KAPAREIL BADEM ÇEŞİDİNİN BAZI BADEM ÇEŞİTLERİ İLE ÇİÇEKLENME ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 1, 1 - 17, 31.12.2025

Rüveyda Bağbozan , Ahmet Nuri Özdağ

Öz

Nonpareil bademi yüksek iç kalitesi ile pazar değeri yüksek bir çeşittir. Ülkemizde geç çiçeklenen badem çeşitlerine rağbet büyük olsa da yoğun badem yetiştiriciliği yapılan Kaliforniya gibi bölgelerde sahip oldukları iklimden dolayı Nonpareil benzeri erkenci çeşitler tercih edilmektedir. Bundan dolayı, Nonpareil ’in tozlayıcısı olarak birçok yeni çeşit geliştirilmiştir. Bu çeşitlerden biride Kapareil badem çeşididir. Ülkemizde Nonpareil ‘in yetiştirildiği Akdeniz Sahil Bölgelerinde Nonpareil tozlayıcı olarak bazı özelliklere sahip yeni çeşitlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmamızda Kapareil çeşidi üzerine yapılmış bazı çiçeklenme performans çalışmaları (Çiçeklenme zamanı ve yoğunluğu, verim) incelenerek, bu çeşidin ülkemizde yetiştiriciliği için uygunluğu gözlenmiştir.
Yapılmış çalışmaların taranması sonucunda; Kapareil badem çeşidi diğer çeşitler ile kıyaslandığında oldukça erken bir dönemde çiçeklendiği gözlemlenmiştir. Kapareil çeşidi, erken dönem de çiçeklenen Rosetta, Sonara, Winters ve Nonpareil çeşitleri ile aynı dönem çiçeklenirken, Mission çeşidinden yaklaşık bir ay daha erken çiçeklenmektedir. Kapareil çeşidi, diğer çeşitlerden yüksek ve her dönem sabit bir seviyede çiçeklenme yoğunluğuna sahiptir. Çalışma, Türkiye’de badem yetiştiriciliğinde tozlayıcı kaynaklı verim kayıplarının azaltılması adına alternatif bir çözüm sunmakta ve üreticilere yeni bir çeşit önerisi getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kapareil , Nonpareil , Çiçeklenme , Badem , Çeşit

EVALUATION OF BLOOMING CHARACTERISTICS OF KAPAREIL ALMOND VARIETIES WITH SOME ALMOND VARIETIES

Öz

Nonpareil almond is a variety with high market value due to its high internal quality. Although late-flowering almond varieties are in great demand in our country, early varieties similar to Nonpareil are preferred in regions such as California where almond cultivation is intensive due to their climate. For this reason, many new varieties have been developed as pollinators of Nonpareil. One of these varieties is the Kapareil almond variety. In our country, in the Mediterranean Coastal Regions where Nonpareil is grown, new varieties with certain characteristics are needed as Nonpareil pollinators. In this research, some flowering performance studies (flowering time and density, yield) conducted on the Kapareil variety were examined and the suitability of this variety for cultivation in our country was observed.

As a result of the screening of the studies conducted; It was observed that the Kapareil almond variety blooms quite early compared to other varieties. The Kapareil variety blooms in the same period as the early-flowering Rosetta, Sonara, Winters and Nonpareil varieties, while it blooms approximately one month earlier than the Mission variety. The Kapareil variety has a higher flowering density than other varieties and at a constant level in each period. The study offers an alternative solution to reduce pollinator-related yield losses in almond cultivation in Turkey and offers a new variety suggestion to producers.

Anahtar Kelimeler

Kapareil , Nonpareil , Blooming , Almond , Variety

Kaynakça

• Alkan, G., &Seferoğlu, G. (2012). Aydın Ekolojisinde Bazı Badem Çeşitlerinin Adaptasyonu ve Fidanlarının Erken Meyveye Yatma Performanslarının Belirlenmesi Üzerine Araştırmalar. Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Aydın.
• Alkan, G. & Seferoğlu, G., (2012). Bazı Badem Çeşitlerinin Aydın Ekolojisindeki Fenolojik ve Morfolojik Özellikleri. Meyve Bilim, 1(2): 38 - 44.
• Almond Board of California. (2006). Almond Almanac. Modesto, CA. 17 Mar. 2007. <http:// almondboard.cms-plus.com/files/PDFs/ALM%5F6060%5FAlmanac07lr.pdf>.
• Anonim, (2025). FAOSTAT Database. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Erişim adresi: https://www.fao.org/faostat/en/#data
• Anonim, 2025a. Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?locale=tr Erişim tarihi: 27.02.2025
• Anonim, 2025b, FAOSTAT Database. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Erişim adresi: https://www.fao.org/faostat/en/#data
• Anonim, 2025c, Almonds: World Markets and Trade. United States Department of Agriculture Foreign Agricultural Service. Erişim adresi: https://www.fas.usda.gov/data/almonds-world-markets-and-trade
• Calle, A., Aparicio Durán, L., Batlle, I., Eduardo, I., & Miarnau, X. (2018). Review of agronomic and kernel quality traits of 273 almond cultivars, Genetic Resources and Crop Evolution 72: 3783-3828.https://doi.org/10.1007/s10722-024-02183-0
• Carra de Toloza, M.S. & Herrera, M.C. (2006). Flowering time of almond cultivare in Argentina, Advances in Horticultural Science, Special issue on floralbiology of temperate fruit tree species 20(4): 285-292.
• Gradziel, T. M. (2003). Almond (Prunus dulcis) breeding. In Temperate fruit crop breeding: germplasm to genomics (pp. 197-238). Springer.
• Grasselly C., &Crossa-Raynaud P., (1980). L'Amandier. G.P. Maisonneuve et Larose, XII, Paris, pp: 446.
• Hız, A. (2019). Antalya koşullarında özel ağaçlandırma arazisindeyetiştirilen bazı badem çeşitlerinin fenolojik, biyolojik vepomolojik özelliklerinin belirlenmesi, Akdeniz Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
• Kester D.E., Asay, R. & Serr, E. F. (1963). The Kapareil Almond, Berkeley, Calif. : Division of Agricultural Sciences, University of California, California Agricultural Experiment Station, Bulletin 798, https://hdl.handle.net/2027/uc2.ark:/13960/t0tq70b8g
• Kester, D.E., Gradziel, T.M.& Grasselly, C. (1990). Almonds (Prunus). Acta Horticulturae 290: 699-758.
• Ladizinsky, G. (1999). On the origin of almond. Genetic Resources and Crop Evolution, 46(2): 143-147.
• Lampinen B.D., Micke W. C., Viveros M., Connell H. J., Verdegaal P., Yeager J. T., Thorpe M. A. & Gradziel T. M. (2000). Almond Regional Variety Trials: 2000 Progress Report. University of California, pp.1-24.
• Lampinen B.D., Connell H. J., Verdegaal P., Viveros M., Metcalf S. G., Negron C., Thorpe M. A., Gradziel T. M. & Micke W. C. (2001). Almond Regional Variety Trials: 2001 Progress Report. University of California, pp.1-25.
• Lampinen B.D., Connell H. J., Verdegaal P., Viveros M., Metcalf S. G., Negron C., Thorpe M. A., Gradziel T. M. & Micke W. C. (2002). Almond Regional Variety Trials: 2002 Progress Report. University of California, pp.1-25.
• Lampinen B.D., Connell H. J., Verdegaal P., Viveros M., Metcalf S. G., Gamble V.C., Thorpe M. A., Gradziel T. M. &Micke W. C. (2003). Almond Regional Variety Trials: 2003 Progress Report. University of California, pp.1-27.
• Lampinen B.D., Connell H. J., Verdegaal P., Viveros M., Metcalf S. G., Gamble V.C., Thorpe M. A., Gradziel T. M. & Micke W. C. (2004). Almond Regional Variety Trials: 2004 Progress Report. University of California, pp.1-26.
• Lampinen B.D., Connell H. J., Verdegaal P., Viveros M., Metcalf S. G., Negron C., Thorpe M. A., Gradziel T. M. & Micke W. C. (2005). Almond Regional Variety Trials: 2005 Progress Report. University of California, pp.1-25.
• Lampinen B.D., Connell H. J., Verdegaal P., Viveros M., Metcalf S. G., Negron C., Thorpe M. A., Gradziel T. M. & Micke W. C. (2006). Almond Regional Variety Trials: 2006 Progress Report. University of California, pp.1-26.
• Lampinen B.D., Milliron L., Lightle D., Duncan R., Gordon P., Doll D.A., Connell J.H., Metcalf S.G., Contador M.L., Marchand S.L. & Gradziel T.M. (2019). Field Evaluation of Almond Varieties. UC Davis Departmant of Plant Sciences. Almond Conferance, December 2017, California. Access Date: 26.10.2021 Access Web: https://www.almonds.com/sites/default/files/content/attachments/Wed-312%201015am%20SESSION%20Slides.pdf
• Micke W. C., Connell H. J., Verdegaal P., Viveros M., Yeager J. T., Thorpe M. A. & Gradziel T. M. (1997). Almond Regional Variety Trials: 1997 Progress Report. University of California, pp.1-19.
• Micke W. C., Viveros M., Connell H. J., Verdegaal P., Yeager J. T., Thorpe M. A. & Gradziel T. M. (1996). Almond Regional Variety Trials: 1996 Progress Report. University of California, pp.1-21.
• Micke W. C., Viveros M., Connell H. J., Verdegaal P., Yeager J. T., Thorpe M. A. & Gradziel T. M. (1998). Almond Regional Variety Trials: 1998 Progress Report. University of California, pp.1-20.
• Micke W. C., Viveros M., Connell H. J., Verdegaal P., Yeager J. T., Thorpe M. A. & Gradziel T. M. (1999). Almond Regional Variety Trials: 1999 Progress Report. University of California, pp.1-23.
• Micke, W.C., Kester D.E., Gradziel T.M., Yeager J.T., Thorpe M.A., Connell J.H., Verdegaal P.S., & Viveros M., (1997). Almond Cultivar Evaluation Using Regional Trials. Acta Horticulturae, 470:91-94.
• Oručević, A. & Aliman, J. (2018). The phenology of flowering and ripening of almond cultivars Nonpareil, Texas, Ferraduel and Genco in Herzegovina, International Journal of Plant & Soil Science, 21(3): 1-9.
• Özdağ, A. N. (2021). Adıyaman İli Badem Bahçelerinde 15:15:15 Kompoze Gübre Uygulaması. IV. Internetional Icontect Symposium on Inovative Surveys in Positive Sciences. Pp: 277-295.
• Sathe, S. K., Seeram, N. P., & Shahidi, F. (2008). Tree nuts: Composition, phytochemicals, and health effects. In Nuts and Seeds in Health and Disease Prevention (pp. 199-211). Academic Press.
• Sorkheh, K., Shiran, B., Rouhi, V., Asadi, E., Jahanbazi, H., Moradi, H., Gradziel, T.M., & Martínez-Gómez, P. (2009). Phenotypic diversity within native Iranian almond (Prunus spp.) species and their breeding potential. Genetic Resources and Crop Evolution. 56: 947-961. https://doi.org/ 10.1007/s10722-009-9413-7.
• Tabuenca, M.C., M. Mut, & J. Herrero. (1972). Influence of temperature on the flowering time of almonds. Estacion Experimental Aula Dei. 11:378–395.
• Yada, S., Lapsley, K. & Huang, G., (2011). A review of composition studies of cultivated almonds: Macronutrients and micronutrients. Journal of Food Composition and Analysis. 24(4-5): 469-480. https://doi.org/10.1016/j.jfca.2011.01.007
• Yıldız, E., & Perdahcı E., Ç. (2019). Uşak Ekolojik Koşullarında Bazı Badem Çeşitlerinin Adaptasyonu. Erciyes Tarım Ve Hayvan Bilimleri Dergisi. 2(1): 11-19.
• Zohary, D. & Hopf, M. (2000). Domestication of Plant in the Old World. The Origin and Spread of Cultivated Plants in West Asia, Europe and Nile Valley. Oxford University Press, Oxford, 316.