Farklı Dönemlerde Biçilen Buğday+Çavdar Karışımı Hasılların Besin Madde İçerikleri ile Verim Özelliklerinin Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışma, Van ili Karagündüz köyü ekili arazisinde yetiştirilen buğday+çavdar karışımı hasılların besin madde kompozisyonu ile kuru madde (KM) ve organik madde (OM) verim özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, hasıllar iki farklı biçim zamanında hasat edilmiştir. İlk biçimde buğday hasılı sapa kalkma, çavdar hasılı ise çiçeklenme sonunda iken ikinci biçimde, buğday hasılı çiçeklenme sonunda olup çavdar hasılı ise hamur olum döneminde biçilmiştir. Her bir biçim döneminde, her parselde ekimi yapılmış buğday+çavdar hasılının 1m2’lik alanından 5’er tekrar olmak üzere toplamda 10 adet örnekleme yapılmıştır. Kuru madde, nötral deterjan lif (NDF) ve asit deterjan lif (ADF) içeriği, ilk biçime kıyasla ikinci biçim döneminde artarken, HP içeriği önemli düzeyde azalmıştır (P<0.001). Her bir m2’den alınan örneklerde, KM ve OM verimleri sırasıyla ikinci biçimde (7289.86; 6264.55) ilk biçimden (4929.21; 4228.28) oldukça yüksek düzeyde elde edilmiştir (P<0.001). Van koşullarında buğday ve çavdarın karışım halinde (buğday+çavdar) ekiminin yapılabileceği, ikinci biçim döneminde hasat edilmesinin hasılların verim özelliklerini artırabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Buğday hasılı
• çavdar hasılı
• besin madde kompozisyonu

Comparison of Nutrient Contents and Yield Properties of Wheat+Rye Mix Forages Harvested in Different Periods

Abstract

This study was carried out to determine the nutrient composition, dry matter (DM) and organic matter (OM) yield characteristics of wheat+rye mixture forage cultivated in Karagündüz village of Van province. In the study, the forages were harvested in two different time periods. In the harvest, wheat forage is at beaten track period, and rye forage is at the end of flowering, while in the second harvesting period, wheat forage is at the end of flowering, and rye forage is harvested during the dough period. In each harvesting period, a total of 10 sampling was done from the 1m2 area of wheat+rye forage, 5 repetitions. While the dry matter, neutral detergent fiber (NDF) and acid detergent fiber (ADF) content increased in the second harvest period compared to the first harvested, the crude protein (CP) content decreased (P<0.001). In samples taken from each m2, kg DM and OM yields were significantly higher than the first harvested (4929.21; 4228.28) in the second harvested period (7289.86; 6264.55), respectively (P<0.001). It was concluded that wheat and rye can be planted in mixture (wheat + rye) under the conditions of Van, and harvesting in the second harvest period may increase yield yields.

Keywords

• Wheat forage
• rye forage
• nutrient composition
• dry matter yield

Kaynakça

1. Aksoy, İ. & Nursoy, H. (2019). Vejetasyonun farklı dönemlerinde biçilen macar fiği buğday karışımının besin madde kompozisyonu, rumende yıkılım özellikleri, in vitro sindirilebilirlik ve rölatif yem değerinin belirlenmesi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 16(6), 925-931.
2. Anonim (2018). Van İli Meteorolojik Verileri. Van İli Meteoroloji Bölge Müdürlüğü, Van, Türkiye.
3. AOAC, 2000. Official Methods of Analysis, Association of Official analytical Chemists. Maryland, USA.
4. Çakmakçı, S., Aydınoğlu, B., Aslan, M., & Bilgen, M. (2005). Farklı ekim yöntemlerinin fiğ (Vicia sativa 1.) + İngiliz çimi (Lolium perenne 1.) karışımlarının ot verimine etkisi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(1), 107-112.
5. Çeri, S., & Acar, R. (2019). Serin iklim tahıllarının hayvan beslemede yeşil ve kuru ot olarak kullanımı. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, 8(1), 178-194.
6. Doğan, B. İ. (2013). Yem bezelyesi (Pisum arvense l.)- buğday (Triticum aestivum l.) karışımlarının verim unsurları ve yem değerlerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.
7. FAO. (2017). Plant production statistics. http://faostat.fao.org. Erişim Tarihi: 07 Nisan 2020.
8. Gülser, F. (1992). Van gölü havzası büyük toprak gruplarının verimlilik durumları. Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.

9. Güney, M., Kale, Ç, Bolat, D., & Deniz S. (2016). Determination of yield characteristics and in vitro digestibility of barley forage harvested in different vegetation periods. Indian Journal of Animal Research, 50(6), 947-950.
10. Kara, E. (2016). Aydın koşullarında kışlık ara ürün olarak yetiştirilecek tek yıllık bazı baklagil ve buğdaygil yem bitkilerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
11. Köse, Ö. D. E., Mut, Z., & Kardeş, Y. M. (2019). Farklı ekim sıklıklarının çavdarda ot verimi ve kalitesine etkisi. Hasat Uluslararası Tarım ve Orman Kongresi, 21-23 Haziran, Ankara.
12. Kumbasaroğlu H., & Dağdemir, V. (2010). Erzurum ilinde buğday, arpa ve çavdarda girdi talebi araştırması. Ankara Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 16, 194-204. Lemaire, G., & Belanger, G. (2020). Allometries in Plants as Drivers of Forage Nutritive Value: A Review. Agriculture, 10(1), 5.
13. Luthria, D., Ghatak, R., & Huang, H. (2012). Phenolic Phytochemicals from Rye (secale cereale l.). Cereals and Pulses: Nutraceutical Properties and Health Benefits. John Wiley ve Sons, Inc. Pondicherry, India
14. Lithourgidis, A. S., Vasilakoglou, I. B., Dhima, K. V., Dordas, C. A., & Yiakoulaki, M. D. (2006). Forage yield and quality of common vetch mixtures with oat and triticale in two seeding ratios. Field Crops Research, 99, 106-113.
15. Prostko, E. P., Muir, J. P., Worrall,W. D., & Stokes, S. R. (2006). Forage and silage performance of wheat and triticale varieties in central Texas, Stephenville: Texas A&M System Research and Extension Center.
16. Tekce, E., & Gul, M. (2014). Ruminant beslemede ADF ve NDF’nin önemi. Ataturk Universitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 9, 63-73.
17. TÜİK. (2018). Bitkisel üretim istatistikleri http://www.tuik.gov.tr. Erişim tarihi: 07 Nisan 2020.
18. Van Soest, P. J., Robertson, J. B., & Lewis, B. A. (1991). Methods of dietary fiber, neutral detergent fiber and non-starch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74, 3583-3597.