Terör Suçluları Açısından Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlik Paradoksu

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 295 - 314, 15.07.2025

Ayyüce Erva Yalçın

https://doi.org/10.59445/ijephss.1662668

Öz

Hükümlünün koridorun sonunda bir umut ışığı görebilmesi inancıyla hükümlü olarak girdiği infaz kurumundan ceza süresi dolmadan; topluma tekrardan uyum sağlayabileceği ve tehlike yaratmayacağı konusunda İnfaz Hâkimi tarafından şartlı tahliyesine karar verilebilmektedir. Bu süreçte bazı suçlar açısından koşullu salıverilme oranının arttırılması veya hiç uygulanmaması infazda eşitlik ilkesine aykırılık olarak yorumlanmaktadır. Terör suçluları hakkında koşullu salıverilme uygulanmayacağı veya uygulanacak oranın diğer suçlara oranla daha fazla olmasını içeren; 5275 Sayılı Kanun md. 107/16 ve Geçici 2.maddesi, 3713 Sayılı Kanun’un 17.maddesinin son fıkrası söz konusu durumları konu edinen maddelerdir. Çalışmanın metodolojisinde, ilk olarak söz konusu maddelerin infazda eşitlik ilkesine aykırı olduğu düşüncesinde bulunan görüşlere, dayanak noktalarına yer verilecek ardından Anayasa Mahkemesi’nin önceki dönemlerde verdiği kararların sentezi yapılarak ve doktrindeki diğer görüşler esas alınarak infazda eşitlik ilkesine aykırı bir durumun olmadığı açıklanacaktır. Nitekim çalışmanın amacı, suçluların topluma tekrar kazandırılmasının ceza hukukunun temel ilkelerinden olmasının bilinciyle; “topluma tekrardan kazandırılabilecek suçlular” ile “topluma tekrardan kazandırılamayacak suçluların” birbirinden ayrılması gerekliliğini ortaya koymaktır. Bir diğer ifadeyle, her suç açısından koşullu salıverilme müessesinin varlığı; devletin birliği ve ülkenin bölünmez bütünlüğüne zarar verdiği yerde bir adım geriye atabilmelidir. Bunun nedeni yasa koyucunun kamu yararı amacıyla hareket edebilme istencidir. Yasa koyucu koşullu salıverilmede hangi mahkumların ne oranda bu kurumdan yararlanabileceklerini belirleyebilme yetkisine sahiptir. Terör suçları ile diğer suçlar arasındaki ayrılık doğal olarak bunlara ilişkin cezaların yerine getirilmesinde de farklılıklar yaratabilmektedir. Bunun ölçülerini toplumsal gereksinmeler göstermektedir. Değişik eylemler için değişik yaptırımların öngörülebilmesi yasa koyucunun takdir alanına girmektedir ve makalede koşullu salıverme yönünden kimi suçlar için ayrı kurallar konulmasının eşitlik ilkesine aykırı yorumlanamayacağı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Şartlı Tahliye , İnfaz Kanunu , Terör Suçluları

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Destekleyen Kurum

Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır.

The Paradox of Conditional Release and Probation for Terrorists

Öz

The inmate can be conditionally released by the Execution Judge before the end of their sentence in the belief that they can see a glimmer of hope at the end of the corridor and can reintegrate into society without posing a danger. In this process, increasing the conditional release rate for certain crimes or not applying it at all is interpreted as a violation of the principle of equality in execution according to Law. These articles that address situations where conditional release will not be applied to terrorist offenders or where the rate of conditional release will be higher than for other crimes. In the methodology of the study, first, the opinions that consider the aforementioned articles to be contrary to the principle of equality in enforcement will be presented, followed by a synthesis of the decisions made by the Constitutional Court in previous periods and other opinions in the doctrine. Indeed, the purpose of the study is to highlight the need to distinguish between “offenders who can be reintegrated into society” and “offenders who cannot be reintegrated into society.” In other words, the existence of the institution of conditional release for every crime should take a step back where it harms the unity of the state and the indivisible integrity of the country. for public interest. The legislator has the authority to determine which prisoners are eligible for conditional release and to what extent. This situation cannot be interpreted as contrary to the principle of equality.

Anahtar Kelimeler

Conditional release , Execution Law , Terrorist criminals.

Etik Beyan

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited.

Destekleyen Kurum

This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Kaynakça

• Aral, V. (1993). Hukuk ve Hukukun Geliştirilmesi. İstanbul Barosu Dergisi, 68 (7-8-9): 420-444.
• Akbulut, İ. (1996). Şartla Tahliye. İstanbul Hukuk Fakültesi Mecmuası, 55 (1-2): 173-182. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/95874
• Akkaya, Ç. (2021). İnfaz Hakimliği (1.Baskı). Adalet Yayınevi.
• Aktaş, A. H. (2008). Koşullu Salıverilme. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(1): 305-336. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/789718
• Aras, B., Güverçin, S., (2024). İnfaz Hukuku (2.Baskı). Yetkin Yayınevi.
• Atalay, O., (2021). İnfaz Hukuku ve İlamların İnfazı (1.Baskı). Türkiye Adalet Akademisi Yayınları.
• Beccaria, C., (2024). Suçlar ve Cezalar Hakkında (13.Baskı). İmge Kitabevi.
• Bozdağ, A., (2021). Türk Ceza Hukukunda Koşullu Salıverilme Kurumu ve Etkinliğinin Geliştirilmesi (2.Baskı). Adalet Yayınevi.
• Centel, N., Zafer, H., Çakmut, Ö., (2023). Türk Ceza Hukukuna Giriş (12.Baskı). Beta Yayınevi.
• Derdiman, C., (2015). Hukuk Başlangıcı (5.Baskı). Aktüel Yayınevi.
• Dinçkol, A., (2000). Hukuka Giriş (1.Baskı). Alkım Yayınevi.
• Donay, S., (2014). Türk Ceza İnfaz Hukuku (1.Baskı). Beta Yayınevi.
• Erem, F., (1996). Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu(Şerh) (1.Baskı). Adalet Yayınevi.
• Güriz, A., (2017). Hukuk Başlangıcı (18.Baskı). Siyasal Kitabevi.
• Güriz, A., (2017). Hukuk Felsefesi (12.Baskı). Siyasal Kitabevi.
• Gürkan, Ü., (2015). Hukuk Sosyolojisine Giriş (8.Baskı). Siyasal Kitabevi.
• Ildır, G., (2012). Hukuka Giriş (3.Baskı). Ekin Yayınevi.
• İnce, K. (2020). Türk Ceza Hukuku’nda Örgütlü Suçluluk ve Silahlı Terör Örgütü. ERÜHFD, 15 (1): 241-269. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1122312
• Giden, Y. (2008). Türk Ceza Hukukunda Koşullu Salıverme. Kocaeli Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
• İnce, L. (2019). Türk İnfaz Hukukunda Koşullu Salıverilme ve Koşullu Salıverilmede Süreler, Marmara Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Kamer, V. K. (2007). Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı (1.Baskı). Adalet Yayınevi.
• Kunter, N., Yenisey, F., (1998). Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku (1.Baskı). Beta Yayınevi.
• Maden, M. (2020). Koşullu Salıverilmenin Mahiyeti ve Hukuki Niteliği. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 26 (2): 633-651. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1361118
• Mecit, K. (2022). İnfaz Hukuku (6.Baskı). Adalet Yayınevi.
• Özbek, V. Ö. (2025). İnfaz Hukuku (20.Baskı). Seçkin Yayınevi.
• Özen, M., Hafızoğulları, Z., (2024). Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (12.Baskı). Savaş Yayınevi.
• Özgenç, İ., Şahin, C., (2024). İnfaz Hukuku (7.Baskı). Seçkin Yayınevi.
• Özgenç, N. B. (2021). Türk Hukukunda Şartla Salıverilme Müessesesi (1.Baskı). Adalet Yayınevi.
• Sağıroğlu, M. (2021). Geçmişten Bugüne ve Tüm Yönleriyle Ceza İnfaz Sistemi (1.Baskı). Yetkin Yayınevi.
• Soyaslan, D. (2021). İnfaz Hukuku (1.Baskı). Yetkin Yayınevi.
• Şen, E., Berkün, B. B. (2022). Koşullu Salıverilme, Denetimli Serbestlik ve Ceza İnfaz Sorunları (4.Baskı). Seçkin Yayınevi.
• Toroslu, N., Toroslu H. (2021). Ceza Hukuku Genel Kısım (26.Baskı). Savaş Yayınevi.
• Yalman, S. (2005). Hukuka Giriş. Doğan, V., Akyılmaz, B., Akıncı, Ş., Uşan, F., Sunay, R., Ercan, İ., Kaya, C., Bilir, F., Balı, A. Ş., Aksan, M. (Ed.), (s. 11-22) içinde Sayram Yayınevi.
• Yavuz, H. A. (2018). Ceza İnfaz Sistemi ve Denetimli Serbestlik (1.Baskı). Seçkin Yayınevi.
• Yurtcan, E., İrtiş, B. (2023). Ceza Muhakemesi Kanunu Şerhi (10.Baskı). Yetkin Yayınevi.
• Anayasa Mahkemesi Kararlar Dergisi, Sayı:27, Cilt:2, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara.
• Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Kanun No: 5275, Kabul Tarihi: 13/12/2004, RG, 29.12.2004, S. 25685.
• Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Kanun No: 7242, Kabul Tarihi: 14/4/2020, RG, 15.04.2020, S. 31100.
• Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun, Kanun No: 6415, Kabul Tarihi: 07.02.2013, R.G. Tarihi: 16.02.2013, S: 28561.
• Terörle Mücadele Kanunu, Kanun No: 3713, Kabul Tarihi: 12.04.1991, R.G Tarihi: 12.04.1991, S: 20843.
• Türk Ceza Kanunu, Kanun No: 5237, Kabul Tarihi: 26.09.2004, R.G Tarihi: 12.10.2004, S: 25611.
• Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi İle Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik (29.03.2020). Resmî Gazete (Sayı: 31083). Erişim Adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/03/20200329-9.pdf.
• Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri İle Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik. (29.12.2020). Resmî Gazete (Sayı: 31349). Erişim Adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/12/20201229-3.htm.
• AYM, E.1991/15, K.1991/22, 19/07/1991.
• AYM, E.1991/19, K.1991/24, 19.07.1991.
• AYM, E.1991/22, K.1991/25, 19.07.1991.
• Yargıtay 1.Ceza Dairesi, E. 2016/2212, K.2016/3083 sayılı 14/06/2016 tarihli kararı.
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi E. 2016/4261, K.2016/3453 sayılı 04/10/2016 tarihli kararı.
• Yargıtay 1.Ceza Dairesi, E.2016/4872, K.2016/4358 sayılı 19/12/2016 tarihli kararı.
• Yargıtay 1.Ceza Dairesi, E. 2018/4760, K. 2019/2705 sayılı 13/05/2019 tarihli kararı.
• Yargıtay 1.Ceza Dairesi, E.2018/2600, K.2019/2378 sayılı 29/04/2019 tarihli kararı.
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2023/4394, K.2023/4825 sayılı 7/07/2023 tarihli kararı.
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2023/4422, K.2023/4539 sayılı 23/06/2023 tarihli kararı.
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2023/2368, K.2023/3059 sayılı 12/05/2023 tarihli kararı.
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2023/819, K.2023/795 sayılı 3/03/2023 tarihli kararı.
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2023/473, K.2023/794 sayılı 3/03/2023 tarihli kararı.
• Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E.2014/2525, K.2015/1863 sayılı 22/01/2015 tarihli kararı.
• Yargıtay 10.Ceza Dairesi, E. 2013/856, K. 2013/1220 sayılı 11/02/2013 tarihli kararı.
• Yargıtay 16. Ceza Dairesi, E.2015/1213, K.2016/124 sayılı 11/01/2016, tarihli kararı.