Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Ekonomik Özgürlük Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Analizi: OECD Ülkeleri Üzerine Bir Uygulama

Öz

Bu çalışmada Türkiye’nin de içinde yer aldığı 26 OECD ülkesinde, DYY ile ekonomik özgürlük ve seçili değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi 1996-2019 dönemi yıllık verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada yöntem olarak Dumitrescu Hurlin panel nedensellik testi kullanılmıştır. DH (2012) panel nedensellik test istatistiği sonuçlarına göre; DYY ile ekonomik özgürlükler, işgücü ve GSYH büyüme oranı arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılırken, DYY ile gayrisafi sabit sermaye oluşumu ve ticaret arasında çift yönlü nedensellik olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre politika yapıcıların doğrudan yabancı yatırım girişlerini artırmak için ülkelerin finansman fırsatlarını genişletmeleri, rekabet ve girişimciliği teşvik etmeleri ve verimli bir finans ortamı sağlamaları gerektiği söylenebilir. Ayrıca ülkeler ekonomik özgürlüğün iyileştirilmesine ve geliştirilmesine önem vermeli, hem iç hem de dış DYY’ları teşvik etmelidirler.

Anahtar Kelimeler

• Ekonomik Özgürlük,
• DYY
• DH Panel Nedensellik Testi

Kaynakça

1. Alesina, A. (1998). The Political Economy of High and Low Growth. Washington: Annual World Bank Conference on Development Economics 1997, World Bank.
2. Aziz, A., & Makkawi, B. (2012). "Relationship Between Foreing Direct Investment and Country Population." International Journal of Business and Management, 7(8), 63-70.
3. Babalos , V., & Stavroyiannis, S. (2019). Pension funds and stock market development in OECD countries: Novel evidence from a panel VAR. Finance Research Letters.
4. Bedriye, T., & Biçen, Ö. F. (2014). Ekonomik Özgürlükler ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Panel Regresyon Yöntemiyle İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 9(2), 25-45.
5. Borensztein, E., De Gregorio, J., & Lee, J. W. (1998). How does foreign direct investment affect economic growth?. Journal of International Economics, 45, 115-135.
6. Compton, R. A., Giedeman, D. C., & Hoover, G. A. (2011). Panel Evidence on Economic Freedom and Growth in the United States. European Journal of Political Economy, 27, 423-435
7. Çetenak, Ö., & Işık , M. (2016). Ekonomik Özgürlükler ile Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisi:OECD Ülkeleri Üzerine Bir Uygulama. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 6(1), 1-16.
8. Çetin, R. (2013). Ekonomik Özgürlüğün Gelir Düzeyi Üzerindeki Etkisinin Panel Veri Analizi Yöntemiyle İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi. 8(2), 37-47

9. Çetin, R., & Baylan , M. (2012). Ekonomik Özgürlük ve Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Veri Analizi. Bursa: 1st International Interdisciplinary Social Inquiry Conference, 17-21 Haziran.
10. De Haan, J., & Siermann, C. J. (1998). Further evidence on the relationship between economic freedom and economic growth. Public Choice, 95, 363-380
11. De Haan, J., & Sturm, J-E., (2000). On the relationship between economic freedom and economic growth. European Journal of Political Economy. 16(2), 215-241.
12. De Mello, L. (1999). Foreign direct investment led growth: evidence from time series and panel data. Oxford Economic Papers, 51, 133-151
13. Dellis, K., Sondermann, D., & Vansteenkiste, I. (2017). Determinants of FDI Inflows in Advanced Economies: Does the Quality of Economic Structures Matter? European Central Bank (ECB) Working Paper.
14. Dumitrescu, E. I., & Hurlin, C., (2012). Testing for Granger Non-causality in Heterogeneous Panels, Economic Modelling, 29 (4), 1450-1460. E Vansay, X., & Spindler, Z. A. (1994). Freedom and growth: do constitutions matter?. Public Choice, 78, 359-372.
15. Economou, F. (2019). Economic freedom and asymmetric crisis effects on FDI inflows: The case of four South European economies. Research in International Business and Finance, 49, 114-126.
16. Egeli , H. A., & Egeli, P. (2007). İhracat-Milli Gelir İlişkisi: Asya Ülkeleri Üzerine Panel Veri Analizi. Ankara/Türkiye.: Uluslararası Asya Ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi.
17. Felek , Ş., Yayla , N., & Çağlar , A. (2018). Türkiye’de AB Doğrudan Yatırımları, Finansal Gelişme Ve Ekonomik Büyüme İlişkisine Ardl Yaklaşımı. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 20, 63-82.
18. Güney, T. (2017). Türkiye Ve BRICS Ülkelerinde Ekonomik ÖZgürlüğün Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi. International Review of Economics and Management, 5(2), 30-47.
19. Gwartney, J. & Lawson, R. The concept and measurement of economic freedom. European Journal of Political Economy, 19(3), 405-430. Heritage Vakfı Ekonomik Özgürlük Veri Tabanı (2021), www.heritage.org, Erişim Tarihi: 25.04.2021.
20. Justesen, M. K. (2008). The effect of economic freedom on growth revisited: new evidence on causality from a panel of countries 1970-1999. European Journal of Political Economy, 24(3), 642-660.
21. Kahveci, Ş., & Terzi, H. (2017). Türkiye'de DYY ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkilerin Nedensellik Analizi İle Testi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 49, 135-154.
22. Kapuria-Foreman, V. (2007). Economic Freedom and Foreign Direct Investment in Developing Countries. The Journal of Dweveloping Areas, 41(1), 143-154.
23. Kelleci Urut, S., Bostan, A., & Yılmaz , A. (2016). Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Avrasya Ekonomileri Örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(5), 23-36.
24. Kızılkaya, O., Ay, A. & Akar, G. (2016). Dynamic Relationship Among Foreign Direct Investments, Human Capital, Economic Freedom And Economic Growth: Evidence From Panel Cointegration and Panel Causality Analysis. Theoretical & Applied Economics, 23(3), 127-140.
25. Li, X., & Liu, X. (2005). Foreign Direct Investment and Economic Growth: An Increasingly Endogenous Relationship. World Development, 33(3), 393-407.
26. Love, J. H., & Lage-Hidalgo, F. (2010). Analysing the determinants of US direct investment in Mexico. Applied Economics, 32(10), 1259-1267.
27. Moussa, M., Çaha, H., & Karagöz, M. (2016). Review of Economic Freedom Impact on FDI: New Evidence from Fragile and Conflict Countries. Procedia Economics and Finance, 38, 163-173.
28. Nelsıon, M. A., & Singh, R. D. (1998). Democracy, economic freedom, fiscal policy and growth in LDCs: a fresh look. Economic Development and Cultural Change, 46, 677-696.
29. Nur Başcı , H., & Dilber, İ. (2017). Gelişmekte Olan Ülkelerde DYY'ı Belirleyen Temel Unsurlar. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(2), 15-45.
30. Obwona, W. (2001). Determinants of FDI and their impact on economic growth in Uganda. African Development Review, 13, 46-81.
31. Önder, H., & Zarify, A. (2021). Ekonomik Özgürlüklerin Doğrudan Yabancı Srmaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi:Orta ve Güney Asya Ülkeleri Üzerine Bir Panel Veri Analizi. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 6(11), 77-86.
32. Özcan, M. & Akar, G. (2020). E7 Ülkelerinde Ekonomik Özgürlük Ve Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları: Panel Veri Analizi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 36, 543-570.
33. Pesaran, M. H. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels. Working Paper, University of Cambridge & USC., 240.
34. Pesaran, M. H. (2007). A Simple Panel Unit Root Test In The Presence Of Cross-section Dependence. Journal Of Applied Econometrics, 22, 265-312.
35. Sambharya, R. B., & Rasheed , A. A. (2015). Does economic freedom in host countries lead to increased foreign direct investment?. Competitiveness Review An International Business Journal incorporating Journal of Global Competitiveness, 25(1), 2-24.
36. Sayari, 25., Sarı, R., & Hammoudeh, S. (2017). The impact of value added components of GDP and FDI on economic freedom in Europe. Economic Systems, 42(2), 282-294.
37. Saini, N., & Singhania , M. (2018). Determinants of FDI in developed and developing countries: a quantitative analysis using GMM. Journal of Economic Studies, 45, 348-382.
38. Serin, V., & Çalışkan , A. (2010). Economic liberalization policies and foreign direct investment in Southeastern Europe. Journal of Economic and Social Research. 12(2), 81-100.
39. Sofuoğlu, E., Kızılkaya, O. & Doğan, U. (2019), Ekonomik Özgürlükler ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar Arasındaki İlişki: Panel Eşbütünleşme Analizi. Business and Economics Research Journal 10(2), 341-355.
40. Tunçsiper, B. & Biçen, Ö., F. (2014). Balkan Ülkelerine ve Türkiye’ye Yönelik Doğrudan Yabancı Sermaye Girişlerinde Ekonomik Özgürlüklerin Belirleyiciliği. International Conference on Eurasian Economies.
41. World Development indicators. (2021, Nisan 24). World Development indicators Database: https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators adresinden alındı
42. Xu, T. (2019). Economic freedom and bilateral direct investment. Economic Modelling, 78, 172-179.
43. Yenipazarlı , A. (2009). Ekonomik özgürlükler ve ekonomik büyüme üzerine etkisi:Türkiye Üzerine Bir Zaman Serisi Analizi. Aydın: Zaman Serisi Analizi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı.
44. Yerdelen Tatoğlu, F. (2018). Panel Zaman Serileri Analizi Stata Uygulamalı (2 b.). Beta Basım, Yayım Dağıtım A.Ş.
45. Yılmaz , Ö., Kaya, V., & Akıncı, M. (2011). Türkiye'de DYY ve Ekonomik Büyümeye Etkisi . Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(3-4), 13-30.
46. Yonan Yalman, İ., Salmancılar, A. R., & Demirkoparan, F. (2011). Özgürlükler ve Ekonomik Kalkınma: Latin Amerika ve Türkiye. Atatürk Ü. İİBF Dergisi, Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu Özel Sayısı, 10, 431-444.
47. Zghidi, N., Abi, Z., & Sghaier, I. M. (2016). Does Economic Freedom Enhance the Impact of Foreign Direct Investment on Economic Growth in North African Countries? A Panel Data Analysis. African Development Review, 28(1), 64-74.