Uluslararası Ticarette Sürdürülebilirliğin Sağlanması Bağlamında Blokzinciri Teknolojisi Kullanımının Potansiyel Avantajları

Öz

Sürdürülebilirlik, son dönemde dünya gündeminin en üst sıralarında yer alan ve özel önem atfedilen bir konudur. Çevresel, sosyal ve ekonomik açıdan sürdürülebilirliğin sağlanamaması durumu dünya çapında çok çeşitli olumsuz sonuçlara neden olabilecek ciddi bir risk olarak kabul edilmektedir. Sürdürülebilirlikle ilgili sorunların çözümünde teknolojik gelişmeler oldukça önemli bir rol oynamaktadır. Merkeziyetsiz dağıtık yapısı ve işlemlerin aracılar olmadan otomatik olarak gerçekleştirtilebildiği sistemi ile blokzinciri teknolojisi, yeşil enerjiden gıda güvenliğine kadar sürdürülebilir kalkınma ile ilgili sorunların çözümünde önemli bir araç olarak görülmektedir. Uluslararası ticaret mevcut haliyle sürdürülebilirlik alanında gelişmeye açık alanların başında gelmektedir. Sağlamış olduğu farklı özellikler sayesinde blokzinciri teknolojisinin uluslararası ticaretin daha sürdürülebilir biçimde gerçekleştirilmesini mümkün kılacak uygulamalarda kullanımına yönelik artan bir ilgi bulunmaktadır. Uluslararası ticarette blokzinciri kullanımı ile ilgili kapsamlı araştırmalar yapılmış olmasına rağmen sürdürülebilirlik yönünden blokzincirin uluslararası ticaretteki uygulamalarını genel olarak inceleyen çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışmada Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşma yolunda uluslararası ticaretin daha sürdürülebilir olarak gerçekleştirilmesine fayda sağlayabilecek potansiyel blokzinciri uygulama alanları kavramsal olarak incelemektedir. Çalışma kapsamında, sürekli gelişen bir teknoloji olan blokzincirin uluslararası ticaret alanında kullanımı ile çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik açısından çeşitli avantajlar sağlanabileceği tespit edilmiştir. Gelecekteki araştırmalarda bu alandaki olası yasal düzenlemelerin etkilerinin incelenmesi faydalı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Blokzinciri
• Uluslararası ticaret
• Sürdürülebilirlik

Potential Benefits of Implementing Blockchain Technology in Pursuit of Sustainability in International Trade

Öz

Sustainability is one of the most discussed topics of recent years and has vital importance for the world. It is generally accepted that failure to achieve environmental, social and economic sustainability will have undesirable outcomes worldwide. Technology plays a key role addressing issues related to sustainability. Being a peer-to-peer, distributed ledger system with automation capabilities, blockchain technology can be an important tool to solve problems related to sustainable development ranging from green energy to food safety. International trade in its current form has many areas open for improvement in terms of sustainability. Because of these promising benefits, there is an increasing interest in the use of blockchain technology to make international trade more sustainable. Although there is a considerable amount of literature on the use of blockchain for international trade, research addressing the blockchain applications in international trade with respect to sustainability is limited. This paper examines the potential applications of blockchain technology which help make international trade more sustainable in the pursuit of The United Nations' Sustainable Development Goals in a conceptual approach. The findings of this study suggest that there are potential benefits of implementing blockchain technology in international trade in terms of environmental, economic and social sustainability. Further studies aiming to determine the effects of potential legal regulations in this area should be beneficial.

Anahtar Kelimeler

• Blockchain
• International trade
• Sustainability

Kaynakça

1. Ahmed, S., ve Broek, N. T. (2017). “Blockchain could boost food security”, Nature, 550(7674), 43-43.
2. Akben, İ. ve Güngör A. (2018). “Tedarik Zinciri ve Yalın Tedarik Zinciri”, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(7), 1-12.
3. Andoni, M., Robu, V., Flynn, D., Abram, S., Geach, D., Jenkins, D., McCallum, P. ve Peacock, A. (2019). “Blockchain technology in the energy sector: A systematic review of challenges and opportunities”, Renewable and sustainable energy reviews, 100, 143-174.
4. Bakan, İ. ve Şekkeli, Z.H. (2019). “Blok Zincir Teknolojisi ve Tedarik Zinciri Yönetimindeki Uygulamaları”, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 2847-2878.
5. Belu, M.G. (2020). “Blockchain Technology and Customs Procedures”, The Romanian Economic Journal, 23(78), 12-23.
6. Biswas, B. ve Gupta, R. (2019). “Analysis of barriers to implement blockchain in industry and service sectors”, Computers & Industrial Engineering, 136, 225–241.
7. Brunner, A., Abderrahmane, N., Muralidharan, A., Halfpap, P., Süme, O. ve Zimprich, S. (2017). “Trade Finance Disrupted: A Blockchain Use Case”, Journal of Financial Transformation, Capco Institute, 45, 41-47.
8. da Cruz, A. M. R., ve Cruz, E. F. (2020). “Blockchain-based Traceability Platforms as a Tool for Sustainability”, ICEIS 2020 - 22nd International Conference on Enterprise Information Systems, 2, 330-337, 5-7 Mayıs 2020, Prag.

9. Dierksmeier, C., ve Seele, P. (2020). “Blockchain and business ethics”. Business Ethics: A European Review, 29(2), 348-359.
10. DTÖ. (2022). WTO contribution to the 2022 UN High-Level Political Forum. WTO. Cenevre.
11. Ganne, E. (2018). Can Blockchain revolutionize international trade?, WTO Publications, Cenevre.
12. Golosova J. ve Romanovs A. (2018). “The Advantages and Disadvantages of the Blockchain Technology”, 2018 IEEE 6th Workshop on Advances in Information, Electronic and Electrical Engineering (AIEEE), 1-6, 8-10 Kasım 2018, Vilnius Gediminas Technical University, Vilnius.
13. Grath, A, (2016). The handbook of international trade and finance, 4. Baskı, Kogan, Londra.
14. Gürcan, B. (2021). “Application of Blockchain Technology to the International Trade and Custom Regulations”, CEEEGOV Days 2021, 409-417, 10-11 Mayıs 2021, Austrian Computer Society, Viyana.
15. Högberg, F., Othman, M.A.R. ve Grosse, C., (2020). “Blockchain in Supply Chains and Logistics: Trends in Development”, 2020 IEEE International Conference on Industrial Engineering and Engineering Management (IEEM), 852-856. 14-17 Aralık 2020, National University of Singapore, Singapur.
16. Jabbar, S., Lloyd, H., Hammoudeh, M., Adebisi, B. ve Raza, U. (2020). “Blockchain-enabled supply chain: analysis, challenges, and future directions”, Multimedia Systems, 27, 787–806.
17. Jayawardhana, A., ve Colombage, S. (2019). “Does Blockchain Technology Drive Sustainability? An Exploratory Review”, 18th International Conference on Corporate Social Responsibility (CSR) & 9th Organisational Governance Conference, 368-386, 10-13 Eylül 2019, Barcelos.
18. Jessel, B. ve DiCaprio, A. (2018). “Can blockchain make trade finance more inclusive?”, Journal of Financial Transformation, Capco Institute, 47, 35-50.
19. Juma, H., Shaalan, K. ve Kamel, I. (2019). “A Survey on Using Blockchain in Trade Supply Chain Solutions”. IEEE Access, 7, 184115-184132.
20. Koç, E. (2020). “Tedarik zinciri izlenebilirliği ve sürdürülebilirliğinde yeni paradigma: Blokzincir”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (BUSBED), 10(20), 417-437.
21. Koç, F. (2021). “Blockchain Teknolojisinin Çevresel Etkilerinin Değerlendirilmesi”, Reforma, 3(91), 44-50.
22. Lund, E. H., Jaccheri, L., Li, J., Cico, O., ve Bai, X. (2019). “Blockchain and sustainability: A systematic mapping study”, 2019 IEEE/ACM 2nd International Workshop on Emerging Trends in Software Engineering for Blockchain (WETSEB), 16-23, 27-27 Mayıs 2019, Montreal.
23. Park, A., ve Li, H. (2021). “The effect of blockchain technology on supply chain sustainability performances”, Sustainability, 13(4), 1726. 1-18.
24. Parmentola, A., Petrillo, A., Tutore, I., ve De Felice, F. (2022). “Is blockchain able to enhance environmental sustainability? A systematic review and research agenda from the perspective of Sustainable Development Goals (SDGs)”, Business Strategy and the Environment, 31(1), 194-217.
25. Rana, R. L., Giungato, P., Tarabella, A., ve Tricase, C. (2019a). “Blockchain applications and sustainability issues”, Amfiteatru Economic, 21(13), 861-870.
26. Rana, R. L., Giungato, P., Tarabella, A., ve Tricase, C. (2019b). Sustainability of bitcoins and blockchain. BASIQ International Conference on New Trends in Sustainable Business and Consumption, 771-777, 30 Mayıs - 1 Haziran 2019, Universita degli Studi di Bari Aldo Moro, Bari.
27. Rejeb, A., ve Rejeb, K. (2020), “Blockchain and supply chain sustainability”, Logforum, 16(3). 363-372.
28. Sharma, P. K., Kumar, N., ve Park, J. H. (2020). “Blockchain technology toward green IoT: Opportunities and challenges, IEEE Network, 34(4), 263-269.
29. Sun, M., ve Zhang, J. (2020). “Research on the application of block chain big data platform in the construction of new smart city for low carbon emission and green environment”, Computer Communications, 149, 332-342.
30. Takaoğlu, M., Özer, Ç. ve Parlak, E. (2019). “Blokzinciri Teknolojisi ve Türkiye’deki Muhtemel Uygulanma Alanları”, Uluslararası Doğu Anadolu Fen Mühendislik ve Tasarım Dergisi, 1(2), 260-295.
31. Teh, D., Khan, T., Corbitt, B., ve Ong, C. E. (2020). “Sustainability strategy and blockchain-enabled life cycle assessment: a focus on materials industry”, Environment Systems and Decisions, 40(4), 605-622.
32. Thess, A., Klein, M., Nienhaus, K., ve Pregger, T. (2020). “Global carbon surcharge for the reduction of anthropogenic emission of carbon dioxide”, Energy, Sustainability and Society, 10(1), 1-9.
33. Tseng, C. T., ve Shang, S. S. (2021). “Exploring the sustainability of the intermediary role in blockchain”, Sustainability, 13(4), 1936, 1-21.
34. Upadhyay, A., Mukhuty, S., Kumar, V., ve Kazancoglu, Y. (2021). “Blockchain technology and the circular economy: Implications for sustainability and social responsibility”, Journal of Cleaner Production, 293, 126130, 1-22.
35. Vurdu S.A. (2021). Uluslararası Ticarette Blokzincir Uygulamaları, Hiper Yayın. İstanbul.
36. Willrich, S., Melcher, F., Straub, T., ve Weinhardt, C. (2019). “Towards More Sustainability: A Literature Review Where Bioeconomy Meets Blockchain”, ICETE 2019 16th International Joint Conference on e-Business and Telecommunications, (1), 107-114, 26-28 Haziran 2019, Prag.