TR
Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler
Öz
Morfolojik olarak değişken olmasına rağmen kültürü yapılan yerfıstıklarının genetik tabanı çok dardır. Dünya çapında 300'den fazla ticari çeşidi yetiştirilmektedir. Yerfıstığı, besleyiciliği, tadı ve uygun fiyatı nedeniyle dünya çapında en çok tüketilen baklagillerden biridir. Yerfıstığı protein ve enerji açısından zengindir. Yerfıstığı çiğ, haşlanmış veya kavrulmuş olarak yenebilir ve çeşitli paketlenmiş gıdaların (fıstık ezmesi, şekerlemeler, şekerlemeler ve atıştırmalık ürünler) hazırlanmasında yaygın olarak ve gelişmekte olan ülkelerde protein genişletici olarak kullanılmaktadır. Günümüzde ek olarak, lezzetini değiştirmeden hayvan sütünü sulandırıcı olarak yerfıstığı sütü veya yerfıstığı proteini izolatlarının kullanılmasına, daha çekici fermente ürünler geliştirmeye ve “tofu” adı verilen bir lor elde etmek ve peynir analogları üretmek için sütten proteinleri çökeltmeyi de kapsar şekilde bir yönelim söz konusudur.
Geçmiş yıllarda yerfıstığı yüksek yağ içeriği nedeniyle sağlıksız bir gıda olarak algılanıyordu ancak mevcut araştırma çalışmaları, yerfıstığının diyete dahil edilmesinin kalp hastalıklarının azalmasıyla ve kilo yönetiminin iyileştirilmesiyle bağlantılı olduğunu göstermiştir. Ancak aflatoksin ve alerjenler yerfıstığında sağlık açısından önemli caydırıcı faktörlerdir ve aflatoksin ve alerjen içermeyen yerfıstığı geliştirmek için daha fazla araştırma çabasına ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Chang, A. S., Sreedharan, A., & Schneider, K. R. (2013). Peanut and peanut products: A food safety perspective. Food Control, 32(1): 296-303.
- Chen, X., Wang, Q., El-Mezayen, R., Zhuang, Y., & Dreskin, S. C. (2013). Ara h 2 and Ara h 6 have similar allergenic activity and are substantially redundant. International archives of allergy and immunology, 160(3): 251-258.
- Chukwumah, Y., Walker, L. T., & Verghese, M. (2009). Peanut skin color: a biomarker for total polyphenolic content and antioxidative capacities of peanut cultivars. International Journal of Molecular Sciences, 10(11): 4941-4952.
- Di Stasio, L., Picariello, G., Mongiello, M., Nocerino, R., Canani, R. B., Bavaro, S., Monaci, L., Ferranti, P., & Mamone, G. (2017). Peanut digestome: Identification of digestion resistant IgE‑binding peptides. Food and Chemical Toxicology, 107: 88–98. https://doi.org/10.1016/j.fct.2017.06.029
- Diarra, K., Nong, Z. G., & Jie, C. (2005). Peanut milk and peanut milk based products production: a review. Critical reviews in food science and nutrition, 45(5): 405-423.
- Du Toit, G., Roberts, G., Sayre, P. H., Bahnson, H. T., Radulovic, S., Santos, A. F., ... & Lack, G. (2015). Randomized trial of peanut consumption in infants at risk for peanut allergy. New England Journal of Medicine, 372(9): 803-813.
- Du Toit, G., Sayre, P. H., Roberts, G., Sever, M. L., Lawson, K., Bahnson, H. T., ... & Lack, G. (2016). Effect of avoidance on peanut allergy after early peanut consumption. New England Journal of Medicine, 374(15): 1435-1443.
- Dunwell, J. M., Purvis, A., & Khuri, S. (2004). Cupins: the most functionally diverse protein superfamily?. Phytochemistry, 65(1): 7-17.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Endüstri Bitkileri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
16 Ekim 2025
Kabul Tarihi
12 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Sevilmiş, D., & Ağan, Y. A. (2025). Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research, 8(1), 18-33. https://izlik.org/JA55KG66DC
AMA
1.Sevilmiş D, Ağan YA. Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler. IJEMAR. 2025;8(1):18-33. https://izlik.org/JA55KG66DC
Chicago
Sevilmiş, Deniz, ve Yaşar Ahu Ağan. 2025. “Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler”. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research 8 (1): 18-33. https://izlik.org/JA55KG66DC.
EndNote
Sevilmiş D, Ağan YA (01 Aralık 2025) Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research 8 1 18–33.
IEEE
[1]D. Sevilmiş ve Y. A. Ağan, “Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler”, IJEMAR, c. 8, sy 1, ss. 18–33, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55KG66DC
ISNAD
Sevilmiş, Deniz - Ağan, Yaşar Ahu. “Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler”. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research 8/1 (01 Aralık 2025): 18-33. https://izlik.org/JA55KG66DC.
JAMA
1.Sevilmiş D, Ağan YA. Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler. IJEMAR. 2025;8:18–33.
MLA
Sevilmiş, Deniz, ve Yaşar Ahu Ağan. “Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler”. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research, c. 8, sy 1, Aralık 2025, ss. 18-33, https://izlik.org/JA55KG66DC.
Vancouver
1.Deniz Sevilmiş, Yaşar Ahu Ağan. Yerfıstığı Alerjisi ve İlgili Proteinler. IJEMAR [Internet]. 01 Aralık 2025;8(1):18-33. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55KG66DC