Green Supply Chain Management and A Case Study From The Chemical Industry

Öz

The increasing environmental problems adversely affect ecological balance and the health of all living organisms. In recent years, the added risk of natural resource depletion has led to the emergence of significant global crises. Businesses are making substantial efforts to develop sustainable policies and strategies that protect ecological balance and minimize negative impacts on humans and other living organisms. One such strategy is green supply chain management, a holistic approach that encompasses the entire lifecycle of a product or service —from raw material procurement to production, consumption, and even post-consumption recycling— prioritizing ecological health, the well-being of humans and other organisms, and sustainability. The purpose of this study is to examine the approaches of a chemical industry enterprise toward green supply chain management practices. To this end, a comprehensive enterprise operating in the chemical sector in the Marmara Region was analyzed using a case study method. The evaluation revealed that the enterprise has undertaken various initiatives and investments in green supply chain management, with reports indicating positive progress in these efforts.

Anahtar Kelimeler

• Ecological Health
• Green Supply Chain Management
• Chemical Industry
• Sustainability Reports

Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi ve Kimya Sektöründen Bir Örnek Olay İncelemesi

Öz

Artan çevresel sorunlar, ekolojik dengeyi ve tüm canlı organizmaların sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Son yıllarda doğal kaynakların tükenme riskinin bu sorunlara eklenmesi, küresel ölçekte ciddi krizlerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. İşletmeler, bu tür sorunlara karşı ekolojik dengeyi koruyan, insan ve diğer canlı organizmalar üzerindeki olumsuz etkileri en aza indiren sürdürülebilir politikalar ve stratejiler geliştirmek için yoğun çaba göstermektedir. Bu stratejilerden biri olan yeşil tedarik zinciri yönetimi, bir ürün veya hizmetin hammaddeden başlayarak üretim, tüketim ve hatta tüketim sonrası geri dönüşüm süreçlerini kapsayan, ekolojik sağlığı, insan ve diğer canlıların refahını ve sürdürülebilirliği önceleyen bütüncül bir yaklaşımdır. Bu çalışmanın amacı, kimya sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamalarına yönelik yaklaşımlarını incelemektir. Bu doğrultuda, Marmara Bölgesi’nde kimya sektöründe geniş bir faaliyet yelpazesine sahip bir işletme, örnek olay incelemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda, işletmenin yeşil tedarik zinciri yönetimi kapsamında çeşitli çalışmalar ve yatırımlar yaptığı, bu çabaların açıklanan raporlara göre olumlu bir ilerleme kaydettiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ekolojik Sağlık
• Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi
• Kimya Sektörü
• Sürdürülebilirlik Raporları

Kaynakça

1. Acar, R., Şahin, Y., ve Kılıç, B. (2022). İhracat İşletmelerinde Yeşil Tedarik Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 22(1), 1-17.
2. Akandere, G., ve Zerenler, M. (2017). Yeşı̇l Otellerde Yeşı̇l Tedarı̇k Zı̇ncı̇rı̇ Yönetı̇mı̇ ve İşletme Performansı. Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 17(2), 77-98.
3. Akben, İ. (2021). Yeşil Tedarik Zinciri Uygulamalarına İlişkin Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde Bir Araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 456-477.
4. Akkim (2025a). Hakkımızda. https://akkim.com.tr/kurumsal/firma-profili
5. Akkim (2025b). Sürdürülebilirlik Anlayışımız. https://akkim.com.tr/surdurulebilirlik
6. Akkim (2025c). Sürdürülebilirlik raporlarımız. https://akkim.com.tr/surdurulebilirlik/surdurulebilirlik-raporlarimiz
7. Atrek, B., ve Özdağoğlu, A. (2014). Yeşil Tedarik Zinciri Uygulamaları: Alüminyum Doğrama Sektörü İzmir Örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 13-25.
8. Başköy, T., ve Öztürk, D. (2024). Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi ve Çevresel Performans Arasındaki İlişki: Yeşil İnovasyonun Aracılık Etkisi. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, 6(3), 299-314.

9. Beamon, B.M. (1999), Designing The Green Supply Chain, Logistics Information Management, 12(4), 332-342.
10. Borusan Lojistik (2017). Borusan Lojistik’ten “Yeşil” Bir Adım Daha, https://www.borusanlojistik.com/tr/haberler/borusan-lojistikten-yesil-bir-adimdaha
11. Bowen, F.E., Cousins, P.O., Lamming, R.C., ve Faruk, A.C. (2001), Horses for courses: explaining the gap between the theory and practice of green supply, Greener Management International, 35, 41-60.
12. Büyüközkan, G., ve Vardaloğlu, Z. (2008). Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi. Lojistik Dergisi, 8, 6-7.
13. Chan R., He H., Chan H., ve Wang W. (2012). Environmental Orientation and Corporate Performance: The Mediation Mechanism of Green Supply Chain Management and Moderating Effect of Competitive Intensity Industrial Marketing Management, 41, 621– 630.
14. Coşkun, S., ve Bozyiğit, S. (2019). Yeşil Tedarik Zinciri Uygulamalari Üzerine Kimya Sektöründe Bir Alan Araştirmasi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 605-637.
15. Çalık, A. (2021). Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Yeşil Tedarik Zincirindeki Risklerin Karşılaştırılması. Journal of Turkish Operations Management, 5(2), 822-838.
16. Demirci, A., Çalışkan, A., ve Yelok, Y. (2017). Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik Olgusuna İlişkin Farkındalık Düzeyinin Ölçülmesi: Mersin İli Örneği. The International New Issues in Social Sciences, 5(5), 601-626.
17. Güzel, D. (2011). Tedarik Zinciri Bütünleşmesi, Yeşil Tedarik Zinciri Uygulamaları ve İşletme Performansı Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Erzurum.
18. Güzel, D., ve Demirdöğen, O. (2016). Tedarik Zinciri Bütünleşmesi, Yeşil Tedarik Zinciri Uygulamaları ve İşletme Performansı Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 362-394.
19. Hervani, A., A., Helms, M., ve Sarkis, J. (2005). Performance Measurement For Green Supply Chain Management. Bencmarking, 4(12), 330-352.
20. İSO [İstanbul Sanayi Odası] (2024). Kimyasal Ürünler, Plastik ve Kauçuk Ürünleri Sanayi: Sürdürülebilirlik Öncelikleri ve Takip Göstergeleri. https://www.iso.org.tr/surdurulebilirlik/docs/yol-haritalari/kimyasal-urunler.pdf
21. Jayaram J., ve Avittathur B. (2015). Green Supply Chains: A Perspective From an Emerging Economy. Int. J. Production Economics, 164, 234–244.
22. Kalkınma Bakanlığı (2018). On Birinci Kalkınma Planı Kimya Sanayii Çalışma Grubu Raporu. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/04/KimyaSanayiiCalismaGurubuRaporu.pdf
23. Kılıçlı, Y., ve Kıpçak, E. (2022). Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi Uygulamaları ile Performans Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Bir Meta-Analiz Çalışması. Journal Of Transportation And Logistics, 7(2), 261-287.
24. Koca, G., ve Behdioğlu, S. (2019). Yeşil Tedarik Zinciri Yönetiminde Çok Kriterli Karar Verme: Otomotiv Ana Sanayi Örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(3), 675-698.
25. Kopczak, L. R. (1997). Logistics Partnership and Supply Chain Restructuring. Survey Results From The US Computer İndustry. Production and Operations Management, 6(3), 226-247.
26. Sayın A. A., ve Köse, M. (2024). Yeşil Tedarik Zinciri Uygulamalarının İşletme Performansı ve Rekabet Edebilirliğe Etkisi-İmalat Sanayisinde Bir Firma Analizi ve Uygulaması. Socıal Sciences Studies Journal, 5(49), 6422-6434.
27. Lee, H.L., ve Billington C. (1992). Managing Supply Chain İnventory: Pitfalls and Opportunities. Sloane Management Review, 33(3), 65-73.
28. Lin R., Chen R., ve Nguyen T. (2011). Green Supply Chain Management Performance In Automobile Manufacturing Industry Under Uncertainty, Social and Behavioral Sciences, 25, 233-245.
29. Lo C. W., ve Leung S.W. (2000), Environmental Agency and Public Opinion In Guangzhou: The Limits of a Popular Approach to Environmental Governance, The China Quarterly, 163, 677-704
30. Min, H. ve Galle, W. P. (2001), Green Purchasing Practices of US Firms, International Journal of Operations and Production Management, 21, 9, 1222- 1238.
31. Özkaya, B., ve Kazançoğlu, İ. (2020). Lojistik İşletmelerini Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimine Yönlendiren Etkenlerin Değerlendirilmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 15(59), 490-502.
32. Paksoy, T., Güleş, H., ve Altıparmak, F. (2003). Tedarik Zinciri Yönetiminde Dağıtım Ağlarının Tasarımı ve Eniyilenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 4 (2), 1-25.
33. Prandecki, K. (2014). The Idea of Sustainability in European Union Energy Policy. Environment and Ecology Research, 2(1): 14-20
34. Safarli, V., ve Avunduk, H. (2023). Yeşil Tedarik Zinciri Uygulamalarının Tedarik Zincirine Etkisi Üzerine Azerbaycan İşletmelerinde Bir Araştırma. Journal of Business In The Digital Age, 6(Özel Sayı), 15-29.
35. Sarı, İ. U., Ervural, B. Ç., ve Bozat, S. (2017). Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetiminde DEMATEL Yöntemiyle Tedarikçi Değerlendirme Kriterlerinin İncelenmesi ve Sağlık Sektöründe Bir Uygulama. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23(4), 477-485.
36. Sarkis, J. (1998), Theory and Methodology: Evaluating Environmentally Conscious Business Practices, European Journal of Operational Research, 107, 159-174.
37. Uygun, O., Erkan, E. F., Demir, H. İ. (2017). Bulanık Bilişsel Haritalar Kullanılarak Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi İçin Bir Değerlendirme Modeli. Academıc Platform-Journal of Engıneerıng And Scıence , 5(3), 26 - 34.
38. Üstünay, M. (2008). İşletmelerin Sosyal Sorumlulukları Çerçevesinde Yeşil Pazarlama Uygulamaları ve Kimya Sektörüne Yönelik Bir İnceleme. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
39. Van Hoek, R.I. (1999), From Reversed Logistics to Green Supply Chains, Supply Chain Management, 4(3), 129- 134.
40. Wilkerson T. (2004), Best Practices In Implementing Green Supply Chains, North America Supply Chain World Conference and Exposition, Vol. 5
41. Yarlıkaş, S., ve Can, Z. V. (2019). Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimini Etkileyen Faktörlerin Önem Sıralamalarının SWARA ve Copeland Yöntemleri ile Belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(3), 899-924.
42. Yıldız, R., ve Göktepe, Ö. Ü. A. O. (2020). Müşteriler Açısından Firmaların Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi Uygulamalarına Yönelik Bir Saha Araştırması, SMART Journal, 38, 2157-2167.
43. Zhu, Q., ve Sarkis, J. (2006). An Inter-Sectoral Comparison of Green Supply Chain Management In China: Drivers and Practices. Journal of Cleaner Production, 14(5), 472-486.
44. Zhu, Q. ve Geng, Y. (2001). Integrating Environmental Issues Into Supplier Selection and Management: A Study of Large and Medium-Sized Stateowned Enterprises in China, Greener Management International, Autumn, 27–40.
45. Zhu, Q. ve Sarkis, J. (2004), Relationships Between Operational Practices and Performance Among Early Adopters of Green Supply Chain Management Practices In Chinese Manufacturing Enterprises, Journal of Operations Management, 22, 265- 289.
46. Zhu, Q., Sarkis, J., ve Geng, Y. (2005), Green Supply Chain Management In China: Pressures, Practices And Performance, International Journal of Operations and Production Management, 25(5), 449- 468.
47. Zhu, Q., Sarkis, J., ve Lai, K. (2007), Initiatives and Outcomes of Green Supply Chain Management Implementation by Chinese Manufacturers, Journal of Environmental Management, 85, 179-189.