Globalization, Ethnic Identity, and Consumer Behavior: Global Consumer Culture Acculturation and Ethnic Identity in the Case of Diyarbakır

Öz

The nature of the social order that will emerge alongside globalisation has long been a subject of debate. In particular, the extent to which societies will become acculturated due to globalisation and the role of consumption in this acculturation are becoming increasingly important issues. The aim of this study is to investigate how global consumer culture acculturation and ethnic identity variables affect acculturation through consumption practices in the context of globalisation, specifically in Diyarbakır, and to explore possible cultural types in Diyarbakır. The research data for this study were obtained from university students living in Diyarbakır. A total of 355 participants were included in the study, and the data were collected using a questionnaire. The SPSS software package was used for the analysis. After conducting reliability and validity analyses on the data used in the analysis, cluster analysis was performed. According to the results of the cluster analysis, the participants in the study were grouped into four different clusters based on their levels of global consumer culture and ethnic identity. These are transnational/multinational cluster, marginalised, local, and globalised clusters. The findings of the study are consistent with Berry's acculturation theory and other empirical studies in the literature. This study is significant in that it demonstrates that globalisation leads to cultural diversity. Furthermore, the emergence of the Marginalised group in the Diyarbakır sample contributes to the literature by demonstrating that the analysis of global consumer culture acculturation cannot be evaluated independently of the socio-cultural structure and local identity of the region under study.

Anahtar Kelimeler

• Globalisation
• acculturation
• acculturation to global consumer culture
• ethnic identity

Küreselleşme, Etnik Kimlik ve Tüketici Davranışları: Diyarbakır Örneğinde Küresel Tüketici Kültürü Kültürleşmesi ve Etnik Kimlik

Öz

Küreselleşme ile birlikte nasıl bir toplum düzeninin ortaya çıkacağı uzun süredir tartışılan konulardan biridir. Özellikle toplumların küreselleşme nedeniyle nasıl kültürleşeceği ve bu kültürleşmede tüketimin rolünün ne olduğu gittikçe önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı küresel tüketici kültürü kültürleşmesi ve etnik kimlik değişkenleri ile Diyarbakır özelinde küreselleşmenin tüketim pratikleri üzerinden kültürleşmeyi nasıl etkilediği ve Diyarbakır’da olası kültür tiplerinin araştırılmasıdır. Çalışmanın araştırma verileri Diyarbakır’da yaşayan üniversite öğrencilerinden elde edilmiştir. Araştırmaya 355 katılımcı dahil olmuş ve veriler anket yöntemi ile toplanmıştır. Analizde SPSS paket programı kullanılmıştır. Çalışmada veriler öncelikle güvenilirlik ve geçerlilik açısından değerlendirilmiş, ardından kümeleme analizi yapılmıştır. Kümeleme analizi sonucuna göre araştırmanın katılımcıları küresel tüketici kültürü ve etnik kimlik düzeylerine göre dört farklı kümede toplanmıştır. Bunlar; uluslar ötesi/çok uluslu kümesi, marjinaller, yereller ve küyereller kümesidir. Çalışmanın bulguları Berry’nin kültürleşme kuramı ve literatürdeki diğer ampirik çalışmalar ile örtüşmektedir. Bu çalışma küreselleşmenin kültürel çeşitliliğe neden olduğunu göstermesi açısından önem arz etmektedir. Ayrıca Diyarbakır örnekleminde marjinaller kümesinin çıkması küresel tüketici kültürü kültürleşmesinin analiz yapılan bölgedeki sosyo-kültürel yapıdan ve yerel kimlikten bağımsız değerlendiremeyeceğini göstermesi açısından literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Küreselleşme
• kültürleşme
• küresel tüketici kültürü kültürleşmesi
• etnik kimlik

Kaynakça

1. Alden, D. L., Steenkamp, J.-B. E. M., & Batra, R. (1999). Brand positioning through advertising in Asia, North America, and Europe: The role of global consumer culture. Journal of Marketing, 63(1), 75–87.
2. Alpar, R. (2017). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık.
3. Bauman, Z. (1998). On glocalization: Or globalization for some, localization for some others. Thesis Eleven, 54(1), 37–49. https://doi.org/10.1177/0725513698054000004
4. Bauman, Z. (2012). Küreselleşme toplumsal sonuçları (Çev. A. Yılmaz). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
5. Bauman, Z. (2015). Akışkan modern dünyada kültür (Çev. İ. Çapcıoğlu & F. Ömek). Ankara: Atıf Yayınları.
6. Bauman, Z., & Lyon, D. (2016). Akışkan gözetim (Çev. E. Yılmaz). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
7. Berry, J. W. (1974). Psychological aspects of cultural pluralism: Unity and identity reconsidered. Topics in Culture Learning, 2, 17–22.
8. Berry, J. W. (1991). Understanding and managing multiculturalism: Some possible implications of research in Canada. Psychology and Developing Societies, 3(1), 17–49.

9. Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied Psychology: An International Review, 46(1), 5–68.
10. Berry, J. W. (2003). Conceptual approaches to acculturation. In K. Chun, P. Balls-Organista, & G. Marin (Eds.), Acculturation: Advances in theory, measurement and applied research (pp. 17–37). Washington, DC: American Psychological Association.
11. Berry, J. W., Phinney, J. S., Sam, D. L., & Vedder, P. (2006). Immigrant youth: Acculturation, identity, and adaptation. Applied Psychology: An International Review, 55(3), 303–332. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2006.00256.x
12. Berry, J. W. (2008). Globalisation and acculturation. International Journal of Intercultural Relations, 32(4), 328–336. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2008.01.005
13. Bird, A., & Stevens, M. J. (2003). Toward an emergent global culture and the effects of globalization on obsolescing national cultures. Journal of International Management, 9(4), 395–407. https://doi.org/10.1016/j.intman.2003.08.006
14. Cleveland, M. (2006). The local, the global, and the creole: Ethnic identification, acculturation to global consumer culture, and consumptionscapes (Unpublished doctoral dissertation). Concordia University, The John Molson School of Business, Montreal, Quebec, Canada.
15. Cleveland, M., & Laroche, M. (2007). Acculturation to the global consumer culture: Scale development and research paradigm. Journal of Business Research, 60(3), 249–259.
16. Cleveland, M., Papadopoulos, N., & Laroche, M. (2011). Identity, demographics, and consumer behaviors: International market segmentation across product categories. International Marketing Review, 28(3), 244–266. https://doi.org/10.1108/02651331111132848
17. Cleveland, M., Rojas-Méndez, J. I., Laroche, M., & Papadopoulos, N. (2016). Identity, culture, dispositions and behavior: A cross-national examination of globalization and culture change. Journal of Business Research, 69(3), 1090–1102. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2015.08.027
18. Crespo, C. F., & Velgan, T. (2025). The impact of acculturation and country-of-origin image on emigrants’ purchase intention: A cross-cultural analysis. International Journal of Intercultural Relations, 105, 102141. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2024.102141
19. Dey, B. L., Yen, D., & Samuel, L. (2020). Digital consumer culture and digital acculturation. International Journal of Information Management, 51, 102057. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.102057
20. Dursun, P. (2021). Küreselleşmenin tüketici davranışları üzerine etkisi: İzmir örneği (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
21. Dursun Yamaç, P. (2022). Küreselleşmenin kültür üzerine etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(1), 403–429. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1026725
22. Featherstone, M. (1995). Introducing: Küreselleşen cultural complexity. In M. Featherstone (Ed.), Undoing culture: Globalization, postmodernism and identity. London; New Delhi; Thousand Oaks: Sage Publications.
23. Featherstone, M. (1996). Postmodernizm ve tüketim kültürü (Çev. M. Küçük). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
24. Featherstone, M., & Lash, S. (1995). Globalization, modernity and the spatialization of social theory: An introduction. In M. Featherstone, S. Lash, & R. Robertson (Eds.), Global modernities. London; New Delhi; Thousand Oaks: Sage Publications.
25. Ger, G., & Belk, W. R. (1996). I’d like to buy the world a Coke: Consumptionscapes of the “less affluent world”. Journal of Consumer Policy, 19(3), 271–304.
26. Ger, G. (1999). Localizing in the global village: Local firms competing in global markets. California Management Review, 41(4), 64–83.
27. George, D., & Mallery, P. (2016). IBM SPSS Statistics 23 step by step: A simple guide and reference. New York & London: Routledge Taylor & Francis Group.
28. Giddens, A. (2012). Sosyoloji. İstanbul: Kırmızı Yayınları.
29. Hair, F. J., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis. United States of America: Pearson.
30. Held, D., McGrew, A., Goldblatt, D., & Perraton, J. (2009a). Küreselleşen bir dünyada ekonomik aktivite. In K. Bülbül (Ed.), Küreselleşme: Temel metinler (ss. 27–41, Çev. N. Demirci). Ankara: Orion Kitapevi.
31. Held, D., McGrew, A., Goldblatt, D., & Perraton, J. (2009b). Küresel dönüşümler, siyaset, ekonomi ve kültür. In K. Bülbül (Ed.), Küreselleşme: Temel metinler (ss. 131–154, Çev. İ. Aktar). Ankara: Orion Kitapevi.
32. Jameson, F. (2011). Postmodernizm ya da geç kapitalizmin kültürel mantığı (Çev. N. Plümer & A. Gölcü). Ankara: Nirengi Kitap.
33. Legrain, P. (2002). Open world: The truth about globalization. London: Abacus.
34. Lysonski, S., & Durvasula, S. (2013). Nigeria in transition: Acculturation to global consumer culture. Journal of Consumer Marketing, 30(6), 493–508. https://doi.org/10.1108/JCM-07-2013-0626
35. Ma, J., Yang, J., & Yoo, B. (2020). The moderating role of personal cultural values on consumer ethnocentrism in developing countries: The case of Brazil and Russia. Journal of Business Research, 108, 375–389. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.10.066
36. Peñaloza, L. (1994). Atravesando fronteras/border crossings: A critical ethnographic exploration of the consumer acculturation of Mexican immigrants. Journal of Consumer Research, 21(1), 32–54.
37. Phinney, J. S. (1990). Ethnic identity in adolescents and adults: Review of research. Psychological Bulletin, 108(3), 499–514.
38. Phinney, J. S. (2003). Ethnic identity and acculturation. In K. M. Chun, P. Balls-Organista, & G. Marin (Eds.), Acculturation: Advances in theory, measurement, and applied research (pp. 63–81). Washington, DC: American Psychological Association.
39. Pieterse, J. N. (1995). Globalization as hybridization. In M. Featherstone, S. Lash, & R. Robertson (Eds.), Global modernities. London; New Delhi; Thousand Oaks: Sage Publications.
40. Redfield, R., Linton, R., & Herskovits, M. J. (1936). Memorandum for the study of acculturation. American Anthropologist, 38, 149–152.
41. Richins, M. L. (2004). The material values scale: Measurement properties and development of a short form. Journal of Consumer Research, 31(1), 209–219.
42. Ritzer, G. (2000). Büyüsü bozulmuş dünyayı büyülemek (Çev. Ş. S. Kaya). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
43. Ritzer, G. (2011). Toplumun McDonaldlaştırılması (Çev. Ş. S. Kaya). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
44. Robertson, R. (1995). Glocalization: Time-space and homogeneity-heterogeneity. In M. Featherstone, S. Lash, & R. Robertson (Eds.), Global modernities. London; New Delhi; Thousand Oaks: Sage Publications.
45. Robins, K. (2005). Encountering globalization. In D. Held & A. McGrew (Eds.), The global transformation reader. USA: Polity Press.
46. Robins, K. (2014). Küreselleşmeyi karşılamak. In D. Held & A. McGrew (Eds.), Küresel dönüşümler (Çev. B. Özçelik). Ankara: Phoenix Yayınevi.
47. Steenkamp, J.-B. E. M. (2019). Global versus local consumer culture: Theory, measurement, and future research directions. Journal of International Marketing, 27(1), 1–19. https://doi.org/10.1177/1069031X18811289
48. Steenkamp, J.-B. E. M., & De Jong, M. G. (2010). A global investigation into the constellation of consumer attitudes toward global and local products. Journal of Marketing, 74(6), 18–40. https://doi.org/10.1509/jmkg.74.6.18
49. Strizhakova, Y., & Coulter, R. (2015). Consumer cultural identity: Local and global cultural identities and measurement implications. International Marketing Review, 32(3/4), 338–362. https://doi.org/10.1108/IMR-09-2014-0302
50. The Social Science Research Council Summer Seminar on Acculturation. (1954). Acculturation: An exploratory formulation. American Anthropologist, 56(6, Part 1), 973–1000. https://www.jstor.org/stable/664755
51. Türk Dil Kurumu. (2024). Güncel Türkçe sözlük. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr
52. Tomlinson, J. (2004). Küreselleşme ve kültür (Çev. A. Eker). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
53. Trimble, J. E. (2003). Introduction: Social change and acculturation. In K. M. Chun, P. Balls Organista, & G. Marín (Eds.), Acculturation: Advances in theory, measurement, and applied research (pp. 3–13). Washington, DC: American Psychological Association.
54. Yapraklı, T. Ş., & Keser, E. (2016). Global tüketici kültürü ve etnik kimliğin ürün gruplarına göre tüketim alışkanlıkları üzerindeki etkisi: Türkiye uygulaması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi (The Journal of International Social Research), 9(43), 2248–2264.
55. Yayak, A. (2018). Etnik kimlik algısını dört boyutu. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(2), 778–788.