Paket Yemek Siparişlerinde Çevrimiçi Aracı Kullanan Tüketici Davranışlarının Genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeliyle Araştırılması

Öz

Çalışmada, çevrimiçi paket servis portallarını  aktif olarak kullanmakta olan tüketicilerin çevrimiçi yemek siparişine ilişkin tutum ve davranışlarını etkileyen faktörlerin genişletilmiş teknoloji kabul modeli ölçeği ve e-Alışveriş Kalitesi ölçeği yardımıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla oluşturulan anket formu çevrimiçi olarak anket hazırlama ve toplama hizmeti sunan bir web sitesi aracılılığıyla sosyal medya ve mail hesapları üzerinden link paylaşılması doğrultusunda toplam 1189 geçerli katılımcıya ulaşılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS for Windows paket programının 23.0 versiyonu kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda e-alışveriş kalitesi ile algılanan kullanışlılık ve algılanan kullanım kolaylığı, algılanan kullanışlılık ile kullanıma dönük tutum ve kullanıma dönük niyet, kullanıma dönük tutum ile kullanıma dönük niyet kullanıma dönük niyet ile öznel normlar ve gerçek sistem kullanımı boyutları arasında pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• e-ticaret,e-tüketici,çevrimiçi yemek siparişi,e-alışveriş kalitesi,genişletilmiş teknoloji kabul modeli

Investigating of Consumers' Behaviors Using Online Food Delivery Services in Packed Food Orders by Extended Technology Acceptance Model

Abstract

In this study, it is aimed to investigate the factors that affect the attitude and behaviors of consumers who are using online packed service portals actively with the help of expanded technology acceptance model and e-shopping quality scale. For this purpose, the questionnaire form was reached to 1189 valid participants via a web site that provides online survey preparation and collection services. In data analysis, SPSS for Windows version 23.0 was used. According to SPSS analysis results, it was seen that there were positive relations between e-shopping quality and perceived usefulness and perceived ease of use, perceived usefulness and attitude towards use and intention to use, attitude towards use and intent to use, intentional towards use, subjective norms and actual system use dimensions.

Keywords

• e-commerce,e-consumer,online food ordering,e-shopping quality,extended Technology Acceptance Model

Kaynakça

1. Akça, Y., & Özer, G. (2012). Teknoloji Kabul Modeli’nin Kuramsal Kaynak Planlaması Uygulamalarında Kullanılması. Business and Economics Research Journal, 3(2), 79-96.
2. Alagoz, S. M., & Hekimoglu, H. (2012). A study on tam: analysis of customer attitudes in online food ordering system. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 62(2012), 1138 – 1143.
3. Algür, S., & Cengiz, F. (2011). Türk Tüketicilere Göre Online(Çevrimiçi) Alışverişin Riskleri ve Yararları. Journal of Yasar University, 22(6), 3666-3680.
4. Arı, E., & Yılmaz, V. (2015). Üniversite Öğrencilerinin Çevrimiçi Yemek Siparişi Davranışlarının Teknoloji Kabul Modeliyle Araştırılması. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 7(2), 65-84.
5. Bai, B., Law, R., & Wen, I. (2008). The impact of website quality on customer satisfaction and purchase intentions: Evidence from Chinese Online visitors. International Journal of Hospitality Management(27), s. 391–402.
6. Bozdoğan, M. (2012). Turizm İşletmelerinde E-Ticaret: Yemeksepeti.com Üzerinde Satış Yapan Yiyecek-İçecek İşletmelerinde Bir İnceleme: Konya İli Örneği. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
7. Chen, L.-D., & Tan, J. (2004). Technology adaptation in e-commerce: Key determinants of virtual Stores Acceptance. European Management Journal, 22(1), 74–86.
8. Chen, Y.-H., Hsu, I.-C., & Lin, C.-C. (2010). Website attributes that increase consumer purchase intention: A conjoint analysis. Journal of Business Research, 63(2010), 1007-1014.

9. Constantinides, E. (2004). Influencing the online consumer’s behavior: the Web experience. Internet Research, 14(2), 111-126.
10. Çetinsöz, B. C. (2015). Yerli Turistlerin E-Satın Alma Eğilimlerinin Teknoloji Kabul Modelinde Analizi (TKM). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(53), 242-258.
11. Dahlberg, T., Mallat, N., & Oorni, A. (2003). Trust enhanced technology acceptance model-consumer acceptance of mobile payment solutions: Tentative evidence. Proceedings of the CIC roundtable 2003, Erişim Adresi: https://www.researchgate.net/publication/267934058 Erişim tarihi: 24.12. 2018
12. Davis, F. D. (1989). Perceived Usefulness, Perceived Ease of Use and User Acceptance of İnformation Technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340.
13. Davis, F., Bagozzi, R., & Warshaw, P. (1989). User Acceptance of Computer Technology: A Comparison of Two Theoretical Models. Management Science, 8(35), 982-1003.
14. Dou, W., & Chou, D. C. (2002). A structural analysis of business-to-business digital markets. Industrial Marketing Management(31), s. 165-176.
15. Enginkaya, E. (2006). Elektronik Perakendecilik ve Elektronik Alışveriş. Ege Academic Review, 10-16.
16. Erçetin, C. (2015). Elektronik Ticarette Tüketicilerin Satın Alma Davranış ve Tercihlerini Etkileyen Unsurlar: E-Ticaret Siteleri Üzerine Bir Çalışma. İstanbul: T.C. Doğuş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Bitirme Tezi.
17. Fishbein, M., & Ajzen, I. (1975). Belief, Attitude, Intention and Behavior: An Introduction to Tehory and Research. Boston: Addison-Wesley.
18. Flavian, C., Guinalıu, M., & Gurrea, R. (2006). The role played by perceived usability, satisfaction and consumer trust on website loyalty. Information & Management, 43, 1-14.
19. Guritno, S., & Siringoringo, H. (2013). Perceived Usefulness, Ease of Use, and Attitude Towards Online Shopping Usefulness Towards Online Airlines Ticket Purchase. Procedia Social and Behavioral Sciences(81), 212-216.
20. Ha, S., & Stoel, L. (2009). Consumer e-shopping acceptance: Antecedents in a technology acceptance model. Journal of Business Research, 62, 565–571.
21. Hansen, T., Jensen, J., & Solgaard, H. (2004). Predicting Online Grocery Buying Intention: A Comparison of The Theory of Reasoned Action and The Theory of Planned Behavior. International Journal of Information Management, 24(6), 539-550.
22. Hong, I. B., & Cho, H. (2011). The impact of consumer trust on attitudinal loyalty and purchase intentions in B2C e-marketplaces: Intermediary trust vs. seller trust. International Journal of Information Management, 31(2011), 469-479.
23. Kemp, S. (2016). We are social, Erişim Adresi: http://wearesocial.com/special-reports/digital-in-2016, Erişim Tarihi: 25.03.2016
24. Kimes, S. E. (2011a). The Current State of Online Food Ordering in the U.S. Restaurant Industry. Center for Hospitality Research Publications, 11(17), 6-18.
25. Kimes, S. E. (2011b). Customer Perceptions of Electronic Food Ordering. Cornell Hospitality Report, 11(10), 4-18.
26. Kimes, S. E., & Laqué, P. F. (2011). Online, Mobile, and Text Food Ordering in the Restaurant Industry. Cornell Hospitality Report, 11(7), 1-20.
27. Lai, V., & Li, H. (2005). Technology Acceptance Model for Internet banking: an invariance analysis. Information & Management, 42(2), 373-386.
28. Lam, T., Cho, V., & Qu, H. (2007). A Study of Hotel Employee Behavioral Intentions Towards Adoption of Information Technology. International Journal of Hospitality Management(26), 49-65.
29. Liang, A., & Lim, W. M. (2011). Exploring The Online Buying Behavior of Spacialty Food Shoppers. International Journal of Hospitality Management(30), 855-865.
30. Pavlou, P. A. (2003). Consumer acceptance of electronic commerce: Integrating trust and risk with the technology acceptance model. International Journal of Electronic Commerce, 7(3), 101-134.
31. Shim, S., Eastlick, M., Lotz, S., & Warrington, P. (2001). An Online Purchase Intentions Model: The role of Intention to Search. Journal of Retailing(77), 397-416.
32. Suh, B., & Han, I. (2002). Effect of Trust on Customer Acceptance of Internet Banking. Electronic Commerce Research and Applications, 1, 247-263.
33. Taylor, S., & Todd, P. A. (1995). Understanding Information Technology Usage: A Test of Competing Models. Information Systems Research, 6(2), 144- 176.
34. Tiryaki, B. (2008). E-Tüketici ve Mesafeli Sözleşmelerde Tüketicinin Korunması. XIII. Türkiye’de İnternet Konferansı Bildirileri, (s. 91-96). Ankara.
35. Tomaş, M. (2014). Paket Servis Müşterilerinin Sipariş Vermede E-Aracı Kullanma Nedenleri Üzerine Keşifsel Bir Araştırma: yemeksepeti.com Örneği. İnternet Uygulamaları ve Yönetimi, 5(2), 29-41.
36. Turan, A. H. (2008). İnternet Alışverişi Tüketici Davranışını Belirleyen Etmenler: Geliştirilmiş Teknoloji Kabul Modeli (E-TAM) ile Bir Model Önerisi. Ç. Üniversitesi (Dü.), X. Akademik Bilişim Konferansı içinde, (s. 723-731). Çanakkale.
37. Turhan, A. H., & Özgen, F. B. (2009). Türkiye'de e-Beyanname Sisteminin Benimsenmesi: Geliştirilmiş Teknoloji Kabul Modeli ile Ampirik Bir Çalışma. Doğuş Üniveristesi Dergisi, 1(10), 134-147.
38. TUSİAD. (2019). E-Ticaretin Gelişimi, Sınırların Aşılması ve Yeni Normlar. TUSİAD.
39. Vijayasarathy, L. R. (2004). Predicting consumer intentions to use on-line shopping: the case for an augmented technology acceptance model. Information & Management, 41(6), s. 747–762.
40. WB. (2016). worldbank.org., Erişim Adresi:http://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL , Erişim Tarihi: 01.04.2016
41. wearesocial.com. (2019). 2018 Dijital Raporu, Erişim Adresi: https://digitalreport.wearesocial.com, Erişim Tarihi: 17.05.2019.
42. Wolfinbarger, M., & Gilly, M. C. (2003). eTailQ: dimensiolionalizing, measuring and predciting etail quality. Journal of Retailing, 2003(79), 183-198.
43. WTO. (2016). Erişim Adresi: World Trade Organization: https://www.wto.org/ Erişim Tarihi: 14.04.2016
44. Wu, J.-H., & Wang, S.-C. (2005). What Drives Mobile Commerce? An Empirical Evaluation Of The Revised Technology Acceptance Model. Information & Management, 42(5), 719-729.
45. yemeksepeti.com. (2016). https://blog.yemeksepeti.com/, Erişim Adresi:https://blog.yemeksepeti.com/index.php/2016/12/09/yemeksepeti-vale-hizmeti-ile-artik-hicbir-lezzet-ulasilmaz-degil/ Erişim Tarihi: 17.12.2018
46. yemeksepeti.com. (2019). 2018 Lezzet Almanağı, Erişim Adresi:https://blog.yemeksepeti.com/index.php/2019/01/24/yemeksepetinden-2018-lezzet-almanagi/ Erişim Tarihi: 14.05.2019
47. Yılmaz, C. (2015). İnternet Üzerinden Alışveriş Niyetini Etkileyen Faktörlerin Genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeli Kullanarak İncelenmesi Ve Bir Model Önerisi. Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 355 - 384.