Covid-19 Salgınının Türkiye’nin Dış Ticaretine Etkisi: Bir Yapısal Kırılma Analizi

Öz

2019 yılının Aralık ayında Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkan Covid-19 virüsü 2020 yılı ile küresel bir salgına dönüşmüştür. Küresel salgından birçok ülke ekonomisi olumsuz etkilenmiştir. Buna ek olarak, salgının dış ticaret üzerinde de olumsuz etkisi olmuştur. Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin ekonomik büyümesinde büyük itici gücü olan dış ticaretin, salgından nasıl etkilendiğinin analiz edilerek literatüre katkı sağlamaktır. Çalışmada Türkiye’nin 2013:01 ile 2020:11 dönemi ihracat ve ithalat verileri kullanılmıştır. Çalışmanın analizi iki bölümden oluşmaktadır. İlk olarak Bai ve Perron yapısal kırılma testi ile değişkenlerin kırılma tarihleri belirlenmiştir. İkinci olarak ise, bu kırılma tarihleri dikkate alınarak iki değişken için; trendde yapısal değişiklikler analizi yapılmıştır. Sonuç olarak; ihracat ve ithalat için 2020:2 tarihinde kırılma olduğu tespit edilmiştir. Yapısal değişiklik analizlerinde ise; salgının Türkiye’nin ihracat ve ithalat eğrilerinin eğimini değiştirdiği fakat ihracat ve ithalatın kısa sürede toparlandığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• dış ticaret
• covid-19
• uluslararası ticaret
• yapısal kırılma

The Impact Of The Covid-19 Outbreak On Turkey's Foreign Trade: A Structural Break Analysis

Öz

The Covid-19 virus, which emerged in Wuhan, China in December 2019, has turned into a global epidemic in 2020. The economies of many countries have been adversely affected by the global epidemic. In addition, the epidemic had a negative impact on foreign trade. The aim of this study is to contribute to the literature by analyzing how foreign trade, which is the major driving force in Turkey's economic growth, was affected by the epidemic. In the study, Turkey's export and import data for the period 2013:01 and 2020:11 were used. The analysis of the study consists of two parts. First, the breaking dates of the variables were determined by the Bai and Perron structural break test. Secondly, considering these breakout dates, for two variables; Structural changes in the trend analysis was performed. In conclusion; It was determined that there was a break in 2020:2 for exports and imports. In structural change analysis; It was seen that the epidemic changed the slope of Turkey's export and import curves, but exports and imports recovered in a short time.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• foreign trade
• international trade
• structural break

Kaynakça

1. Adıgüzel, M. (2020). Covid-19 Pandemisinin Türkiye Ekonomisine Etkilerinin Makroekonomik Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37) Bahar (Özel Ek), 191-221.
2. Bai, J. and P. Perron (1998), “Estimating and Testing Linear Models with Multiple Structural Changes”, Econometrica, (66), 47–78.
3. Bai, J. and P. Perron (2003), “Computation and Analysis of Multiple Structural Change Models”, Journal of Applied Econometrics, (18), 1–22.
4. Barua, S. (2020). COVID-19 pandemic and world trade: Some analytical notes. SSRN Electronic Journal, 1-35.
5. Budak, F., & Korkmaz, Ş. (2020). COVID-19 Pandemi Sürecine Yönelik Genel Bir Değerlendirme: Türkiye Örneği. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, 1, 62-79.
6. Çakmaklı, C., Demiralp, S., Özcan, Ş. K., Yeşiltaş, S., & Yıldırım, M. A. (2020). COVID-19 and Emerging Markets: The Case of Turkey. İstanbul: Koç Üniversitesi-TUSIAD Economic Research Forum.
7. Çetin, A. C. (2020). Koronavirüs (Covid-19) Salgınının Türkiye’de Genel Ekonomik Faaliyetlere ve Hisse Senedi Borsa Endeksine Etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 4(2), 341-362.
8. Demir, B., & Javorcik, B. (2020). Trade finance matters: evidence from the COVID-19 crisis. Oxford Review of Economic Policy, 36(1), 397–408.

9. Demirhan, E. (2020). COVID-19 Küresel Salgınının Türkiye CDS Primlerine ve BİST 100 Endeksine Etkisi. Ankara: Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı.
10. Dündar, M. (2020). COVID-19’un tüketici harcamalarına etkisi. Ankara: Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı.
11. Espitia, A., Mattoo, A., Rocha, N., & Ruta, M. (2021). Pandemic Trade Covid-19, Remote Work and Global Value Chains. World Bank Policy Research Working Paper 9508.
12. Fernandes, N. (2020). Economic effects of coronavirus outbreak (COVID-19) on the world economy. SSRN Electronic Journal, 1-29.
13. Gruszczynski, L. (2020). The COVID-19 Pandemic and International Trade: Temporary Turbulence or Paradigm Shift? European Journal of Risk Regulation, 11(2), 337-342.
14. Jackson, J., Weiss, M., Schwarzenberg, A., & Nelson, R. (2020). Global Economic Effects of COVID-19. Washington, DC: Congressional Research Service.
15. Kumari, M., & Bharti, N. (2020). Linkages Between Trade Facilitation and Governance: Relevance for Post-COVID-19 Trade Strategy. Millennial Asia, 1–28.
16. Mann, C. L. (2020). Real and financial lenses to assess the economic consequences of COVID-19. R. Baldwin, & B. W. Mauro içinde, Economics in the Time of COVID-19 (s. 82). Londra: CEPR Press.
17. Mauro, B. W. (2020). Macroeconomics of the flu. R. Baldwin, & B. W. Mauro içinde, Economics in the Time of COVID-19 (s. 32). Londra: CEPR Press.
18. Peker, Y., & Demirhan, E. (2020). Covid-19 Küresel Salgınının Borsa İstanbul’daki Sektörel Etkileri. Ankara: Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı.
19. Soylu, Ö. B. (2020). Türkiye Ekonomisinde Covid-19’un Sektörel Etkileri. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 169-185.
20. Susskind, D., & Vines, D. (2020). The economics of the COVID-19 pandemic: an assessment. Oxford Review of Economic Policy, 36(1), 1–13.
21. ULİSA. (2020). Kovid-19 (Koronavirüs) Salgınının Ekonomik Etkileri. Ankara: Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar (ULİSA) Enstitüsü.
22. Yıldırım, S. (2011). Türkiye’de Histeri Hipotezinin Geçerliliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı. Akdeniz İİBF Dergisi, 11(22), 28-47.