Kuş Çarpması Önleme Sistemleri: İstanbul Havalimanı Örneği

Öz

Tarih boyunca insanlar uçmak istemişlerdir. Uçmak için ise kuşları izleyerek, kendilerine örnek almışlardır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte de günümüzde uçaklar en çok kullanılan ulaşım araçlarından birisi haline gelmiştir. Kuş çarpması olarak adlandırılan olay ise uçuş emniyetini tehlikeye sokan faktörlerden birisi olarak literatürde yerini almıştır. Kuş çarpmasının türlü sebepleri bulunmakla beraber bu olayı en düşük seviyede tutmak için çeşitli önlemler alınmaktadır. Bu çalışmada kuş çarpmalarının sebepleri açıklanmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda Avrupa’nın en yoğun havalimanlarından birisi olan İstanbul Havalimanının kuş çarpmalarını önlemeye yönelik gerçekleştirmiş olduğu yöntemler açıklanmıştır. Çalışmada kapsamlı bir literatür taramasının ardından İstanbul Havalimanı Operasyon Direktörü ve görevli Ornitologlar ile görüşme yapılmış yöntemleri hakkında bilgiler alınmıştır. İstanbul Havalimanında kuşların uzaklaştırılması için çeşitli yöntemlerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu yöntemler ayrıntılı şekilde açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kuş Çarpmaları
• Havacılık Emniyeti
• İstanbul Havalimanı
• Yaban Hayatı Yönetimi

Bird Strike Prevention Systems: The Case of Istanbul Airport

Öz

Throughout history, humans have desired to fly. To achieve flight, they have observed birds and taken them as models. With the advancement of technology, airplanes have become one of the most commonly used modes of transportation today. The incident known as bird strike has taken its place in the literature as one of the factors endangering flight safety. While bird strikes have various causes, various measures are taken to minimize this incident. This study attempts to explain the reasons for bird strikes. Additionally, the methods implemented by Istanbul Airport, one of the busiest airports in Europe, to prevent bird strikes are explained. Following a comprehensive literature review, interviews were conducted with the Operations Director and appointed Ornithologists at Istanbul Airport to gather information about the methods employed. Various methods for deterring birds have been identified at Istanbul Airport. These methods are explained in detail.

Anahtar Kelimeler

• Bird Strikes
• Aviation Safety
• Istanbul Airport
• Wildlife Management

Kaynakça

1. Allan, J. R. ve Orosz, A. P. (2001). The Costs of Birdstrikes To Commercial Aviation. In 2001 Bird Strike Committee-USA/Canada, Third Joint Annual Meeting, Calgary, 218-226.
2. Balicki, W., Glowacki, P. ve Loroch L. (2021). Birds Strike – İmpact on the Safety of Civil Aircraft Operations in Poland in 2008-2018. Acta Mechanica Et Automatica, 15(2), 100-106.
3. Creswell, J.W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni [Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches]. S. B. Demir ve M. Bütün, Trans. (Eds.). Ankara: Siyasal Kitabevi
4. Çoban, R. (2017). Sivil Havacılık Sektöründe Kuş Çarpması Olayları Üzerine Bir Araştırma: Amerika Örneği. 4. Ulusal Havacılık Teknolojisi ve Uygulamaları Kongresi Bildiri Kitabı, 45-58.
5. Dolbeer, R. A., (2013), The History of Wildlife Strikes and Management at Airports. USDA National Wildlife Research Center - Staff Publications.
6. EASA (2008). Bird Strike Damage & Windshield Bird Strike Final Report, ATKINS. https://www.easa.europa.eu/sites/default/files/dfu/Final%20report%20Bird%20Strike%20Study.pdf
7. FAA, (2023). FAA Wildlife Strike Database. https://wildlife.faa.gov/home Erişim Tarihi 27.01.2023.
8. Havalimanı Nihai ÇED Raporu, 2013. İstanbul Bölgesi 3. Havalimanı, İstanbul İli, Arnavutköy ve Eyüp ilçeleri Nihai ÇED Raporu, T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü. https://cdn.teyit.org/wp-content/uploads/2019/08/nihai_ced_istanbul.pdf (25.02.2023)

9. Hedayati, R., Sadighi, M. ve Aghdam, M. M. (2014). On The Difference of Pressure Readings From the Numerical, Experimental and Theoretical Results in Different Bird Strike Studies, Aerospace Science and Technology, 32, 260-266.
10. Howtoistanbul (2023). Erişim Adresi: http://howtoistanbul.com/tr/birds-of-istanbul/8560 (31.01.2023).
11. https://www.wikiwand.com/tr/T%C3%BCrkiye%27deki_ku%C5%9Flar_listesi (30.01.2023).
12. ICAO, (2023). Facts and Figures. Erişim Adresi: https://www.icao.int/sustainability/pages/facts-figures_worldeconomydata.aspx (27.01.2023).
13. ICAO, 2008 - 2015 Wildlife Strike Analyses (IBIS), Electronic Bulletin, 2017. https://www.icao.int/safety/IBIS/2008%20-%202015%20Wildlife%20Strike%20Analyses%20%28IBIS%29%20-%20EN.pdf (06.03.2023).
14. ICAO, Airport Services Manual, Doc 9137AN/898 Part 3, Wildlife Control and Reduction, Fourth Edition, 2012.
15. İstanbul Havalimanı Emniyet Bülteni, 2019. https://www.istairport.com/EmniyetBulten/Emniyet%20B%C3%BClteni%202019-8.pdf (26.02.2023).
16. Keskin , Ö. H., Toprak, E. ve Türkkan, S. (2021). İstanbul’un Çöpleri (III): Atık Yükü Artıyor, Planlama Yetersiz. Erişim Adresi: https://teyit.org/dosya-istanbulun-copleri-iii-atik-yuku-artiyor-planlama-yetersiz (04.03.2023)
17. Köken, İ. (2018). İstanbul Havalimanı A'dan Z'ye Cumhuriyet Tarihinin En Büyük Altyapı Yatırımı. Erişim Adresi: https://www.bbc.com/turkce/resources/idt-sh/Istanbul_airport_turkish (02.03.2023).
18. Marra, P. P., Dove, C. J., Dolbeer, R., Dahlan, N. F., Heacker, M., Whatton, J. F., Diggs, N. E., France, C. ve Henkes, G. A. (2009). Migratory Canada Geese Cause Crash of US Airways Flight 1549. Frontiers in Ecology and the Environment, 7(6), 297-301.
19. Metz, I. C., Ellerbroek, J., Mühlhausen, T., Kügler, D. ve Hoekstra, J. M. (2020). The Bird Strike Challenge. Aerospace, 7(3).
20. Punch, K. F. (2005). Sosyal araştırmalara giriş, (Çev.) Bayrak D., Arslan H. B. ve Z. Akyüz, Ankara: Siyasal Kitabevi.
21. Sarı, A., Arpacık, A. Başkaya, A. ve Çelik, A.(2022). Aviation Safety Ranking Values And Bird Species at Trabzon International Airport, Türkiye. Acta Zoologica Academiae Scientiarum Hungaricae 68(4), 375–391.
22. Tolunay, D. (2015). İstanbul’daki Üçüncü Havalimanı ÇED Raporunun Değerlendirilmesi. 6. Ulusal Hava Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu, 225-238.
23. Vos, J. B., Rizzi, A., Darracq, D. ve Hirschel, E. H. (2002). Navier–Stokes solvers in European aircraft design. Progress in Aerospace Sciences, 38, 601–697.
24. Wikiwand, (2023).