Sürdürülebilirlik Bağlamında Ekolojik E-Ticaret

Öz

Günümüzde elektronik ticaret (e-ticaret) ve ekoloji arasındaki ilişki, giderek artan bir şekilde araştırmacıların dikkatini çekmektedir. Bu ilişki, e-ticaretin sunduğu fırsatların yanı sıra tüketici davranışlarındaki değişimleri de içermektedir. Özellikle genç neslin, sürdürülebilir ürünlere olan talebinin artması, firmaların pazarlama stratejilerini yeniden yapılandırmalarını zorunlu kılmaktadır.E-ticaretin yaygınlaşması, çevresel kaygılarla birleşerek işletmeleri çevre dostu uygulamalara yönlendirmiştir. Özellikle yeşil pazarlama stratejileri, bu dönüşümün önemli bir parçası haline gelmiştir. E-ticaret ve çevresel sürdürülebilirlik bağlamında ise e-ticaret, geleneksel ticaret yöntemlerine göre bazı avantajlar sunarken, çevresel sürdürülebilirlik açısından çeşitli zorluklar da getirmektedir. Bu nedenle, e-ticaretin sürdürülebilirliğini artırmak için bilgi teknolojilerinin rolü büyük önem taşımaktadır. Örneğin, veri analitiği ve yapay zeka gibi modern teknolojiler, tedarik zinciri yönetimini optimize ederek kaynak kullanımını azaltmakta ve sürdürülebilir stratejilerin geliştirilmesini mümkün kılmaktadır. Ayrıca, e-ticaretin sürdürülebilirliğini destekleyen hükümet politikalarının önemli bir rolü bulunmaktadır. Sürdürülebilir iş uygulamalarının benimsenmesi, etkili politikalarla mümkün hale gelmekte; bu sayede e-ticaretin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşması desteklenmektedir. İşletmelerin bu tür sürdürülebilirlik stratejilerini entegre etmeleri, rekabet avantajı elde etmelerini sağlamakta ve maliyetleri azaltarak karlılıklarını artırmalarına yardımcı olmaktadır. E-ticaretin sürdürülebilirliği, yalnızca çevresel etkilere yönelik bir tartışma değil, aynı zamanda ekonomik faydaların artırılması ve toplum sağlığının korunması açısından da kritik bir önem taşımaktadır. E-ticaretin sunduğu fırsatların etkili bir şekilde değerlendirilmesi, sürdürülebilir gelişime katkıda bulunarak daha iyi bir gelecek sağlamaktadır. Bu nedenle, sürdürülebilirlik stratejilerinin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik boyutlarıyla da ele alınması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ekoloji
• Sürdürülebilirlik
• Elektronik Ticaret

Ecological E-Commerce in the Context of Sustainability

Öz

Today, the relationship between e-commerce and ecology is increasingly attracting the attention of researchers. This relationship encompasses not only the opportunities offered by e-commerce but also changes in consumer behaviour. In particular, the growing demand for sustainable products among the younger generation is forcing companies to restructure their marketing strategies. The widespread adoption of e-commerce, combined with environmental concerns, has driven businesses towards environmentally friendly practices. In particular, green marketing strategies have become an important part of this transformation. In the context of e-commerce and environmental sustainability, e-commerce offers certain advantages over traditional trading methods, but it also presents various challenges in terms of environmental sustainability. Therefore, information technology plays a crucial role in enhancing the sustainability of e-commerce. For example, modern technologies such as data analytics and artificial intelligence optimise supply chain management, reduce resource consumption, and enable the development of sustainable strategies. Additionally, government policies supporting the sustainability of e-commerce play an important role. The adoption of sustainable business practices is made possible through effective policies, thereby supporting e-commerce in achieving its sustainability goals. Integrating such sustainability strategies into their operations enables businesses to gain a competitive advantage and increase profitability by reducing costs. The sustainability of e-commerce is not only a discussion about environmental impacts, but also has critical importance in terms of increasing economic benefits and protecting public health. Effectively evaluating the opportunities offered by e-commerce contributes to sustainable development and ensures a better future. Therefore, sustainability strategies must be addressed not only in terms of environmental aspects, but also in terms of social and economic dimensions.

Anahtar Kelimeler

• Ecology
• Sustainability
• Electronic Commerce

Kaynakça

1. Akdemir, R. and Akbulut, O. (2019). Yeşil Pazarlama Stratejilerinin Rekabet Avantajına Etkisinin İncelenmesi̇: Muğla İlinde Yer Alan 4 Ve 5 Yıldızlı Otel İşletmelerine Yönelik Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(72), 1676-1687. https://doi.org/10.17755/esosder.530648
2. Akgün, V. and Çi̇ni̇, M. (2021). Covid-19 Pandemi Sürecinde İşletmelerin İ̇novasyon Kümesinin Pazarlama Ve Yönetim Perspektifinden Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (45), 377-395. https://doi.org/10.52642/susbed.929910
3. Akın, M. and Öztürk, A. (2023). Elektronik Ağızdan Ağıza İletişim (E-WOM) Katılımının Satın Alma Niyeti Üzerine Etkisi: Sosyal Ticaret Örneği. Uluslararası Ekonomi Ve Yenilik Dergisi, 9(2), 231-249. https://doi.org/10.20979/ueyd.1298671
4. Akpunar, E. (2017). The Relationship Between Development Of Foreign Trade And Employment İn Turkey. Harran Education Journal, 2(2), 18-32. https://doi.org/10.22596/2017.0202.18.32
5. Aksu, M. and Gürbüz, A. (2018). Türkiye Hayvancılık Sektöründe E-Ticaret Engelleri / E-Commerce Barriers İn Turkish Livestock Sector. Journal of History Culture and Art Research, 7(5), 726. https://doi.org/10.7596/taksad.v7i5.1764
6. Altay, Ş. (2024). İnsani Değerler Ve Sürdürülebilir Tüketim: Tutumlar Ve Satın Alma İstekliliği Üzerinde İnsani Değerlerin Etkileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(2), 595-610. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1420065
7. Altın, S. (2023). Sürdürülebilir Tüketimi̇ Sağlamak İçin Çevresel Duyarlılık Etkili̇ Bir Faktör müdür?. Erciyes Akademi, 37(3), 1062-1083. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1343768
8. Alyakut, Ö. (2020). Yiyecek İçecek İşletmelerinin Web Sitelerinde Pazarlama İletişimi Etkinliğinin Belirlenmesi: Kocaeli Örneği. Turk Turizm Arastirmalari Dergisi, 4(1), 699-715. https://doi.org/10.26677/tr1010.2020.339

9. Arıtkan, A. and Gavcar, E. (2020). Muğla Esnafının Elektronik Ticarete Bakış Açısının İ̇statistik Yöntemlerle Araştırılması. International Journal of Social Political and Economic Research, 7(3), 518-543. https://doi.org/10.46291/ijospervol7iss3pp518-543
10. Arjuna, A., Santoso, S., & Heryanto, R. (2022). Green Supply Chain Performance Measurement Using Green Scor Model İn Agriculture İndustry: A Case Study. Jurnal Teknik Industri, 24(1), 53-60. https://doi.org/10.9744/jti.24.1.53-60
11. Atılgan, K. (2019). Stratejik Yeşil Pazarlama Bağlamında Yeşil Fiyatlandirma Literatürünün İncelenmesi̇. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(3), 50-58. https://doi.org/10.35379/cusosbil.643476
12. Bağdat, A. And Şenol, A. (2024). Muhasebe Meslek Mensuplarının Endüstri 4.0 Teknolojilerine Ve Muhasebenin Dijitalleşmesine Bakışı. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, 31(1), 1-26. https://doi.org/10.18657/yonveek.1259336
13. Bayram, B. and Üçüncü, T. (2022). Hane Halkının Orman Ürünleri Sektöründe Yeşil Pazarlamaya Dair Tutum Ve Davranışlarının İncelenmesi: kastamonu örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 23(1), 102-112. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1085401
14. Berber, G. and Öztürk, A. (2023). Yeşil Pazarlama Çalışmalarının Tüketiciler Ve İ̇şletmeler Açısından Değerlendirilmesi Üzerine Bir İ̇çerik Analizi. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(5), 2687-2707. https://doi.org/10.15869/itobiad.1310688
15. Beyaz, R. (2022). Gerilla Pazarlamanın Yeşil Satın Alma Niyetine Etkisinde Çevre Kaygısının Aracılık Rolü (The Mediating Role Of Environmental Concern İn The Effect Of Guerrilla Marketing Tactics On Green Purchasing İntention). Journal of Business Research - Turk. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1550
16. Borisova, V. and Pechenko, N. (2021). Sustainable Development Of Logistic İnfrastructure Of The Region. E3s Web of Conferences, 295, 01042. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202129501042
17. Bozbay, Z., Güleç, M., & Zulfugarova, N. (2019). Çevre Dostu Ürün Satın Alma Niyetinde Algıılanan Kalite, Algılanan Risk Ve Güvenin Rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(4), 1147-1171. https://doi.org/10.16953/deusosbil.507915
18. Canoz, Y. and Gündüz, Ş. (2022). Elektronik Ticarette Lojistik Hizmet Kalitesi Müşteri Tatmini Ve Müşteri Sadakati Bakımından Ne Denli̇ Önemli?. International Journal of Management Economics and Business. https://doi.org/10.17130/ijmeb.962728
19. Çakıroğlu, A. (2023). Genç Tüketicilerin Ekolojik Zekasının Ekolojik Ayak İ̇zi Farkındalıkları Üzerindeki Etkisi: İ̇Stanbul İ̇Linde Bir Uygulama. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(3), 2100-2127. https://doi.org/10.15869/itobiad.1318124
20. Çetinkaya, C. and Özceylan, E. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Yeşil Satın Alma Tutumlarının İ̇Ncelenmesine Yönelik Bir Araştırma: gaziantep üniversitesi örneği. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 16(1), 289-289. https://doi.org/10.21547/jss.273091
21. Çevik, O. and Güler, T. (2021). Tüketicilerin Çevreye Duyarlı İ̇Şletmelere Ve Ürünlerine Karşı Bakış Açıları. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 100-113. https://doi.org/10.47130/bitlissos.972042
22. Çoban, S. and Dündar, M. (2020). Online Platformlarda İ̇çerik Pazarlaması, Yeşil Ürün Ve E-Wom Etkileşimi: Ampirik Bir Araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (57), 273-292. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.746498
23. Demir, B. and Kazançoğlu, İ. (2020). Mobilya Sektöründe Yeni Ürün Geliştirme Kararlarında Müşteri Katılımının Önemi: Ofis Mobilyaları Üzerinde Bir Çalışma. Alanya Akademik Bakış, 4(2), 445-470. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.691434
24. Dey, A., LaGuardia, P., & Srinivasan, M. (2011). Building Sustainability İn Logistics Operations: A Research Agenda. Management Research Review, 34(11), 1237-1259. https://doi.org/10.1108/01409171111178774
25. Dural, S., Şener, H., & Taşkın, E. (2023). Uluslararasi Pazarlarda İ̇novasyon Ve Sürdürülebilirlik: X Seramik Şirketinde Değerlendirme. İşletme Bilimi Dergisi, 11(2), 113-131. https://doi.org/10.22139/jobs.1269779
26. Elgün, M. And Karabıyık, H. (2022). A Theoretical Discussion On The Components Of The Promotion And A Definition Suggestion. Econder International Academic Journal. https://doi.org/10.35342/econder.1031176
27. Erdoğan, A. (2020). Tüketicileri̇N Elektronik Ticaret Algısı: Covid-19 Etkisi Ve E-Ticaret Faaliyetlerinde Yaşanan Sorunlar. The Journal of Academic Social Sciences, 109(109), 65-78. https://doi.org/10.29228/asos.45134
28. Eryüzlü, H. and Kurtoğlu, A. (2020). E-Ticaret Ve Bireysel Kredilerin Çok Yönlü İ̇lişkileri: Türkiye Örneği̇. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute. https://doi.org/10.30794/pausbed.747280
29. Escursell, S., Llorach-Massana, P., & Roncero, M. (2021). Sustainability İn E-Commerce Packaging: A Review. Journal of Cleaner Production, 280, 124314. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124314
30. Garip, Ç., Pirtini, S., & Kaplan, B. (2020). Rekabet Avantajı Açısından Tedarik Zinciri Dayanıklılığı, Tedarik Zinciri Bütünleşmesi Ve Yeşil Pazarlama Yönelimi İ̇Lişkileri Üzerine Bir Araştırma. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute. https://doi.org/10.30794/pausbed.681090
31. Ghali, Z. (2023). Online Retailers’ Perceived Ethics And Consumer Repetitive Purchases Under The Moderating Role Of Reputation: A Commitment-Trust Theory Perspective. Sage Open, 13(4). https://doi.org/10.1177/21582440231207181
32. Green, K., Zelbst, P., Meacham, J., & Bhadauria, V. (2012). Green supply chain management practices: impact on performance. Supply Chain Management an International Journal, 17(3), 290-305. https://doi.org/10.1108/13598541211227126
33. Gültekin, S. and Gürbüz, A. (2022). Yaşam tarzının ve çevresel duyarlılığın tüketicilerin çevre dostu ürünleri satın alma niyetlerine etkisi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 5(10), 418-432. https://doi.org/10.35235/uicd.1098191
34. Hamşıoğlu, A. and NALCI, M. (2023). Paylaşım Ekonomisi Ve Pazarlama. Güncel Gelişmelerle Pazarlama: Konular ve Araştırmalar I Özgür yay. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub87.c250
35. Harmandaroğlu, S. (2024). Sürdürülebilir Pazarlama Yönetiminin Bibliyometri̇K Analiz Yöntemi İle İncelenmesi̇. Stratejik Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 23-44. https://doi.org/10.54993/syad.1439876
36. Hayrullahoğlu, G. and Varol, Ç. (2023). E-Ticaretin Yükselişi: Kentsel Alana Etkiler ve Uyumlanabilir Mekansal Planlama İçin Politika Önerileri., 01(03), 271-290. https://doi.org/10.61138/bolgeselkalkinmadergisi.1325949
37. İlsay, S. and Doğdubay, M. (2018). The Probable Effects Of Global Warming And Ecological Footprint On Food And Beverage Sector. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel (Joghat), 1(1), 11-17. https://doi.org/10.33083/0.2018.1
38. Karaboğa, K. and Özdemir, Y. (2019). A Research On Determining Product Commercialization And Marketing Competency Dimensions And Qualifications İn R&D Oriented Enterprises. Ajit-E Online Academic Journal of Information Technology, 10(38), 53-74. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2019.3.003.x
39. Karabulut, C. (2019). Türkiye de 2000 Yılı Sonrası E-Ticaretin Gelişimi. Journal of Business Management and Economic Research, 3(5), 192-207. https://doi.org/10.29226/tr1001.2019.152
40. Karakuş, T. and Özekenci, E. (2024). Uluslararası Ticaretin Belirleyici Unsuru: Ödeme Yöntemleri. Güncel Uluslararası Ticaret Uygulamaları Ed.Uğur erdoğan. Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub496.c2050
41. Karaman, D. (2021). Yeşil Pazarlama Bilgi Düzeyi Ve Yaşam Tatmininin Yeşil Ürün Satın Alma Davranışına Etkisi: Kuşaklararası Bir Araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (58), 155-176. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.755142
42. Kart, A. (2024). Elektroniik Ticarette Rekabet Hukuku Üzerinden Cezalandirma Politikalari Ve Avrupa Birliği Dijital Piyasalar Yasası Örneği. Kırıkkale Hukuk Mecmuası, 4(2), 433-457. https://doi.org/10.59909/khm.1445601
43. Kaya, T. (2021). Ticaret Şirketleri Bakımından Tâbiyet Planlaması Ve Uluslararası Yatırım Hukuku Açısından Doğurduğu Sonuçlar. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 25(4), 61-101. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1018657
44. Kenger, H. and ÇETİN, F. (2024). Covid-19 Sürecinde KOBİ’lerin Elektronik Ticaret Yönelimleri. Ardahan Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 164-186. https://doi.org/10.58588/aru-jfeas.1438297
45. Khan, M. (2024). The Enviromental And Social İmpact Of Carpooling. GIMRJ, 587-597. https://doi.org/10.69758/xxzu4694
46. Kır, S. and Polat, E. (2020). Spor Bilimleri Öğrencileri Ve Diğer Bireylerde Bilinçli Tüketicilik Düzeyi İ̇le Sürdürülebilir Tüketim Davranışlarının İ̇ncelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 468-485. https://doi.org/10.31680/gaunjss.800670
47. Klein, M. (2020). İŞletmelerin Dijital Dönüşüm Senaryoları - Kavramsal Bir Model Önerisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(74), 997-1019. https://doi.org/10.17755/esosder.676984
48. Koçak, E. and Baş, M. (2022). Çalışanların İ̇ş Yerlerindeki Çevreci Davranışları İ̇le Yeşil İ̇ş Yeri İ̇klimi Algıları İ̇lişkisinde Algılanan Tüketici Etkinliğinin Düzenleyiciliği (The Moderator Effect Of The Perceived Consumer Effectiveness On Relationship Between Employees Pro-Environmental Behavior İn Workplaces And Perception Of Green Workplace Climate). Journal of Business Research - Turk. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1389
49. Koçdemir, M. (2020). Mali Bilgi Sunumu Açisindan Türki̇ye’deki̇ Kamu İ̇dareleri Faaliyet Raporlarının Analizi. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute. https://doi.org/10.30794/pausbed.740378
50. Korkmaz, M., Atay, L., & Yildirim, H. (2017). Yeşil Ürün Satın Alma Davranışı, Kişilerarası Etkilenme Eğilimi Ve Sosyal Etki Arasındaki İ̇lişki: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Seyahat Ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 40-52. https://doi.org/10.24010/soid.369906
51. Kugu, E. (2015). Reference trust model in e-commerce.. https://doi.org/10.1109/siu.2015.7130403
52. Küçükyörük, G. and Kurtuldu, G. (2022). Sürdürülebilir Pazarlamanın Sürdürülebilir Tüketim Üzerindeki Etkisinde Çevre Bilincinin Aracılık Rolü. Trakya Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 141-162. https://doi.org/10.47934/tife.11.02.04
53. Liang, Z., Zhang, M., Mao, Q., Yu, B., & Ma, B. (2018). Improvement Of Eco-Efficiency In China: A Comparison Of Mandatory And Hybrid Environmental Policy İnstruments. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(7), 1473. https://doi.org/10.3390/ijerph15071473
54. Mickwitz, P. and Kivimaa, P. (2007). Evaluating Policy İntegration. Evaluation, 13(1), 68-86. https://doi.org/10.1177/1356389007073682
55. Mirza, E. and Çıngı, M. (2024). E-ti̇carete Yeni̇ Başlayan KOBİ’lerin Pazarlama İletişimi Çalışmaları: Nitel Bir İ̇nceleme. Erciyes Akademi, 38(3), 676-704. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1496117
56. Mosavıchechaklou, S. and Bozbay, Z. (2018). Türk Ve İ̇ran’lı Tüketicilerin Yeşil Satın Alma Davranış Öncülerinin Belirlenmesi - Determining The Antecedents Of Green Purchasing Behavior Of Turkish And Persian Consumers. Journal of Business Research - Turk, 10(4), 25-45. https://doi.org/10.20491/isarder.2018.511
57. Oğuz, Y. and Yılmaz, V. (2019). Çevre Bilincinin Yeşil Yıldızlı Otel Tercihine Etkisi: ESOGÜ Turizm Fakültesi Öğrencileri Örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 14(1), 51-66. https://doi.org/10.17153/oguiibf.411968
58. Oláh, J., Popp, J., Khan, M., & Kitukutha, N. (2023). Sustainable E-Commerce And Environmental İmpact On Sustainability. Economics & Sociology, 16(1), 85-105. https://doi.org/10.14254/2071-789x.2023/16-1/6
59. Özdemir, F., Törenli, N., & Kıyan, Z. (2010). Türkiye-Avrupa Birliği Dış Ticaret İ̇lişkileri Açısından E-Ticaret Modeli Ve Düzenleyici Rejim-Yapı. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 117-143. https://doi.org/10.1501/avraras_0000000151
60. Paker, N. and Kızılırmak, B. (2023). Çevrim İ̇çi Müşteri Yorumlarını Etkileyen Faktörler Üzerine Keşifsel Bir Çalışma: Trendyol Örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(4), 1393-1414. https://doi.org/10.18037/ausbd.1309934
61. Rashidi, K. and Cullinane, K. (2019). Evaluating The Sustainability Of National Logistics Performance Using Data Envelopment Analysis. Transport Policy, 74, 35-46. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2018.11.014
62. Sarin, I. and Srivastava, A. (2024). Investigating Barriers İn Green Supply Chain Management. The Journal of Multidisciplinary Research, 41-46. https://doi.org/10.37022/tjmdr.v4i1.581
63. Sharabati, A. (2021). Green Supply Chain Management And Competitive Advantage Of Jordanian Pharmaceutical İndustry. Sustainability, 13(23), 13315. https://doi.org/10.3390/su132313315
64. Singh, D. and Aithal, P. (2024). Clicks With İmpact: Measuring The Power Of Consumer Choices İn Sustainable E-Commerce. International Journal of Case Studies in Business It and Education, 251-259. https://doi.org/10.47992/ijcsbe.2581.6942.0344
65. Śmigielska, G. and Oczkowska, R. (2017). Retailers’ Responsibility Towards Consumers And Key Drivers Of Their Development İn Poland. Administrative Sciences, 7(1), 3. https://doi.org/10.3390/admsci7010003
66. Şaylan, O., Esmer, Y., & Çelik, P. (2023). KOBİ’lerde Stratejiik Pazarlama Yönetimi: Lüleburgaz Örneği̇. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 639-657. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1219980
67. Şener, B. And Yılmaz, N. (2023). Sürdürülebilir Modaya Yön Veren Markaların İnstagram Gönderileri Üzerine Bir Araştırma. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (43), 42-66. https://doi.org/10.31123/akil.1369308
68. Tavşan, F. and Bektaş, U. (2021). Mimari Sürdürülebilirlikte Geri Dönüşüm: Konteyner Evler. Journal of Interior Design and Academy, 1(1), 34-48. https://doi.org/10.53463/inda.2021vol1iss1pp34-48
69. Tosun, Ö. and Kesmen, Z. (2022). Crispr-Cas Uygulamalari, Potansiyel Riskler Ve Yasal Düzenlemeler. Helal Ve Etik Araştırmalar Dergisi, 4(2), 11-42. https://doi.org/10.51973/head.1209563
70. Urkut, S. and Cengiz, E. (2021). Yeşil Pazarlamanın Tüketicilerin Çevre Dostu Kozmetik Ürünleri̇ Satın Alma Niyetine Etkisi̇. Journal of Research in Business, 6(2), 470-492. https://doi.org/10.54452/jrb.993685
71. Uygurtürk, H. and Şenoğlu, P. (2021). Karabük Üniversitesi Öğrencilerinin “Yeşil Pazarlama” Farkındalık Düzeyinin Tespit Edilmesi Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 24(1), 71-82. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.870803
72. Wichaisri, S. and Sopadang, A. (2017). Integrating Sustainable Development, Lean, And Logistics Concepts İnto A Lean Sustainable Logistics Model. International Journal of Logistics Systems and Management, 26(1), 85. https://doi.org/10.1504/ijlsm.2017.080631
73. Yapraklı, Ş. And Noksan, E. (2023). Firmaların Yeşil Pazarlama Karmasının Kurumsal İ̇Tibar Ve Marka Evangelizmi Üzerindeki Etkisi: Cep Telefonu Sektörü Ve Gsm Operatörlerinde Karşılaştırmalı Bir Saha Araştırması. Aksaray Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(4), 341-356. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1251908
74. Yemez, İ. and Akca, T. (2024). Yaşam Tarzının Sürdürülebilir Ürün Satın Alma Niyeti Ve Sürdürülebilir Tüketim Davranışı Üzerindeki Etkisinin İ̇Ncelenmesi. Alanya Akademik Bakış, 8(1), 282-299. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1335084