Etlik Hindilerde Yerleşim Sıklığının Bazı Kan Stres Parametrelerine Etkileri

Abstract

Stocking density is one of the important issues in turkey meat production which is enjoyed by consumers as a source of animal protein. This issue is examined in terms of both animal welfare and efficiency in this research. The commercial hybrid white broiler turkey line Hybrid Converter poults were individually numbered following hatch. Study took place on 200 poults. 25 males and 25 females were set in 4 different floor sized cages according to sex. Slaughter age weights in those cages were set to be 30, 40, 50 and 60 kg m^-2 respectively. Blood was collected in 2^nd and 6^th weeks and slaughter ages of 16 weeks for females and 20 weeks for males. Blood laboratory analyses were made after collection where each numbered individual in the pens was taken as a replicate. Findings obtained from the study were interpreted for animal welfare and economic issues based on general practice and stress level in the world and our country by subjecting statistical analysis. Stress on the poults have been found to be increasing depending on increasing stocking density and  it was concluded that it would be appropriate in terms of animal welfare and ethical conviction for not exceeding certain limits of stocking density within terms of efficiency.

Keywords

• Turkey,welfare,stress

The Effects of Stocking Density on Some Blood Stress Parameters of Meat Turkeys

Öz

Yerleşim sıklığı, dünyada ve ülkemizde sevilerek tüketilen bir hayvansal protein kaynağı olan hindi eti üretiminde üzerinde durulan önemli konulardan birisidir. Bu konu, hem hayvan refahı bakımından incelenmekte, hem de genel performans ve verimlilik bakımından değerlendirilmektedir. Bu araştırmada, konu iki açıdan da değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada ticari melez hatlardan Hybrid Converter beyaz etlik hindi palazları, yumurtadan çıkışı takiben numaralandırılarak kullanılmıştır. Çalışma 200 adet hindi palazı üzerinde yapılmış olup kesim yaşında metrekareye 30, 40, 50 ve 60 kg canlı ağırlık gelecek şekilde farklı ebatlarda yapılmış bölmelere erkek ve dişi ayrı olmak üzere, 25’er adet palaz yerleştirilmiştir. 2. Haftalık yaşta hayvanlar bu bölmelere alınarak yerleşim sıklığı etkisi ortaya çıkarılmıştır. Kan alım işlemi 2. ve 6. hafta ile kesim yaşında yapılmış olup, analizler bakımından her bir birey yetiştirildiği şartlar altında tekerrür olarak değerlendirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular istatistik analize tabi tutularak, dünyada ve ülkemizdeki genel uygulama ve stres düzeyine bağlı hayvan refahı bakımından değerlendirilmiştir. Hindilerde stresin yerleşim sıklığının artışına bağlı olarak yükseldiği tespit edilmiş, hayvan refahı ve verimlilik bakımından belirli sınırların aşılmamasının etik olarak uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Hindi,stres,refah,kan parametreleri

Kaynakça

1. Azzam MMM and Gogary MREl., 2015. Effects of dietary threonine levels and stocking density on the performance, metabolic status and immunity of broiler chickens. Asian Journal of Animal and Veterinary Advances, 10(5): 215-225.
2. Çetin C and Oğan M., 1997. Broiler piliçlerde farklı yerleşim sıklıklarının humoral immün yanıt üzerine etkisi. Veterinarium, 8(1-2): 78-80.
3. Doğrul M., Demir H and Ekiz B., 2005. Farklı yerleşim sıklığında yetiştirilen erkek hindilerin besi performansı ve karkas özellikleri. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 31(2): 113-131.
4. Düzgüneş O., Kesic T., Kavuncu O and Gürbüz F., 1987. Araştırma ve deneme metotları. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:1021, Ankara.
5. Eratalar SA and Bulut O., 2007. Türkiye’de hindi yetiştiriciligi. Veteriner Tavukçuluk Derneği Dergisi, 5(3): 11-19.
6. Ergün A., Tuncer ŞD., Çolpan İ., Yalçın S., Yıldız G., Küçükersan MK., Küçükersan S and Şehu A., 2001. Hayvan besleme ve beslenme hastalıkları. Medipres, Ankara.
7. Ertugrul M., Akman, N., Aşkın, Y., Cengiz, F., Ertugrul, M., Fıratlı, Ç., Türkoglu M and Yener M., 1997. Hayvan yetiştirme (yetiştiricilik). Baran Ofset, Ankara.
8. FAO 2015. Livestock production http://www.fao.org/docrep/005/y4252e/y4252e07.htm. [Access: 07 November 2016].

9. Gross WB and Siegel HS., 1983. Evaluation of the heterophyl: lymphocyte ratio as a measure of stress in chickens. Avian Diseases, 27: 972-979.
10. Hafez HM and Hagen N., 2003. Influence of stocking density on health condition in meat turkey flocks under field conditions. Turkey Production: Balance Act between Consumer Protection, Animal Welfare and Economic Aspects, Berlin.
11. Houshmand M., Azhar K., Zulkifli I., Bejo MH and Kamyab A., 2012. Effects of prebiotic, protein level and stocking density on performance, immunity and stress indicators of broilers. Poultry Science, 91: 393-401.
12. Khadjeh GH., Mayahi M., Jalali MR. and Rasekh AR., 2004. Reference values of some blood serum biochemical parameters. XXII. World’s Poultry Congress, 8-13 June 201, Istanbul.
13. Martrenchar A., Huonnic JP., Cotte JP, Boilletot E and Morisse JP., 1997. Influence of stocking density on some behavioral, physiological and productivity traits of broilers. Veterinary Research, 28: 473-480.
14. Maxwell MH., Robertson GW., Spence S and McCorquadale CC., 1990. Comparison of hematological values in restricted and ad-libitum fed domestic fowls: white blood cells and thrombocytes. British Poultry Science, 31: 399-405.
15. MINITAB 14 2004. Statistical Software. Minitab Inc. Quality Plaza, 1829 Pine Hall Road State College, PA 16801-3008, USA.
16. Mirabito L., Barthelot A., Baron F., Bouvarel L., Aubert C., Bocquier C., Dalibard F., Sante V and Pottier G., 2002. Influence of reducing the stocking density of the performance, behavior and physical integrity of meat turkeys. 11. European Poultry Conference, 26-28 May 2016, Berlin.
17. Noll SL., Halawani MEE., Waibel PE., Redig P and Janni K., 1991. Effect of diet and population density on male turkeys under various environmental conditions. 1. Turkey growth and health performance. Poultry Science, 70: 923-934.
18. Patterson PH and Siegel HS., 1998. Impact of cage density on pullet performance and blood parameters of stress. Poultry Science, 77: 32-40.
19. Qaid M., Albatshan H., Shafey T., Hussein E and Abudabos AM., 2016. Effect of stocking density on the performance and immunity of 1–14–d–old broiler chicks. Brasilian Journal of Poultry Science, 18(4): 683-691.
20. Sheskin DJ., 2000. Handbook of parametric and non-parametric statistical procedures (second edition). Western Connecticut University. Chapman & Hull, USA.
21. TUIK 2016. Hayvansal üretim istatistikleri. ttp://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id =21871. [Access: 07 September 2016].