Araştırma Makalesi

Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi

Cilt: 8 Sayı: 1 31 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi

Öz

Çimento üretim süreçleri yüksek enerji tüketimi gerektirmekte ve önemli miktarda atık ısı ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada, 5000 ton/gün klinker üretim kapasiteli bir çimento tesisine entegre edilen Organik Rankine Çevrimi (ORC) tabanlı atık ısı geri kazanım sisteminin enerji performansı ve çevresel katkıları incelenmiştir. Ön ısıtıcı ve klinker soğutucu çıkış gazlarından geri kazanılan atık ısının elektrik enerjisine dönüştürülmesiyle, tesisin enerji verimliliğinin artırılması ve karbon ayak izinin azaltılması hedeflenmiştir. ORC teknolojisinin orta ve düşük sıcaklıktaki atık ısı kaynaklarını değerlendirmedeki avantajları doğrultusunda sistemin net elektrik üretimi, çevrim performansı ve emisyon azaltım potansiyeli analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, geri kazanılan enerjinin tesisin elektrik ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayabildiğini ve şebeke kaynaklı enerji tüketimini azaltarak kayda değer düzeyde CO2 emisyon azaltımı sağladığını göstermiştir. Ayrıca ORC tabanlı sistemlerin kompakt yapısı, düşük işletme gereksinimi ve mevcut çimento üretim hatlarına kolay entegre edilebilir olması, bu teknolojiyi sürdürülebilir sanayi uygulamaları açısından güçlü bir alternatif haline getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bao, J., & Zhao, L. (2014). A review of steam Rankine cycle for waste heat recovery. Energy Conversion and Management. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2014.04.027
  2. Bertrand, A., et al. (2022). Waste heat-to-power with steam and organic Rankine cycles: Potentials and feed-in tariffs in the EU27+UK. Energy Reports. https://doi.org/10.1016/j.egyr.2022.09.075
  3. Elliott, T. C., Chen, K., & Swanekamp, R. (2012). Standard handbook of powerplant engineering. McGraw-Hill.
  4. Hedman, B. (2019). Waste heat recovery in Turkish cement industry: Review of existing installations and assessment of remaining potential. IFC / World Bank Group. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.19396.48006
  5. Hung, T. C., Shai, T. Y., & Wang, S. K. (1997). A review of organic Rankine cycles (ORCs) for the recovery of low-grade waste heat. Energy, 22(7), 661–667.
  6. Imran, M., et al. (2015). Volumetric expanders for low grade heat and waste heat recovery applications. Renewable and Sustainable Energy Reviews. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.04.036
  7. International Energy Agency. (n.d.). Low-carbon transition in the cement industry. https://www.iea.org/reports/technology-roadmap-low-carbon-transition-in-the-cement-industry
  8. International Finance Corporation. (2022). Waste heat recovery in the Turkish cement industry. https://www.ifc.org/content/dam/ifc/doc/mgrt/waste-heat-recovery-in-turkish-cement-industry.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Enerji, Enerji Üretimi, Dönüşüm ve Depolama (Kimyasal ve Elektiksel hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

17 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Alkal, O., Şanlı, B., & Albayrak, Ö. (2026). Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi. Uluslararası Mühendislik Tasarım ve Teknoloji Dergisi, 8(1), 1-7. https://izlik.org/JA84BH89JS
AMA
1.Alkal O, Şanlı B, Albayrak Ö. Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi. IJEDT. 2026;8(1):1-7. https://izlik.org/JA84BH89JS
Chicago
Alkal, Onur, Bengi Şanlı, ve Önder Albayrak. 2026. “Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi”. Uluslararası Mühendislik Tasarım ve Teknoloji Dergisi 8 (1): 1-7. https://izlik.org/JA84BH89JS.
EndNote
Alkal O, Şanlı B, Albayrak Ö (01 Ağustos 2026) Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi. Uluslararası Mühendislik Tasarım ve Teknoloji Dergisi 8 1 1–7.
IEEE
[1]O. Alkal, B. Şanlı, ve Ö. Albayrak, “Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi”, IJEDT, c. 8, sy 1, ss. 1–7, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84BH89JS
ISNAD
Alkal, Onur - Şanlı, Bengi - Albayrak, Önder. “Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi”. Uluslararası Mühendislik Tasarım ve Teknoloji Dergisi 8/1 (01 Ağustos 2026): 1-7. https://izlik.org/JA84BH89JS.
JAMA
1.Alkal O, Şanlı B, Albayrak Ö. Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi. IJEDT. 2026;8:1–7.
MLA
Alkal, Onur, vd. “Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi”. Uluslararası Mühendislik Tasarım ve Teknoloji Dergisi, c. 8, sy 1, Ağustos 2026, ss. 1-7, https://izlik.org/JA84BH89JS.
Vancouver
1.Onur Alkal, Bengi Şanlı, Önder Albayrak. Çimento üretim hattına entegre edilen ORC tabanlı atık ısı geri kazanım sistem analizi. IJEDT [Internet]. 01 Ağustos 2026;8(1):1-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84BH89JS