The Impact of Public Debt on Economic Growth in Türkiye and PIIGS Countries

Yıl 2026, Cilt: 41 Sayı: 1, 25 - 46, 06.03.2026

Semiha Bayhan , Ümit Yıldız

https://doi.org/10.24988/ije.1599369

https://izlik.org/JA42FA22AE

Öz

In economies, borrowing may be resorted to in case of insufficient tax and tax-like revenues in financing public expenditures. In this respect, public debts are essential for financing growth and development. The effects of public debts, among the natural income sources of economies, on economic growth are intensely discussed today. The relationship between public debt and economic growth is important, especially in developing countries and relatively fragile economies where savings are insufficient to finance investments. This study aims to reveal the effects of public debt on economic growth in Portugal, Ireland, Italy, Greece, and Spain (PIIGS), which are considered the fragile economies of the Eurozone, and also in Türkiye. For this purpose, the study's findings, which analyze the panel data of the relevant countries for the period 1998-2022, basically conclude that public debt positively affects economic growth in Türkiye and PIIGS countries. These findings emphasize the importance of accurately formulating public borrowing policies and implementing appropriate strategies for economic growth in the relevant countries.

Anahtar Kelimeler

Public debt , economic growth , Türkiye , PIIGS countries , panel data

Teşekkür

Araştırma süreci boyunca sürekli destek ve geri bildirimleri için kıymetli hocam Doç. Dr. Ümit YILDIZ'a minnettarım. Öğrenim sürecime ve azmime kattığı değer benim için paha biçilemez.

Türkiye ve PIIGS Ülkelerinde Kamu Borcunun Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi

https://izlik.org/JA42FA22AE

Öz

Ekonomilerde kamu harcamalarının finansmanında vergi ve vergi benzeri gelirlerin yetersizliği durumunda borçlanma yoluna gidilebilmektedir. Bu yönüyle kamu borçları büyüme ve kalkınmanun finansmanında önemli bir kaynak olarak görülmektedir. Ekonomilerin doğal gelir kaynakları arasında yer alan kamu borçlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri bugün yoğun şekilde tartışılmaktadır. Kamu borçları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin tespiti özellikle yatırımların finansmanında tasarrufların yetersiz kaldığı gelişmekte olan ülkelerde ve görece kırılgan ekonomilerde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada da amaç Avro Bölgesi’nin kırılgan ekonomileri olarak görülen Portekiz, İrlanda, İtalya, Yunanistan ve İspanya (PIIGS) ile Türkiye özelinde kamu borçlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaca yönelik olarak 1998-2022 dönemi için ilgili ülkelere ait panel verilerin analiz edildiği çalışmanın bulgularında temel olarak Türkiye ve PIIGS ülkelerinde kamu borçlarının ekonomik büyüme üzerinde pozitif etkilere sahip olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu bulgular ilgili ülkelerde kamu borçlanmasına yönelik politikaların doğru şekilde oluşturulmasının ve uygun politikaların belirlenmesinin ekonomik büyüme üzerindeki önemine vurgu yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kamu borcu , ekonomik büyüme , Türkiye , PIIGS ülkeleri , panel veri

Teşekkür

Araştırma süreci boyunca sürekli destek ve geri bildirimleri için kıymetli danışman hocam Doç. Dr. Ümit YILDIZ'a minnettarım. Öğrenim sürecime ve azmime kattığı değer benim için paha biçilemez.

Kaynakça

• Akpınar, Z. (2019). Kamu borcunun ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi: Ankara.
• Arslan, A. (2022). Türkiye’de iç ve dış borçlanmanın ekonomik büyümeye etkisi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 21(1), 127-140.
• Bakar N.A. & Hassan, S. (2008). Empirical evaluation on external debt of Malaysia. International Business And Economic Research Journal, 7(2), 95–108.
• Bakkal, S. & Gürdal, T. (2007). İç borçlanmanın Türkiye ekonomisi üzerine etkileri. Akademik İncelemeler Dergisi, 2(2) 147-173.
• Başar, S. (2014). Makro iktisada giriş. (3. baskı). Ankara: Bizim Akademi Yayınları.
• Baum, A., Checherita-Westphal, C. & Rother, P. (2013). Debt and growth: New evidence for the Euro area. Journal of International Money and Finance, 32, 809-821.
• Bayraktaroğlu, A. (2018). Dış borçların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. (Yüksek lisans tezi). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi: Sivas.
• Berber, M. (2011). İktisadi büyüme ve kalkınma. (4. baskı). Derya Kitabevi.
• Born, B. & Breitung, J. (2016). Testing for serial correlation in the fixed-effects panel data model. Econometric Reviews, 35(7), 1290-1316.
• Breusch, T. S. & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and ıts applications to model specification tests in econometrics. Review of Economic Studies, 47, 239-53.
• Broner, F., Erce, A., Martin, A. & Ventura, J. (2013). Sovereign debt markets in turbulent times: Creditor discrimination and crowding-out. IMF Working Paper, 13/270.
• Canbek, D. (2014). Public debt and growth: An empirical investigation. (Yüksek lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi: Ankara.
• Chen, S. (2006). External debt and growth dynamics. (Yüksek Lisans Tezi). Singapore Management University: Singapore
• Chudik, A., Mohaddes, K., Pesaran, M. H. & Raissi, M. (2017). Is there a debt-threshold effect on output growth? Review of Economics and Statistics, 99(1), 135-150.
• Civelek, H. (2018). Türkiye ekonomisinin büyüme tahminine yönelik bir çalışma. (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 527881)
• Çataloluk, C. (2009). Kamu borçlanması, gerçekleşme biçimi ve makro ekonomik etkileri (teorik bir yaklaşım, Türkiye örneği). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(21), 240-258.
• Çetin, İ. (2020). Kamu Borcu-Ekonomik Büyüme İlişkisi: gelişmekte olan ülkeler için ampirik bir analiz. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar Dergisi, 57(654), 175-189.
• Çiçek, H., Gözegir, S. & Çevik, E. (2010). Bir maliye politikası aracı olarak borçlanma ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği (1990–2009). Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(1), 41-156.
• Çobanoğulları, G. (2024). Kamu borcu ve ekonomik büyüme dinamiklerinin dalgacık analizi: 6 Avro bölgesi ekonomisinden kanıt. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(4), 925-943.
• Demir, M. & Sever, E. (2008). Kamu iç borçlanmasının büyüme, faiz ve enflasyon oranı üzerindeki etkileri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 7(25), 170-196.
• Doğan, İ. (2012). Borçlanmanın büyüme üzerinde dinamik etkilerinin analizi: Teori ve OECD panel data çalışması (Doktora tezi). Erciyes Üniversitesi: Kayseri.
• Doğanalp, N. (2015). Kamu iç borcu ve büyüme ilişkisi: Türkiye örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33, 181-188.
• Ekinci, İ. & Eser, L. Y. (2023). İç borçlanmanın makroekonomik Etkileri: Türkiye örneği. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 9(1), 1-18.
• Gediz Oral, B. & Arpazlı Fazlılar, T. (2021). AB Borç Krizi ve makroekonomik göstergelerle Türkiye-PIIGS (Portekiz, İrlanda, İtalya, Yunanistan, İspanya) ülkeleri değerlendirmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 292-321.
• Gürdal, T. & Yavuz, H. (2015). Türkiye'de iç borçlanma-ekonomik büyüme ilişkisi: 1990–2012 dönemi analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(1), 117-129.
• Güvenoğlu, H. (2024). Türkiye’de kamu ve özel sektör dış borçları ile ekonomik büyüme ilişkisinin analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 137-157.
• Haller, A. P. (2012). Concepts of economic growth and development. Challenges of crisis and knowledge. Economy Transdisciplinarity Cognition, 15 (1), 66-71.
• Hausman, J. A. (1978). Specification tests in econometrics. Econometrica, 46 (6), 1251-1271.
• Hayaloğlu P., Artan S. & Demirel S. K. (2017). Avrupa Birliği ülkelerinde kamu ve özel sektör borçlanması ve dış borçlanmanın ekonomik büyümeye etkileri. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 6(16), 523-537.
• İlter, Ş., & Günsoy, B. (2024). Türkiye’de kamu ve özel sektör dış borçları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 227-246.
• Jayaraman, T. K., Lau, E. (2009). Does external debt lead to economic growth in Pacific island countries. Journal of Policy Modeling, 31, 272–288.
• Kanca, O. C. (2017). İç borçlanma, enflasyon ve ekonomik büyüme: Türkiye için ekonometrik bir uygulama (1980-2014). Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 627, 47-58.
• Karakoç, Y. (2003). Kamu kesimi iç borçlanma işlevlerinin hukuki niteliği XVIII. Maliye Sempozyumu Kamu Borçlanması, Ekonomik ve Sosyal Etkileri. Kıbrıs
• Kaya, L. & Çadırcı, Ç. (2022). Kamu iç borç stoku ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye için nedensellik analizi. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, 5(1), 130-139.
• Kırcı Çevik, N. & Cural, M. (2013). İç borçlanma, dış borçlanma ve ekonomik büyüme arasında nedensellik ilişkisi: 1989-2012 dönemi Türkiye örneği. Maliye Dergisi, 165, 115-139.
• Köstekçi, A., & Yıldız, F. (2021). Kamu Borç Yönetiminde Etkinliğin Ülkelerin Makroekonomik Performansına Etkisi: Oecd Ülkeleri Örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 445-462.
• Malak, M. (2022). Kamu borcunun ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: AB ülkeleri üzerine bir analiz. Turkuaz Uluslararası Sosyo-Ekonomik Stratejik Araştırmalar Dergisi, 4(2), 13-28.
• Mızrak, N. Y. (1997). Yeni büyüme teorileri çerçevesinde iyi bir iktisadi büyüme tanımı nasıl yapılabilir? Niçin ve kimin için büyüme Türkiye açısından teorik ve uygulamalı bir çalışma. İktisat, İşletme ve Finans Dergisi, 141(12), 21-33.
• Minea, A. & Parent, A. (2012). Is high public debt always harmful to economic growth? Reinhart and Rogoff and Some Complex Nonlinearities, Association Francaise de Cliometrie, Working Papers, 12-08.
• Noyan, E. & İdikut Özpençe, A. (2021). Kamu iç borç stoku ve ekonomik büyüme ilişkisi: 1980-2020 Türkiye örneği. Journal of Public Economy and Public Financial Management, 1(1) s.1-9.
• Özdemir Gündüz, F. (2019). Kamu borç yükünün ekonomik büyüme üzerindeki etkileri: Seçilmiş ülkeler örnekleminde bir inceleme. (Yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi: Eskişehir.
• Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross-section dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312.
• Pesaran, M.H. (2004). General diagnostic tests for cross-section dependence in panels. Cambridge Working Papers in Economics, 435.
• Snowdon, B. & Vane, H. (2012). Modern makroekonomi: temelleri, gelişimi ve bugünü. (N. Yıldırım, vd. çev. ed.). İstanbul: Efil Yayınevi.
• Şanlı, D., Songur, M. & Muratoğlu, Y. (2018). Kamu borcu ve enflasyonun büyüme üzerindeki etkisini yeniden gözden geçirmek: AB 15 örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(23), 42 - 55.
• Tarhan Bölükbaş, M., Bölükbaş, M. & Van, M. H. (2018). Piigs ülkeleri ve Türkiye’de kamu borç yükü ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, Current Debates in Social Science Proceedings, 141-148.
• Tosunoğlu, Ş. (2012). Devlet borçlanmasının genel özellikleri. F. Tekin ve Ş. Tosunoğlu. (Ed.) Devlet borçları in (pp. 1-22). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
• Turan, T. (2019). Türkiye’de kamu borcunun ekonomik büyüme üzerindeki etkileri: Türkiye için eşbütünleşme analizi. Maliye Dergisi, 177, 1-27.
• Tümertekin, E. & Özgüç, N. (2012). Ekonomik coğrafya küreselleşme ve kalkınma. İstanbul: Çantay Kitabevi.
• Türkay, M. (2020). Kamu borcu ve büyüme ilişkisi: Heterojen panel veri analizi. Journal of Yasar University, 15(60), 692-707.
• Umutlu, G., Alizadeh, N. & Erkılıç, A. Y. (2011). Maliye politikası araçlarından borçlanma ve vergilerin ekonomik büyümeye etkileri. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 30(1), 75-93.
• Ünsal, M. E. (2020). Kamu harcamaları, kamu gelirleri ve kamu borçlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri: OECD ülkeleri üzerine panel veri analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 64, 53-64.
• Yaraşır Tülümce, S. & Yavuz, E. (2017). Türkiye’de Borçlanma Ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, ICMEB17 Özel Sayısı, 1034-1048.
• Yıldız F., Egri T. & Çanakcı M. (2020). Kamu borcu büyüme ilişkisi: Kırılgan sekizli ülkeler için heterojen panel veri analizi. Turkish Studies-Economy, 15(4), 1955-1971.
• Yıldız, F. & Tuncer, G. (2021). Avrupa Birliği üyesi ülkelerde kamu borcu ve ekonomik büyümenin mekânsal analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 69, 232-251.
• Yıldız, F. & Sağdıç, E. N. (2021). Dış borç ve ekonomik büyüme ilişkisi: Kamu ve özel sektör dış borçları açısından BRICS-T ülkeleri analizi. Alanya Akademik Bakış, 5(2), 839-863.
• Yılmaz, B. E. (2015). Türkiye'nin değişmeyen kaderi borç çıkmazı: Osmanlı'dan günümüze 1854-2013. İstanbul: Derin Yayınları.
• Yılmaz, G. A. (2013). Kamu maliyesi. (4. baskı). İstanbul: Türkmen Kitabevi.