Uluslararası Dental Turizm Piyasasında Denge Koşullarının Oyun Teorisi ile Analizi

Öz

Turizm sektörünün iktisadi kalkınmaya katkısı literatürde uzun süredir tartışılmakta olup, sağlık alanındaki gelişmeler bu katkıyı önemli ölçüde artırmaktadır. Bu bağlamda, diş tedavisi amaçlı uluslararası turistik hareketler, özellikle azgelişmiş ülkelerin kalkınma politikaları açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, dental turizm piyasasının denge yapısını belirleyen faktörleri oyun teorisi araçlarıyla incelemektir. Bu amaçla, temsilci bir klinik ile turist hasta arasındaki etkileşim “Sonsuz Ufuk Altında Pazarlık Modeli” çerçevesinde analiz edilmiştir. Modelin ayırt edici özelliği, oyuncuların oyunun tarihsel sürecinde belirli bir noktada anlaşmaya vardıkları varsayımına dayanmasıdır. Bulgular, sabır maliyetlerinin mükemmel Nash dengesini belirlediğini ve kurumsal iktisadi etkinliğin dental turizm piyasasının sürdürülebilirliğinde merkezi bir unsur olduğunu göstermektedir. Özellikle kalite standartlarına uyum sağlayabilen ve modern teknolojiyi etkin kullanan sağlık kurumlarının bu yapıda rekabet avantajı kazandığı ortaya konmuştur. Çalışma, dental turizmin arz-talep dinamiklerinin oyun teorisiyle analiz edilmesinin literatüre katkı sağladığını ve kurumsal etkinliğin hem ekonomik verimlilik hem de hasta güvenliği açısından temel bir unsur niteliğinde olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası Turizm Piyasası
• Sağlık Ekonomisi
• Dental Turizm
• Oyun Teorisi
• Pazarlık Modelleri

Game Theoretical Analysis of Equilibrium Conditions in the International Dental Tourism Market

Öz

The contribution of the tourism sector to economic development has long been debated in the literature, and developments in the health sector have significantly increased this contribution. In this context, international tourist movements for dental treatment play a critical role, particularly in terms of the development policies of less developed countries. The main objective of this study is to examine the factors determining the equilibrium structure of the dental tourism market using game theory tools. To this end, the interaction between a representative clinic and a tourist patient was analyzed within the framework of the “Bargaining Model under Infinite Horizon.” The distinctive feature of the model is that it is based on the assumption that the players reach an agreement at a certain point in the historical process of the game. The findings show that the patience costs determine the perfect Nash equilibrium and that institutional economic efficiency is a central element in the sustainability of the dental tourism market. It has been revealed that healthcare institutions that can comply with quality standards and effectively use modern technology gain a competitive advantage in this structure. The study emphasizes that analyzing the supply-demand dynamics of dental tourism with game theory contributes to the literature and that institutional efficiency is a cornerstone in terms of both economic efficiency and patient safety.

Anahtar Kelimeler

• International Tourism Market
• Health Economics
• Dental Tourism
• Game Theory
• Bargaining Models

Kaynakça

1. Agarwal, N., Hodgson, C., Domaini,O.(2025). Choices and outcomes in assignment mechanisms: The allocation of deceased donor kidneys. Econometrica, 93(2), 395-438
2. Ahmadimanesh, F., Paydar,M.M., Gangraj,E.A. (2019). Designing a mathematical model for dental tourism supply chain. tourism Management,75,404-417
3. Akhtar, N., Ahmad,W., Siddiqi, U. I. & Akhtar, M.N.(2025).Predictors and outcomes of consumer deception in hotel reviews: The roles of reviewer type and attribition of service failure. Journal of Hospitality and Tourism Management, 39, 65-75
4. Ali, S.N., Mihm,M.& Siga,L.(2025). The political economy of zero-sum thinking. Econometrica, 93 (1),41-70
5. Almagro,M. ve Domìnguez- lino, T.(2025).Location sorting and endogenous amenities: Evidence from Amsterdam. Econometrica, 93 (3), 1031-1071
6. Alonso,R.& Miquel, G.P.(2025). Competitive capture of public opinion. Econometrica, 93 (4), 1265-1297
7. Aydın, A., & Işık, C. (2023). Dental turizm kapsamında önde gelen ülkelerin whatclinic ile incelenmesi; türkiye, Meksika, Macaristan ve Hindistan Örneği. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10, 60-72.
8. Badri,S.A.& Yarmohamadi,N.(2022). A Game theory–based model for dental centers in a competitive market of dental tourism under government ıntervention. Journal of Applied Research on Industrial Engineering,9(1), 78–94

9. Busser, J.A.&Shulga,L.V.(2026). Tourism value co- creation: the more we contribute —the more We Value. Tourism Management, 113, 105292
10. Chen, S.X., Yu, L., Tse, S.W.T, Zhang,Y.(2025) When travel teaches: Unpacking student outcomes in educational tourism. Tourism Management Perspectives, 58, 101385
11. Cingano, F., Palomba, F., Pinotti,P., Rettore, E.(2025).Making Subsidies Work: Rules versus Discretion. Econometrica, 93 (3), 747-778
12. Dağ, E., Kılınç, Z.A., Demir, Y., Tosun, N. (2025). Türkiye' de dental turizmin dinamikleri: motivasyon ve memnuniyet üzerine bir çalışma. Turizm ve Gastronomi Çalışmaları Dergisi, 13(2), 1783-1800
13. Değirmencioğlu, P.T, Karamustafa, K. (2025). Sağlık turizminde türkiye’den yeni bir sigorta: Sağlık turizmi komplikasyon güvencesi sigortası. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 68, 405-418
14. Einav, L., Finkelstein, A. ve Mahoney,N.(2025). Producing health: Measuring value added of nursing homes. Econometrica, 93 (4), 1225-1264
15. Ercan, M.O., Kaya, S., Erdoğan,T.(2025). Gastronomik bir değer olarak Silivri yoğurdu (Gastronomik Değer Olarak Silivri Yoğurt). Turizm ve Gastronomi Çalışmaları Dergisi, 13(2), 1875-1892
16. Erim, A.S.& Çetin,M.(2025). Gastronomide sürdürülebilirlik kapsamında limon kabuğunun yaratıcı kullanımı. Turizm Akademi Dergisi,12(1),71-86
17. European Union. (2011). Directive 2011/24/EU on the application of patients’ rights in cross-border healthcare. Official Journal of the European Union, L 88, 45-65.
18. Feng,Y., Kang,N., Zhang,M.(2025). Sustainable development of medical tourism: The Case of Macao. International Journal of Tourism Research,27 (4), e70078
19. Fieler, A.C. & Eaton,J.(2025).The margins of trade. Econometrica, 93(1), 129-160
20. Gönül,E. &İçöz,O.(2020).Dental turistlerin destinasyon ziyaret motivasyonları ve Didim örneği. Turizm Akademik Dergisi,1, 195-208
21. Güden, H., Nebioğlu, O. (2025). Comprehending gastronomy festivals: A qualitative case study on alanya tropical fruit festival. Advances in Hospitality and Tourism Research,13(1), 30-54
22. Hanefeld, J. vd. (2014). Journal of Travel Medicine, 21(6), 410–416.
23. Hanefeld, J., Smith, R., Horsfall, D., & Lunt, N. (2014). What do we know about medical tourism? Journal of Travel Medicine, 21(6), 410–416. https://doi.org/10.1111/jtm.12147
24. Hingl, K. ve Shera,M.(2025). Ideas, ınstitutions and ıncompleteness. Journal of Institutional Economics, 21, e8
25. Hodgson, C.& Lewis,G.(2025). You can lead a horse to water: spatial learning and path dependence in consumer search. Econometrica, 93 (4), 1299-1332
26. Hu, L.J., Aw, E.C.-X., Cham,T.- H., Nilashi,M.(2025). How do memorable experiences ınfluence wellness tourist satisfaction? Insight from user- generated content and machine learning. International Journal of Tourism Research, 27 (4), e70088
27. Jaapar, M., Musa, G., Moghavvemi, S., & Saub, R. (2017). Dental tourism: Examining tourist profiles, motivation and satisfaction. Tourism Management, 61, 538–552. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2017.02.023
28. Kanca, S.&Kaya,M.C.(2023). Trabzon ilinin dental turizm potansiyelinin belirlenmesi:Diş hekimleri ve seyahat acenteleri üzerine nitel bir araştırma. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(4), 2057-2076.
29. Kaya, M. & Kara, O. (2025). Sağlık ürünleri ihracatında rekabet gücü ve finansal verimlilik ilişkisi. İzmir İktisat Dergisi, 40 (1), 19-49
30. Kiper, G., Batman,O. &Kiper,V.O. (2025).Turizmin spiritüeli olur mu? spiritüel (ruhani)turizm üzerine kavramsal bir çerçeve.Journal of Tourism Research Institute, 6(1), 65-76
31. Koç,E.& Ayyıldız,T.(2024).Turist Davranışı.Detay Yayıncılık
32. Kumar, N. (2025). Dental tourism and treatment in dental hospitals. BDJ In Practice, 38(110)
33. Kumcu, Ö. İ. (2025). Individualized tourist experience route recommendation: İstanbul Street in Beyoğlu. Advances in Hospitality and Tourism Research, 13(2), 189-212
34. Laroyer,G.(2025).Medical Tourism: The Practical Guide. Independently Published
35. Li,Z.X., Fu,X., Liu,S.F., Zhang,Y.(2025). Evidence- based catering design in health- derived restaurants: Investigating its ımpact on wellness tourism consumers. International Journal of Tourism Research, 27 (3), e2809
36. Liu, Y., Qiu, R.T.R., Song, H. (2025). Demand analysis of global retail tourism. International Journal of Tourism Research, 27(5), e70107
37. Liu,G., Jinlong, Zhu,J., Sun,Q, Hu,J.,Yu, H.(2021). Route optimization algorithm based on game theory for tourism routes at pseudo-ımperial palace.Journal of Information Proccessing Systems,17(5), 879-891
38. Özyürek, S. G. (2025). Coğrafi işaretli ürünlerin bölgesel kalkınma ve gastronomideki rolü: Uşak Örneği. Journal of Tourism Research Institute, 6(1), 17-33
39. Peci, A., Puška, A., Štilic, A., Zanaj, B., Pamucar,D.(2025). Evaluating the sustainability and performance of dental tourism using Fuzzy logic methods. Journal of Decisions and Operations Research, 10(1), 46-66
40. Pehlivanoğlu, F., Yardımcı,M.E., Gümüş, Ü.(2025). Osmanlı Bitkisel tedavi yöntemlerinin Türkiye turizmine etkisi: Oyun teorisi yaklaşımı. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, 23, 25-45
41. Prastiwi, N.L.G.A. A, Borda,E.S., Wirsa, I.N., Wisudawati, N.N.S.(2025).Dental tourism: understanding foreign patients' decisions to undergo aligner treatment in Indonesia.e- GiGi,14(1),82-90
42. Qin, K. vd. (2026). Tourism Management, 113, 105289.
43. Qin, K., Zhang,M., Liu,N., Shi,S.,Li, X.R.(2026). Pain is more memorable than pleasure? examining how social sharing of negative emotions constructs memorable dark tourism experiences. Tourism Management, 113, 105289
44. Rubinstein, A. (1982). Perfect equilibrium in a bargaining model. Econometrica, 50(1), 97-109. https://doi.org/10.2307/1912531
45. Rubinstein, A. (1982). Perfect equilibrium in a bargaining model. Econometrica, 50(1), 97-109
46. Suhartanto, D., Dean, D., Amalia, F.A., Raman, A., Nova, M.(2025). Enhancing tourist loyalty in predominantly muslim destinations: Integrating religiosity and sense of community into the QVSL Model. Advances in Hospitality and Tourism Research, 13 (2), 213-236
47. Şeyhanlıoğlu, H. Ö.& Cengizhan,R.(2025). Yerel mutfaklarda yenilebilir otlar: Batman Örneği. Turizm ve Gastronomi Çalışmaları Dergisi, 13 (2), 1765-1782
48. Vatter, B. (2025). Quality disclosure and regulation: scoring design in medicare advantage. Econometrica, 93(3), 959-1001
49. Yang,Q., Cai,Y., Zhang,P. & Li,R.(2025) Set rainy days aside: How pension ınsurance affects household tourism consumption. Journal of Hospitality and Tourism Management, 63, 3-14.
50. Yasa, B.D., Gümüş, Ü. & Yardımcı, M.E. (2025). Yoksul ülke ekonomilerinde dış yardımlarla kalkınma stratejisinin değerlendirilmesi. Öneri Dergisi, 20(64), 379-410
51. Yılmaz,E.(2022). Oyun Teorisi. Literatür Yayıncılık