Yasal Düzenlemelere Piyasa Tepkisi: Açığa Satış Yasağının Kaldırılması Örneği

Öz

Genişletici veya daraltıcı nitelik taşıyan yasal düzenlemeler özellikle sermaye piyasalarındaki açığa satışla ilgili düzenlemeler finansal piyasalarda istikrar ve düzenin sağlanması açısından oldukça büyük öneme sahiptir. Çalışmanın temel amacı genişletici düzenlemeler anlamında açığa satış yasağının kalkmasının, yatırımcı tepkisine olan etkisinin ölçülmesi; bu tarz düzenleyici bir kararın piyasa tarafından nasıl fiyatlandığının incelenmesi ve dolaylı olarak piyasanın yarı güçlü formda etkin olup olmadığının test edilmesidir. Çalışmada “Olay Çalışması” yöntemi kullanılmış ve açığa satışa konu olan BİST 50’deki firmaların hisse senetleri için AR, AAR, CAR ve CAAR değerleri oluşturularak sektör bazında karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre açığa satış yasağının kaldırılmasının piyasa genelinde tek yönlü ve güçlü bir fiyat tepkisi oluşturmadığını, bunun yerine firma ve sektör bazında farklılaşan sonuçlar doğurduğunu ve bu kapsamda Türkiye’de piyasanın yarı güçlü formda etkin piyasa olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Açığa Satış İşlemleri
• Yasal Düzenlemeler
• Etkin Piyasa Hipotezi
• Event Study Yöntemi

Market Response to Regulations: The Example of the Lifting of the Short Selling Ban

Öz

Legal regulations with expansionary or contractionary characteristics—particularly those related to short selling in capital markets—play a crucial role in ensuring stability and order in financial markets. The primary objective of this study is to examine the impact of lifting the short-selling ban, as an expansionary regulatory measure, on investor reactions; to analyze how such a regulatory decision is priced by the market; and indirectly to test whether the market exhibits semi-strong form efficiency. The study employs the Event Study methodology and calculates abnormal returns (AR), average abnormal returns (AAR), cumulative abnormal returns (CAR), and cumulative average abnormal returns (CAAR) for the stocks of firms included in the BIST 50 index that are subject to short selling. A comparative sector-based analysis is conducted based on these measures. The findings show that lifting the short-selling ban does not trigger a strong, market-wide price reaction but results in firm- and sector-specific effects, indicating that the Turkish capital market is consistent with semi-strong form.

Anahtar Kelimeler

• Short Selling Transactions
• Legal Regulations
• Efficient Market Hypothesis
• Event Study Method

Kaynakça

1. Abdioğlu, N., & Aytekin, S. (2019). Açığa satış fiyatının belirleyicileri: Borsa İstanbul mali endeksi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırması Dergisi, 8(3), 2081–2098.
2. Aitken, M. J., Frino, A., McCorry, M. S., & Swan, P. L. (1998). Short sales are almost instantaneously bad news: Evidence from the Australian Stock Exchange. The Journal of Finance, 53(6), 2205–2223.
3. Ata Polat, Ö. (2022). Sermaye piyasası hukukunda açığa satış işlemlerinin ve açığa satış işlemlerindeki sınırlamaların değerlendirilmesi. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19(3), 43–82.
4. Atmaz, A., Basak, S., & Ruan, F. (2023). Dynamic equilibrium with costly short-selling and lending market. The Review of Financial Studies, 37(2), 444–506.
5. Aytekin, S., Abdioğlu, N., & Sezgin, A. (2021). BİST pay piyasasında açığa satış yasağı ve COVID-19 düzenlemelerinin piyasa etkinliği üzerindeki etkisi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(4), 2433–2448.
6. Beber, A., & Pagano, M. (2013). Short-selling bans around the world: Evidence from the 2007–09 crisis. The Journal of Finance, 68(1), 343–381.
7. Boehmer, E., Jones, C., & Zhang, X. (2008). Which shorts are informed? The Journal of Finance, 63(2), 491–527.
8. Bris, A., Goetzmann, W. N., & Zhu, N. (2007). Efficiency and the bear: Short sales and markets around the world. The Journal of Finance, 62(3), 1029–1079.

9. Campbell, J. Y., Lo, A. W., MacKinlay, A. C., & Whitelaw, R. F. (1998). The econometrics of financial markets. Macroeconomic Dynamics, 2(4), 147–181.
10. Çankaya, S., & Eken, M. H. (2019). The impact of short selling on intraday volatility: Evidence from the Istanbul Stock Exchange. International Research Journal of Finance and Economics, (93), 202–212.
11. Da, Z., Fu, C., Lin, N., & Lu, L. (2025). Short-selling profitability, stock lending fees, and asset pricing anomalies (SSRN Working Paper No. 5116351). SSRN.
12. Daniel, K., Klos, A., & Rottke, S. (2024). Optimists, pessimists, and stock prices. Annual Review of Financial Economics, 16, 61-87.
13. Dechow, P., Hutton, A., Meulbroek, L., & Sloan, R. (2001). Short-sellers, fundamental analysis, and stock returns. Journal of Financial Economics, 61(1), 77–106.
14. Diamond, D., & Verrecchia, R. (1987). Constraints on short-selling and asset price adjustment to private information. Journal of Financial Economics, 18(2), 277–311.
15. Fama, E. F. (1970). Efficient capital markets: A review of theory and empirical work. The Journal of Finance, 25(2), 383–417.
16. Gemici, E. (2021). Adaptif piyasa hipotezinin Asya–Pasifik ülkelerinde test edilmesi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 13(24), 129–142.
17. Gorbenko, A., & Lu, L. Y. (2025). Ownership structure and short selling around the world (SSRN Working Paper No. 5746362). SSRN.
18. Güngör, M., & Akel, V. (2023). Piyasa sürtüşmesi ve fiyat gecikmesi: Kavramsal bir değerlendirme. Erciyes Akademi, 37(3), 1291–1313.
19. Howell, E. (2016). Short-selling restrictions in the EU and the US: A comparative analysis. Journal of Corporate Law Studies, 16(2), 333–372.
20. Jiang, H., Habib, A., & Hasan, M. M. (2022). Short selling: A review of the literature and implications for future research. European Accounting Review, 31(1), 1–31.
21. Jones, C., & Lamont, O. (2002). Short-sale constraints and stock returns. Journal of Financial Economics, 66(2–3), 207–239.
22. Jung, C., Kim, W., & Lee, D. (2013). Short selling by individual investors: Destabilizing or price discovering? Pacific-Basin Finance Journal, 21(1), 1232–1248.
23. Karabacak, S. (2002). Açığa satış işlemleri yeterlilik etüdü. Sermaye Piyasası Kurulu Denetleme Dairesi.
24. Karaca, C. (2025). BRICS-T ülkelerinde adaptif piyasa hipotezi: Jeopolitik risklerin dinamik etkileri ve piyasa tahmin edilebilirliği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(2), 421–441.
25. Khan, M. S. R. (2024). Short-sale constraints and stock returns: A systematic review. Journal of Capital Markets Studies, 8(1), 43–66.
26. Kot, H. (2007). What determines the level of short-selling activity? Financial Management, 36(x), 123–141.
27. Li, Z., Lin, B., Zhang, T., & Chen, C. (2017). Does short selling improve stock price efficiency and liquidity? Evidence from a natural experiment in China. The European Journal of Finance, 23(14), 1350–1368.
28. Linnertova, D. (2016). Testing of short sale hypotheses on NYSE. Procedia—Social and Behavioral Sciences, 220, 261–270.
29. Madura, J. (1995). Financial markets and institutions. South-Western Educational Publishing.
30. McKenzie, M., & Henry, Ó. (2012). The determinants of short selling: Evidence from the Hong Kong equity market. Accounting & Finance, 52(1), 182–216.
31. Mertzanis, C. (2017). Short-selling regulation, return volatility, and market volatility in the Athens Exchange. Studies in Economics and Finance, 34(1), 82–104.
32. Miller, E. M. (1977). Risk, uncertainty, and divergence of opinion. The Journal of Finance, 32(4), 1151–1168.
33. Nagel, S. (2005). Short sales, institutional investors, and the cross-section of stock returns. Journal of Financial Economics, 78(2), 277–309.
34. Özkan, O. (2021). Döviz piyasalarının davranışlarını açıklamada etkin piyasalar hipotezi ile adaptif piyasalar hipotezinin karşılaştırılması: BRICS-T ülkeleri üzerine ampirik bir çalışma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (89), 221–236.
35. Platt, H. (2004). A fuller theory of short selling. Journal of Asset Management, 5(1), 49–63.
36. Sermaye Piyasası Kurulu. (2023, 6 Şubat). Sermaye Piyasası Kurulu bülteni (Bülten No. 2023/7). Sermaye Piyasası Kurulu.
37. Sermaye Piyasası Kurulu. (2024, 5 Aralık). Sermaye Piyasası Kurulu bülteni (Bülten No. 2024/5). Sermaye Piyasası Kurulu.
38. Sobacı, C., Şensoy, A., & Ertürk, M. (2014). Impact of short-selling activity on market dynamics: Evidence from an emerging market. Journal of Financial Stability, 14, 53–62.
39. Zhong, Y., & Li, S. (2016). Margin trading and short selling on stock liquidity: Evidence from the expansion of marginal securities in the Chinese stock market. İçinde International Symposium on Computational Intelligence and Design (ss. 82–86)