Germencik (Aydın) İlçesinde Yetiştirilen Sarılop İncirlerinde (Ficus carica L.) Klon Seleksiyonu

Öz

Bu çalışma Aydın ili Germencik ilçesinde yetişen Sarılop incir çeşidinde meyve ağırlığı yüksek olan ve taze tüketim açısından üstün özellikler taşıyan klonların tespit edilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada 40 farklı klon meyve ağırlığı, meyve boyutları, ostiol genişliği, suda çözünebilir kuru madde miktarı, titre edilebilir asitlik gibi fiziksel ölçümlerin yanı sıra meyve şekli, meyve simetrisi, kabuk çatlaması, meyve uç şekli, kabuğun soyulma durumu, lentisel miktarı, ostiol çatlamalarına dayanıklılık gibi kalitatif özellikler bakımından incelenmiştir. Araştırma bulgularında meyve ağırlığı 15.2-78.4 g, ostiol genişliği 1.1-13.1 mm, suda çözünebilir kuru madde miktarı %15.8-29.8 ve titre edilebilir asitlik miktarı %0.151-0.646 arasında tespit edilmiştir. Bununla birlikte incelenen klonların %82’sinde meyve şekli ‘küresel’, %60’ında ise meyve simetrisi ‘var’ olarak gözlemlenmiştir. Araştırma sonucunda meyve ağırlığı, meyve şekli, boyun uzunluğu, kabuk çatlaması, kabuğun soyulma durumu, ostiol genişliği ve suda çözünebilir kuru madde miktarı özellikleri dikkate alınarak yapılan tartılı derecelendirme neticesinde 830 ve üzerinde puan alan 09 GS 25 ve 09 GS 31 klonları ümitvar olarak seçilmiştir. Ayrıca ilçenin Sarılop incir genetik kaynakları bakımından kıymetli materyallere sahip olduğu kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Meyve özellikleri
• Genetik kaynaklar
• klon seleksiyonu
• sarılop

Clonal Selection in Sarılop Figs (Ficus carica L.) Grown in Germencik (Aydın) District

Öz

This study was carried out to determine the clones with high fruit weight and superior features in terms of fresh consumption in the Sarılop fig cultivar grown in Germencik district of Aydın. In the study, 40 different clones were examined in terms of fruit characteristics such as fruit weight, fruit sizes, ostiol width, soluble solids content, titratable acidity. In addition, qualitative traits such as fruit shape, fruit symmetry, crust cracking, fruit shape, peeling of the skin, lenticel amount, resistance to ostiol cracking were also examined. In the research findings, fruit weight was 15.2-78.4 g, ostiol width was 1.1-13.1 mm, soluble solids content was 15.8-29.8% and titratable acidity was 0.151-0.646%. Also, the fruits belonging to the examined clones, the fruit shape was observed as "global" in 82% and the fruit symmetry was observed as "present" in 60%. In the research, 09 GS 25 and 09 GS 31 clones scoring 830 and above were selected as promising as a result of weighted ranking performed to the characteristics of fruit weight, fruit shape, neck length, shell cracking, peeling of the skin, ostiol width, and soluble solids content. In addition, it was concluded that the district has valuable materials in terms of Sarılop fig genetic resources.

Anahtar Kelimeler

• Fruit characteristics
• Sarılop
• Genetic resources
• clone selection

Kaynakça

1. Abdelsalam, N. R., Awad, R. M., Ali, H. M., Salem, M. Z., Latif, K. F. A., & Elshikh, M. S. (2019). Morphological, pomological, and specific molecular marker resources for genetic diversity analyses in fig (Ficus carica L.). HortScience, 54(8), 1299-1309.
2. Aksoy, U., Seferoglu, G., Misirli, A., Kara, S., Sahin, N., Bulbul, S., & Duzbastilar, M. (1992). Ege Bölgesi koşullarına uygun sofralık incir çeşit seleksiyonu. I. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, İzmir.
3. Aksoy, U., Can, H. Z., Hepaksoy, S., & Şahin, N. (2001). İncir Yetiştiriciliği. TÜBİTAK TARP (Türkiye Tarımsal Araştırma Projesi) Yayınları, İzmir.
4. Aksoy, U., Can, H. Z., Misirli, A., & Kara, S. (2003). Fig (Ficus carica L.) selection study for fresh market in western Turkey. Acta Horticulturae, 605, 197-203.
5. Aksoy, U., Şen, F., Özer, K. B., & Can, H. Z. (2014). İncir. Bahçe Haber, 3(1), 10-14.
6. Aksu Uslu, N., Aydın, E., Er, E., & Özcan, M. (2018). Sinop ili incir seleksiyonu. International Journal of Agricultural and Natural Sciences, 1(2), 146-149.
7. Aljane, F., Ferchichi, A., & Boukhris, M. (2008). Pomological characteristics of local fig (Ficus carica) cultivars in Southern Tunisia. Acta Horticulturae, 798, 123–128.
8. Aljane F., Essid A., & Nahdi S. (2018). Improvement of fig (Ficus carica L.) by conventional breeding and biotechnology. In J. Al-Khayri, S. Jain & D. Johnson (Eds.), Advances in Plant Breeding Strategies: Fruits (pp. 343-375). Springer.

9. Bostan, S. Z., Islam, A., & Aygün, A. (1998). A study on pomological characteristics of local fig cultivars in Northern Turkey. Acta Horticulturae, 480, 71-74.
10. Condit, I. (1941). Fig characteristics useful in the identification of varieties. Hilgardia, 14(1), 1-69.
11. Çalişkan, O., & Polat, A. A. (2008). Fruit characteristics of fig cultivars and genotypes grown in Turkey. Scientia Horticulturae, 115(4), 360-367.
12. Çatmadım, G. (2014). Aydın ili Kuyucak ilçesinde (Büyük Menderes Ovası) yetiştirilen Sarılop ve Bursa Siyahı incir çeşitlerinde meyve gelişimlerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ordu.
13. Doyle, J., Ferguson, L., Herman, K., López Corrales, M., & Bernalte García, M. J. (2003). Fig cultivar development and evaluation. Acta Horticulturae, 605, 29-32.
14. Ersoy, N., Gozlekci, S., Gok, V., & Yilmaz, S. (2018). Fig (Ficus carica L.) fruit: Some physical and chemical properties. Acta Horticulturae, 1173, 329-334.
15. FAO. (2020). Bitkisel üretim istatistikleri. http://www.fao.org/faostat/en/#home. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2020.
16. Gozlekci, S. (2010). Selection studies on fig (Ficus carica L.) in Antalya province of Turkey. African Journal of Biotechnology, 9(46), 7857-7862.
17. Göçmez, A., & Seferoğlu, H. G. (2014). Sofralık ve kurutmalık incir kalite kriterleri ve kaliteyi etkileyen faktörler. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 1(1), 98-108.
18. Hssaini, L., Hanine, H., Razouk, R., Ennahli, S., Mekaoui, A., Ejjilani, A., & Charafi, J. (2020). Assessment of genetic diversity in Moroccan fig (Ficus carica L.) collection by combining morphological and physicochemical descriptors. Genetic Resources and Crop Evolution, 67(2), 457-474.
19. Ilgın, M. (1995). Kahramanmaraş Bölgesi’nde incir seleksiyonu ve selekte edilen bazı önemli tiplerin meyve doğuşları ve döllenme biyolojileri üzerinde çalışmalar. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
20. IPGRI ve CIHEAM. (2003). Descriptors for fig. International Plant Genetic Resources Institute, Rome, Italy, and International Centre for Advanced Mediterranean Agronomic Studies, Paris, France.
21. Karadeniz, T., & Bak, T. (2016). Clonal selection in Siyah cultivars at Black Sea Region of Turkey. Journal of Hygienic Engineering and Design, 14, 66-68.
22. Kaynak, L., Gözlekçi, S., & Ersoy, N. (1999). A research on storage and pomological properties of some fig (Ficus carica L.) cultivars grown in Antalya conditions. Acta Horticulturae, 480, 277-282.
23. Mars, M. (2003). Fig (Ficus carica L.) genetic resources and breeding. Acta Horticulturae, 605, 19-27.
24. Ozkaya, M. (1997). Selection studies on fig genotypes grown in Antakya region. MSc. Thesis, Mustafa Kemal University, Hatay.
25. Özkul, M. (2019). Sarılop incir çeşidinde farlı göz yoğunluğunda kış budama uygulamalarının verim ve kalite üzerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş.
26. Pereira, C., Sánchez, M. J. S., Gragera, F. P., González, A. M., Rivera, M. C. V., & Corrales, M. L. (2017). Evaluation of agronomic and fruit quality traits of fig tree varieties (Ficus carica L.) grown in Mediterranean conditions. Spanish Journal of Agricultural Research, 15(3).
27. Polat, A. A., & Ozkaya, M. (2005). Selection studies on fig in the Mediterranean region of Turkey. Pakistan Journal of Botany, 37(3), 567.
28. Sadder, M. T., & Ateyyeh, A. F. (2006). Molecular assessment of polymorphism among local Jordanian genotypes of the common fig (Ficus carica L.). Scientia Horticulturae, 107(4), 347-351.
29. Şimşek, M. (2008). Diyarbakır koşullarında incir genetik materyalinin seleksiyonu ve tanımlanması. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
30. Viuda-Martos, M., Barber, X., Pérez-Álvarez, J. A., & Fernández-López, J. (2015). Assessment of chemical, physico-chemical, techno-functional and antioxidant properties of fig (Ficus carica L.) powder co-products. Industrial Crops and Products, 69, 472-479.