Şırnak İlinin Gastronomi Turizmi Potansiyeli

Öz

Son yıllarda insanların seyahat deneyimlerindeki tercihleri farklılaşmaktadır. Deniz, kum güneşi tercih edenlerin yanında kültürel unsurlara olan ilgi gün geçtikçe artmaktadır. Kültürün bir parçası olan yeme-içmeye olan ilginin artması ile gastronomi turizminin gelişim gösterdiği görülmektedir. Önceden sadece destinasyonun bir bileşeni olarak ele alınan yeme-içme faaliyetleri artık seyahatin ana motivasyonu haline gelmiştir. Bu bağlamda araştırmanın amacı Şırnak ilinin gastronomi turizmi açısından potansiyelini ortaya koymaktır. Araştırmada yapılan yiyecek-içeceklerin belirlenmesi için literatür taraması yapılmış ve bulunan yemekler yerel halka sorularak teyit edilmiştir. Araştırma sonucunda Şırnak’ın gastronomi turizmi için önemli bir potansiyele sahip olduğu ancak bunun yeterince kullanılamadığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma sonucunda çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomi Turizmi,Şırnak,Güneydoğu

Gastronomic Tourism Potential of Şırnak

Abstract

In recent years, people's preferences in travel experiences have been differentiated. Interest in cultural elements is increasing day by day. It is seen that gastronomy tourism has improved with the increase of interest in food-beverage, which is a part of the culture. The eating and drinking activities, previously considered only as a component of the destination, have become the main motivation for travel. In this context, the aim of the research is to reveal the potential of Şırnak province in terms of gastronomic tourism. Literature search was done to determine the food and beverages made in the research. The names of food and beverages found and their construction were confirmed by asking the local community. As a result of research, Şırnak has an important potential for gastronomic tourism, but it has been found that it has not been used sufficiently. In addition, various suggestions were presented as a result of the research.

Keywords

• Gastronomic Tourism,Şırnak,Southeast

Kaynakça

1. Ab Karim, S. (2006). Culinary tourism as a destination attraction: An empirical examination of the destination's food image and information sources. Unpublished doctoral dissertation, Oklahoma State University, Oklahoma.
2. Akdag, G., Guler, O., Dalgic, A., Benli, S. ve Cakici, A. C. (2018). Do tourists’ gastronomic experiences differ within the same geographical region? A comparative study of two Mediterranean destinations: Turkey and Spain. British Food Journal, 120(1), 158-171.
3. Akın, A. (2018). Gaziantep’in gastronomi şehri olarak belirlenmesinde demografik değişkenlerin etkisi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 299-316.
4. Aksoy, M. ve Sezgi, G. (2015). Gastronomi turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi gastronomik unsurları, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 79-89.
5. Alyakut Ö. ve Üzümcü P.T. (2017). Gastronomi turizmi bağlamında Kandıra beslenme kültürü ve unutulmaya yüz tutmuş lezzetleri: Goncaaydın köyü örneği, IV. Uluslararası Çoban Mustafa Paşa Kocaeli Tarihi ve Kültürü Sempozyumu, Kocaeli.
6. Aydoğdu, A. ve Duman, S. (2017). Destinasyon çekicilik unsuru olarak gastronomi turizmi: Kastamonu örneği, Turizm ve Araştırma Dergisi, 6(1), 4-23.
7. Başaran, B. (2017). Gastronomi turizmi kapsamında Rize yöresel lezzetlerinin değerlendirilmesi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(3), 135-149.
8. Baz, İ., Şarman, N., Coşkun, E., Avcı, N. ve Çelik, S. (2013), Şırnak oyunları (oyunlar-eğlenceler-şenlikler), Şırnak: Şırnak Üniversitesi Yayınları.

9. Birdir, K., ve Akgöl, Y. (2015). Gastronomi turizmi ve Türkiye’yi ziyaret eden yabancı turistlerin gastronomi deneyimlerinin değerlendirilmesi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(2), 57-68.
10. Bozok, D. ve Yalın, G. (2018). Gastronomide yeni trend: siyah yiyecekler. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek.1), 251-261.
11. Brokaj, M. (2014). The impact of the gastronomic offer in choosing tourism destination: The case of Albania. International Journal of Interdisciplinary Research Siparunton, 1(4), 249-258.
12. Canbolat, E., Keleş, Y. ve Akbaş, Y. Z. (2016). Gastronomi turizmi kapsamında Samsun mutfağına özgü turistik bir ürün: Bafra Pidesi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(4), 75-87.
13. Carlsen, J. ve Charters, S. (2006). Global wine tourism: Research, management and marketing. Cabi. USA.
14. Cohen, E. ve Avieli, N. (2004). Food in tourism: attraction and impediment, Annals of Tourism Research, 31(4), 755–778.
15. Çelik, M., ve Şahingöz, S.A. (2018). İş yaşamında cinsiyet ayrımcılığı: Kadın aşçılar örneği, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(özel sayı 3), 370-383.
16. Çelik, S. ve Doru, Ö. (2016). Turizm ile bölgesel kalkınma ilişkisi Muş turizm potansiyeline yönelik bir SWOT analizi, ÜNİDAP Uluslararası Bölgesel Kalkınma Konferansı, Muş, 333-347.
17. Demir, Ş, Akdağ, G, Sormaz, Ü, Özata, E. (2018). Sokak lezzetlerinin gastronomik değeri: İstanbul sokak lezzetleri. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2 (Ek1), 589-601. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/guntad/issue/38617/448175.
18. Dolmacı, N. ve Bulgan, G. (2018). Turizmde gıda güvenliğinin bir insan hakkı olan sağlık hakkı açısından taşıdığı önem. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek.1), 234-250.
19. Ekin, İ. ve Çelikezen, F. Ç. (2015). Bitlis ilinde geleneksel olarak üretilen gezo pekmezinin bazı kimyasal özelliklerinin incelenmesi, Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(2), 138-149.
20. Fields K. (2002). Demand for the gastronomy tourism product motivational factors. In: Hjalager A.M. and Richards G, (Eds). Tourism and gastronomy (pp. 36-50.). London: Routledge.
21. Fischler, C. (1988). Food, self and identity. Social Science Information, 27, 275–292
22. Gálvez, J. C. P., López-Guzmán, T., Buiza, F. C., ve Medina-Viruel, M. J. (2017). Gastronomy as an element of attraction in a tourist destination: the case of Lima, Peru. Journal of Ethnic Foods, 3(1), 1-16.
23. Gündoğmuş, B. ve Kılıç, E. (2017). Şırnak gençliğinin sorunları ve çözüm önerileri, içinde Şırnak 2023 Çalıştayı (Edit: Baz, İ.) (ss.14-30), Şırnak: Şırnak Üniversitesi Yayınları.
24. Gyimothy, S., Rassing, C. ve Wanhill, S. (2000). Marketing works: a study of the restaurants on Bronholm, Denmark. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 12 (6), 371-379.
25. Hall, C.M. (2003). Wine food and tourism marketing: Preface. Journal of Travel and Tourism Marketing, 14, xxiii.
26. Hall, M., ve Mitchell, R. (2000). We are what we eat: Food, tourism and globalization. Tourism, Culture and Communication, 2(1) 29-37.
27. Hjalager, AM. (2004). What do tourists eat and why? Towards a sociology of gastronomy and tourism. Tourism, 52(2), 195-201.
28. Jones, A. ve Jenkins, I. (2002). A taste of Wales- Blas Ar Gymru: Institutional Malaise in promoting Welsh food tourism products. İçinde Hjalager, A.M. and Richards, G. Tourism and gastronomy (pp., 113-115). London: Routledge,
29. Kivela, J. ve Crotts, J. C. (2006). Tourism and gastronomy: gastronomy’s influence on how tourists experience a destination. Journal of Hospitality and Tourism Research, 30(3), 354-377.
30. Leigh, J. (2000). Implications of universal and parochial behavior for intercultural communication. Intercultural Communication, 4: 1–17 http://www.immi.se/intercultural/nr4/leigh.htm, Erişim Tarihi: 08.09.2018
31. López-Guzmán, T. ve Sánchez-Cañizares, S. (2012). Gastronomy, tourism and destination differentiation: a case study in Spain. Review of Economics and Finance, 1, 63-72.
32. Mak, A. H., Lumbers, M., Eves, A. ve Chang, R. C. (2012). Factors influencing tourist food consumption. International Journal of Hospitality Management, 31(3), 928-936.
33. McIntosh, R.W., Goeldner, C.R. ve Ritchie, J.R. (1995). Tourism: Principles, Practices, Philosophies, Chichester: John Wiley.
34. Moira, P., Mylonopoulos, D. ve Kontoudaki, A. (2015). Gastronomy as a form of cultural tourism a Greek typology, Tims.Acta: Naučni Časopis Za Sport, Turuzam İvelnes, 9, 135-148.
35. Nield, K., Kozak, M. ve LeGrys, G. (2000). The role of food service in tourist satisfaction. International Journal of Hospitality Management, 19, 375-384.
36. Nisari, M., ve Yilmazer, M. (2018). Ziyaretçi motivasyonu ve yerel yemek. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2 (1), 68-77. DOI: 10.30625/ijctr.435022.
37. Richards, G. (2002). Gastronomy: an essential ingredient in tourism production and consumption. İçinde Hjalager, A.M. ve Richards, G. Tourism and Gastronomy. London: Routledge.
38. Sakallı, K., ve Çatır, O. (2018). 5S Tekniği: Restoran işletmeleri için bir model önerisi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 473-484.
39. Sarıışık, M. ve Özbay, G. (2015). Gastronomi turizmi üzerine bir literatür incelemesi, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26 (2), 264-278.
40. Say, D. ve Ballı, E. (2012). Şalgam suyunun (şalgam) özellikleri ve Adana Bölgesi’nin gastronomi turizmindeki önemi, II. Disiplinlerarası Turizm Araştırmaları Kongresi, 612-620.
41. Semerci, H., ve Akbaba, A. (2018). Bodrum’a gelen uluslararası ziyaretçilerin yerel yemek tüketimindeki motivasyon faktörlerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2 (1), 41-57. DOI: 10.30625/ijctr.433081
42. Scarpato, R. (2002). Gastronomy as a Tourist Product: The Perspective of Gastronomy Studies. İçinde A. M. Hjalager and G. Richards (Eds.), Tourism and gastronomy (pp. 51-70). London and New York: Routledge
43. Sevil, G. ve Yüncü, H. R. (2009). Wine producers' perceptions of wine tourism, Tourism Review, 57(4), 477-487.
44. Sormaz, U., Akmese, H., Gunes, E., ve Aras, S. (2016). Gastronomy in tourism, Procedia Economics and Finance, 39, 725-730.
45. Sparks, B., Bowen J., ve Klag, S. (2003). Restaurants and the tourist market. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 15(1), 6 – 13.
46. Şengül, S. ve Türkay, O. (2016). Akdeniz mutfak kültürünün gastronomi turizmi bağlamında değerlendirilmesi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, Özel Sayı 1, 86-99.
47. Şensoy, F, Tiritoğlu, S. (2018). Beslenme arkeolojisi: günümüz Ankara yemeklerinde geçmişin izleri. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2 (Ek1), 209-233. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/guntad/issue/38617/447952.
48. Taştan, H., ve İflazoğlu, N. (2018). Hatay’ın UNESCO gastronomi şehri olması ile ilgili yerel restoran işletmelerinin farkındalığının değerlendirilmesi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(özel sayı 3), 384-393.
49. TDK (2017), Güncel Türkçe Sözlük, http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5a48e8c49e10f9.32088501
50. Top, M. (2010). Şırnak Kültür Envanteri, Ankara: Anıt Matbaa.
51. TÜİK (2018), Bölgesel İstatistikler, https://biruni.tuik.gov.tr/bolgeselistatistik/
52. TÜRSAB, (2015), Gastronomi turizmi raporu. http://www.tursab.org.tr/dosya/12302/tursab-gastronomi-turizmi-raporu_12302_3531549.pdf, Erişim Tarihi: 10.01.2018.
53. UNWTO, (2012). Global report on food tourism. http://dtxtq4w60xqpw.cloudfront.net/sites/all/files/pdf/global_report_on_food_tourism.pdf, Erişim Tarihi: 10.01.2018.
54. URL 1, (2018). http://www.e-sehir.com/yemek_tarifleri/serbidev-sirnak-tarifi.html
55. URL 2, (2018). https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/sirnak/neyenir
56. URL 3, (2018). https://www.organikgunler.com/sirmo-sirik-otu-faydalari/,
57. URL 4, (2018). https://www.hekimce.com/turkiyenin-degerlerinden-kenger/
58. URL 5, (2018). Kerbeş otu, http://www.rosacea-treatment-clinic.com.au/News/April-2016/Silymarin.html
59. URL 6, (2018): http://www.yesilafsin.com/gundem/super-uclu-yemlik-ciris-kenger-tezgahta-bulustu-h16102.html
60. URL 7, (2018). http://bagdatcafe.blogspot.com/2008/02/dnya-kk.html.
61. Yaşın, A. (2017). Botan Yemek Kültürü, Kent Yayınları. İstanbul
62. Yun, D., Hennessey, S. M. ve MacDonald, R. (2011). Understanding culinary tourists: Segmentations based on past culinary experiences and attitudes toward food-related behaviour. International CHRIE Conference-Refereed Track, 15.
63. Zağralı, E. ve Akbaba, A. (2015). Turistlerin destinasyon seçiminde yöresel yemeklerin rolü: İzmir Yarımadası’nı ziyaret eden turistlerin görüşleri üzerine bir araştırma, E-Journal of Yaşar University, 10 (40), 6633-6644.
64. Zainal, A., Zali, A. N. ve Kassim, M.N. (2010). Malaysian gastronomy routes as a tourist destination. Journal of Tourism, Hospitaly and Culinary Arts, 2(1), 15-24.