Assessing Long-Term Climatic Shifts in a Transitional Zone: Isparta, Turkey (1929–2024)

Öz

This research investigates the century-long climatic evolution of Isparta, a key province in southwestern Turkey, by analyzing meteorological data from 1929 to 2024. Utilizing long-term records of temperature (mean, minimum, maximum), precipitation, relative humidity, and the annual distribution of rainy and sunny days, the study explores how global climate variability is reflected in Isparta’s local environmental conditions. The findings suggest that Isparta has experienced a subtle but persistent rise in mean temperatures, particularly evident during the spring and summer months. However, temperature increases were not uniform, and fluctuations often aligned with large-scale climate anomalies. Precipitation data, while not showing a significant linear trend, reveal growing unpredictability — including abrupt shifts between dry and wet years — complicating agricultural planning and groundwater recharge. A modest decline in humidity levels and changes in sunshine duration patterns were also detected, pointing to shifts in atmospheric stability. Notably, the number of frost-free days has increased, potentially affecting crop cycles and pest activity. Although most individual climate parameters did not display strong linear trends, their combined impact indicates a gradual climatic transition with tangible local consequences. This study underscores Isparta’s vulnerability as a transitional zone between Mediterranean and continental climate systems. By offering a localized and century-spanning climate profile, the research provides essential input for regional adaptation strategies in agriculture, ecosystem management, and urban development. The results contribute to broader efforts to understand climate dynamics in climatically diverse inland regions and highlight the need for forward-looking, place-based environmental policy.

Anahtar Kelimeler

• Climate Change
• Long-Term Trends
• Transitional Climate Zone
• Isparta

Assessing Long-Term Climatic Shifts in a Transitional Zone: Isparta, Turkey (1929–2024)

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin güneybatısında yer alan Isparta ilinin 1929–2024 yılları arasındaki iklimsel dönüşümünü incelemektedir. Ortalama, minimum ve maksimum sıcaklık değerleri; yıllık toplam yağış, bağıl nem oranı ile yağışlı ve güneşli günlerin sayısına dayanan uzun dönemli meteorolojik veriler kullanılarak, küresel iklim değişiminin bölgesel yansımaları değerlendirilmiştir. Bulgular, özellikle ilkbahar ve yaz aylarında belirginleşen, kademeli ancak sürekli bir sıcaklık artışına işaret etmektedir. Ancak bu artışın lineer bir seyir izlemediği, dönemsel dalgalanmalarla birlikte ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Yağış miktarında belirgin bir artış ya da azalma saptanmamakla birlikte, yıllar arasında düzensiz dağılım ve ani değişimler dikkat çekmektedir. Bu durum, tarımsal üretim planlaması ve yeraltı su kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından risk oluşturmaktadır. Nem oranındaki hafif düşüşler ve güneşlenme süresindeki değişimler, atmosferik denge koşullarında kayma yaşandığını düşündürmektedir. Ayrıca, don yaşanmayan gün sayısının artması, tarım ürünlerinin gelişim dönemleri ve zararlı popülasyonları üzerinde doğrudan etkili olabilir. Çalışmada her bir iklim değişkeni tek başına anlamlı bir trend göstermese de birlikte ele alındığında Isparta'nın kademeli bir iklimsel geçiş yaşadığı ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, bölgesel iklim uyum politikalarının geliştirilmesi açısından bilimsel zemin sunmakta ve iç bölgelerdeki iklimsel hassasiyetin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İklim Değişikliği
• Uzun Dönemli Eğilimler
• Geçiş İklim Kuşağı
• Isparta

Kaynakça

1. [1] Coumou, D., Rahmstorf, S. 2012. A decade of weather extremes. Nature Climate Change, 2(7), 491–496. https://doi.org/10.1038/nclimate1452
2. [2] Masson-Delmotte, V., Zhai, P., Pirani, A., Connors, S. L., Péan, C., Berger, S., Zhou, B. 2021. Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009157896
3. [3] Beniston, M., Stephenson, D. B., Christensen, O. B., Ferro, C. A. T., Frei, C., Goyette, S., Woth, K. 2007. Future extreme events in European climate: An exploration of regional climate model projections. Climatic Change, 81(S1), 71–95. https://doi.org/10.1007/s10584-006-9226-z
4. [4] Deniz, A., Toros, H., Incecik, S. 2011. Spatial variations of climate indices in Turkey. International Journal of climatology, 31(3), 394-403.
5. [5] Aktaş, Ö. 2014. Impacts of climate change on water resources in Turkey. Environmental Engineering & Management Journal (EEMJ), 13(4).
6. [6] Chenoweth, J., Hadjinicolaou, P., Bruggeman, A., Lelieveld, J., Levin, Z., Lange, M. A., Hadjikakou, M. (2011). Impact of climate change on the water resources of the eastern Mediterranean and Middle East region: Modeled 21st century changes and implications. Water Resources Research, 47(6). https://doi.org/10.1029/2010WR010269
7. [7] Turkish State Meteorological Service (TSMS). (2024). Historical climate data for Isparta province [Data set]. Retrieved from https://www.mgm.gov.tr/. (accessed: 11 January 2025)