Öz

Elma içkurdu, Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae), elma bahçelerinde önemli bir zararlıdır ve önemli ekonomik kayıplara neden olabilmektedir. Bu çalışma, Konya ili Sarayönü ilçesinde elma içkurdunun 2022 ve 2023 yıllarındaki ergin popülasyon gelişimini, ilk ergin çıkış zamanını, erginlerin aktif olduğu dönemi, döl sayısını ve bulaşıklık oranını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla ilçede üç lokasyonda (Merkez, Ladik ve Gözlü) ve her lokasyonda en az üç adet 5 da büyüklüğünde olmak üzere dokuz adet elma bahçesi belirlenmiştir. Cydia pomonella'nın popülasyon gelişimini belirlemek amacıyla her elma bahçesine iki adet delta tipi eşeysel feromon tuzağı asılmıştır. Tuzaklar ilk erginler yakalanana kadar her gün, daha sonra ise haftalık olarak kontrol edilmiş ergin sayıları kaydedilmiştir. Bulaşıklık oranını belirlemek amacıyla, meyveler ceviz büyüklüğüne ulaştığında her elma bahçesinden rastgele seçilen 10 ağaçtan 10'ar adet olmak üzere toplam 100 adet meyve her hafta gözle kontrol edilmiş ve bulaşık meyveler kaydedilmiştir. Ayrıca, elma içkurdunun gün derece değerleri de hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda, ilk ergin çıkışının 2022 yılında tüm bahçelerde 16 Mayıs, 2023 yılında ise 12 Mayıs tarihinde gerçekleştiği, erginlerin yaklaşık 4-5 ay kadar aktif olduğu belirlenmiştir. Sarayönü ilçesinde elma içkurdunun iklim koşullarına bağlı olarak 2-3 döl verdiği tespit edilmiştir. Zararlının 2022 ve 2023 yıllarındaki ortalama bulaşıklık oranları Merkez’de sırasıyla %20.6 ve 29.7, Ladik’te %14.3 ve 28.4, Gözlü’de ise %2.1 ve 5.5 olarak belirlenmiştir. Elma üreticileri elma içkurdunu etkili bir şekilde kontrol etmek için feromon tuzakları kullanarak popülasyonu izlemelidir. Ayrıca kontrol stratejilerini popülasyon yoğunluğuna, gün-derece hesaplamalarına ve iklim koşullarına dayandırmaları da tavsiye edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Elma içkurdu
• Cydia pomonella
• Bulaşıklık oranı
• Popülasyon gelişimi
• Türkiye

The Population Development and Infestation Rate of Codling Moth (Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae)) in Apple Orchards in Sarayönü (Konya) District

Abstract

The codling moth, Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae), is a key pest in apple orchards and can cause significant economic losses. This study was carried out to determine the development of adult population, the time of first adult emergence, the period when adults were active, the number of generations, and the infestation rate of the codling moth in Sarayönü district of Konya province in 2022 and 2023. For this purpose, nine apple orchards were determined in the district, three locations (Central, Ladik and Gözlü) and three at least 5 da in size in each location. To determine the population development of the C. pomonella, two delta type sexual pheromone traps were hung in each apple orchard. The traps were checked every day until the first adults were caught, and subsequently on a weekly basis, and the number of adults was recorded. For determining the infestation rate, when the fruits reached the size of a walnut, 10 fruits from 10 randomly selected trees in each apple orchard, 100 fruits in total, were visually inspected weekly and the infested fruits were recorded. Degree-day values of the codling moth were also calculated. As a result of the study, it was determined that the first adult emergence occurred on May 16th in all orchards in 2022 and May 12th in 2023, and that adults were active for approximately 4-5 months. In Sarayönü district, it has been recorded that the codling moth has 2 to 3 generations, depending on climatic conditions. The average infestation rates of the pest in 2022 and 2023 were determined as 20.6% and 29.7 in Central, 14.3% and 28.4 in Ladik, and 2.1% and 5.5 in Gözlü, respectively. To effectively control the codling moth, apple producers should monitor the population using pheromone traps. It is also advisable for them to base their control strategies on population density, degree-day calculations, and climatic conditions.

Keywords

• Codling moth
• Cydia pomonella
• Infestation rate
• Population development
• Türkiye

Kaynakça

1. Abdelfattah, A., Freilich, S., Bartuv, R., Zhimo, V. Y., Kumar, A., Biasi, A., Salim, S., Feygenberg, O., Burchard, E., Dardick, C., Liu, J., Khan, A., Ellouze, W., Ali, S., Spadaro, D., Torres, R., Teixido, N., Ozkaya, O., Buehlmann, A., Vero, S., Mondino, P., Berg, G., Wisniewski, M., & Droby, S. (2021). Global analysis of the apple fruit microbiome: are all apples the same?. Environmental Microbiology, 23(10), 6038-6055. https://doi.org/10.1111/1462-2920.15469
2. Akgül, N. (2020). Ceylanpınar (Şanlıurfa) ilçesi elma bahçelerinde elma içkurdu [Cydia pomonella (Linaeus, 1758)(Lepidoptera: Tortricidae)]nun ergin popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranlarının belirlenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
3. Alaserhat, İ. (2019). Erzincan ili elma ağaçlarında bulunan zararlı ve faydalı böcek türleri ile bazı önemli zararlı türlerin doğada görülme zamanı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (17), 1116-1124. https://doi.org/10.31590/ejosat.653944
4. Aydoğan, D., & Ünlü, L. (2019). Determination of population development and infestation rates of codling moth [Cydia pomonella (L.)(Lep.: Tortricidae)] in apple orchards in Konya province. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 33(1), 45-51. https://doi.org/10.15316/SJAFS.2019.155
5. Blumberg, J. B., Vita, J. A., & Chen, C. Y. O. (2015). Concord grape juice polyphenols and cardiovascular risk factors: Dose-response relationships. Nutrients, 7(12), 10032-10052. https://doi.org/10.3390/nu7125519
6. Brown, S. (2012). Apple. In: Badenes, M., Byrne, D. (eds) Fruit Breeding. Handbook of Plant Breeding, vol 8. Springer, Boston, MA. https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0763-9_10
7. Çelik, H., & Ünlü, L. (2017). Beyşehir (Konya) ilçesi elma bahçelerinde elma içkurdu [Cydia pomonella (L.) (Lep.: Tortricidae)]’nun ergin popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranlarının belirlenmesi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 21(3), 266-278. https://doi.org/10.29050/harranziraat.339332
8. Erler, F., & Tosun, H. S. (2023). Mass-trapping the codling moth, Cydia pomonella (L.)(Lepidoptera: Tortricidae), using newly designed light trap reduces fruit damage in apple orchards. Journal of Plant Diseases and Protection, 130(4), 795-807. https://doi.org/10.1007/s41348-023-00735-7

9. FAO. (2025). Crops and livestock products, Production Quantity, Apple. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL [Accessed date: 07.02.2025].
10. Hepdurgun, B., Zümreoğlu, A., Göker, S., Hıncal, P., & Yaşarakıncı, N. (1996). Ege Bölgesinde elma içkurdu (Cydia pomonella (L.))’na karşı kitlesel tuzaklama yöntemi ile mücadele olanaklarının araştırılması. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, 28-29: 53, 54.
11. Ilgaz, R. (2024). Niğde İlinin Farklı Ekolojilere Sahip Alanlarında Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae)’nın Popülasyon Dalgalanması ile Gün Derece Modellemesine Bağlı Mücadele Programlarının Uyumluluğunun Belirlenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ Işık, F. & Ünlü, L. (2019, Ekim 28-30). Meram (Konya) İlçesi Ceviz Bahçelerinde Elma İçkurdu [Cydia pomonella (L.)(Lepidoptera: Tortricidae)]’Nun Ergin Popülasyon Gelişimi ve Bulaşıklık Oranının Belirlenmesi [Sözlü bildiri]. İkinci Uluslararası Uygulamalı Bilimler Kongresi, Türkiye.
12. İşçi, M. (2008). Elma içkurdu [Cydia pomonella (L.) lep.: tortricidae]'nun farklı elma çeşitlerindeki zarar oranlarının belirlenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
13. Jaffe, B. D., Guédot, C., & Landolt, P. J. (2018). Mass-trapping codling moth, Cydia pomonella (Lepidopteran: Torticidae), using a kairomone lure reduces fruit damage in commercial apple orchards. Journal of economic entomology, 111(4), 1983-1986. https://doi.org/10.1093/jee/toy111
14. Kaplan, E., & Bayram, Y. (2019). Bingöl ili elma bahçelerinde elma içkurdu [(Cydia pomonella)(L)(Lepidoptera: Tortricidae)]’nun popülasyon gelişimi ve kısa biyolojisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 24(2), 123-128.
15. Kaplan, M. (2023). Determination of population change and damage rate of the harmful codling moth (Cydia pomonella Linnaeus) (Lepidoptera: Tortricidae) in apple orchards in Malatya province, Türkiye. Erwerbs-Obstbau 65, 1285–1290. https://doi.org/10.1007/s10341-023-00882-z
16. Kuyulu, A., & Genç, H. (2018). Çanakkale ili meyve alanlarında elma içkurdu Cydia pomonella (L.)(Lepidoptera: Tortricidae)’nun yayılışı üzerine bir araştırma. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 6, 85-91. https://doi.org/10.33202/comuagri.503835
17. Mamay, M., & Yanık, E. (2013). Şanlıurfa’da elma bahçelerinde elma içkurdu [Cydia pomonella (L.)(Lepidoptera: Tortricidae)]’nun populasyon gelişimi ve farklı metotlar kullanılarak bulaşıklık oranının belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi, 19(2), 113-120. https://doi.org/10.1501/Tarimbil_0000001235
18. Morbel, E. (2021). Çanakkale İli Ceviz Bahçelerinde Elma İçkurdu (Cydia pomonella L.) (Lepidoptera: Tortricidae)’Nun Populasyonu, Bulaşıklığı ve Zarar Durumunun Belirlenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
19. Özbek, H., Güçlü, Ş., Hayat, R., & Yıldırım, E. (1995). Meyve, Bağ ve Bazı Süs Bitkileri Zararlıları, Atatürk Üniversitesi. Ziraat Fak. Yayınları, Erzurum.
20. Song, B., Yang, L., Pan, Y., Feng, H., & Lu, Y. (2024). Expansion of apple cultivation increases the abundance of codling moth (Cydia pomonella) in agricultural landscapes of China. Pest Management Science, 80(7), 3149-3159. https://doi.org/10.1002/ps.8019
21. Ulaşlı, B., & Can, F. (2024). Hatay ilinde elma yetişticiliği yapılan bahçelerde elma içkurdu, Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae)’nın popülasyon yoğunluğunun belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29 (2), 334-342. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1391324
22. Vallée Marcotte, B., Verheyde, M., Pomerleau, S., Doyen, A., & Couillard, C. (2022). Health benefits of apple juice consumption: A review of interventional trials on humans. Nutrients, 14(4), 821. https://doi.org/10.3390/nu14040821
23. Whitfield, E. C., & Fountain, M. T. (2024). Future semiochemical control of codling moth, Cydia pomonella. Frontiers in Horticulture, 3, 1446806.https://doi.org/10.3389/fhort.2024.1446806
24. Witzgall, P., Kirsch, P., & Cork, A. (2010). Sex pheromones and their impact on pest management. Journal of Chemical Ecology, 36, 80-100. https://doi.org/10.1007/s10886-009-9737-y
25. Yassin, L. S., Alberti, A., Ferreira Zielinski, A. A., da Rosa Oliveira-Emilio, H., & Nogueira, A. (2018). Cytoprotective effect of phenolic extract from brazilian apple peel in insulin-producing cells. Current Nutrition & Food Science, 14(2), 136-142. https://doi.org/10.2174/1573401313666170427125753
26. Zümreoğlu, A. (1991). Ege Bölgesi’nde Elma İç Kurdu (Cydia pomonella L.) Mücadelesine Esas Olmak Üzere Biyoteknik Yöntemlerin Araştırılması, Geliştirilmesi ve Uygulanması. Yıl Raporu, Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü, Bornova, İzmir.