EN
TR
Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme
Öz
Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde sosyal medya bağımlılığı, uyku bozukluğu ve mental iyi oluş arasındaki ilişkileri incelemek ve sosyal medya bağımlılığının uyku bozukluğu ile mental iyi oluş üzerindeki doğrudan etkilerini değerlendirmektir. Günümüzde sosyal medya kullanımının artışı, bireylerin davranışsal ve duygusal süreçlerini etkileyerek uyku kalitesinde bozulmalara ve mental iyi oluşta azalmaya yol açabilmektedir. Araştırma, nicel yaklaşım kapsamında ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüş olup, örneklem 18 yaş ve üzeri 355 yetişkin bireyden (n = 355) oluşmaktadır. Veriler, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu (SMBÖ-YF), Troya Uyku Ölçeği (TUÖ), Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ) ve Sosyodemografik Bilgi Formu ile toplanmıştır. Pearson Korelasyon ve Basit Doğrusal Regresyon analizleri, sosyal medya bağımlılığının uyku bozukluğu üzerinde orta düzeyde pozitif, mental iyi oluş üzerinde ise düşük düzeyde negatif bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, uzun süreli sosyal medya kullanımının bağımlılık eğilimini güçlendirdiği görülmüştür. Sonuç olarak, sosyal medya bağımlılığı uyku kalitesini olumsuz etkileyen ve mental iyi oluşu zayıflatan çok boyutlu bir süreç olarak değerlendirilmektedir; elde edilen veriler, dijital bağımlılıkla mücadele, bilinçli medya kullanımı ve ruh sağlığını destekleyici müdahaleler için önemli bir bilimsel temel sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır.
Etik Beyan
Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur. Bu çalışma İstanbul Ticaret Üniversitesi Lisansüstü Etik Kurulu’nun 05/06/2025 tarihli E-65836846-044-354362 sayılı onayıyla yapılmıştır. Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.
Kaynakça
- Akıncı, E., Bolat, N., Korkmaz, Ş. A., & Toraman, Ç. (2025). Troya uyku ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Journal of Turkish Sleep Medicine, 12(1), 52–60. https://doi.org/10.4274/jtsm.galenos.2024.19327
- Al-Khlaiwi, T., & Meo, S. A. (2004). Association of mobile phone radiation with fatigue, headache, dizziness, tension and sleep disturbance in Saudi population. Saudi Medical Journal, 25(6), 732–736.
- Andreassen, C. S. (2015). Online social network site addiction: A comprehensive review. Current Addiction Reports, 2(2), 175–184. https://doi.org/10.1007/s40429-015-0056-9
- Andreassen, C. S., Torsheim, T., Brunborg, G. S., & Pallesen, S. (2012). Development of a Facebook Addiction Scale. Psychological Reports, 110(2), 501–517. https://doi.org/10.2466/02.09.18.PR0.110.2.501-517
- Balta, S., Jonason, P. K., Denes, A., Emirtekin, E., Tosuntaş, Ş. B., Kircaburun, K., & Griffiths, M. D. (2019). Dark personality traits and problematic smartphone use: The mediating role of fearful attachment. Personality and Individual Differences, 149, 214–219. https://doi.org/10.1016/j.paid.2019.06.005
- Bingöl, N. (2006). Hemşirelerin uyku kalitesi, iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi)
- Błachnio, A., Przepiórka, A., & Gorbaniuk, O. (2022). Facebook addiction and well-being: A systematic review. Frontiers in Psychology, 13, 871293. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.871293
- Büyüköztürk, Ş. (2021). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikopatoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
8 Aralık 2025
Kabul Tarihi
14 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2
APA
Bayrak, E., & Deniz, D. (2026). Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 9(2), 181-204. https://doi.org/10.59445/ijephss.1837442
AMA
1.Bayrak E, Deniz D. Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme. IJEPHSS. 2026;9(2):181-204. doi:10.59445/ijephss.1837442
Chicago
Bayrak, Emine, ve Derya Deniz. 2026. “Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 9 (2): 181-204. https://doi.org/10.59445/ijephss.1837442.
EndNote
Bayrak E, Deniz D (01 Nisan 2026) Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 9 2 181–204.
IEEE
[1]E. Bayrak ve D. Deniz, “Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme”, IJEPHSS, c. 9, sy 2, ss. 181–204, Nis. 2026, doi: 10.59445/ijephss.1837442.
ISNAD
Bayrak, Emine - Deniz, Derya. “Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 9/2 (01 Nisan 2026): 181-204. https://doi.org/10.59445/ijephss.1837442.
JAMA
1.Bayrak E, Deniz D. Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme. IJEPHSS. 2026;9:181–204.
MLA
Bayrak, Emine, ve Derya Deniz. “Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, c. 9, sy 2, Nisan 2026, ss. 181-04, doi:10.59445/ijephss.1837442.
Vancouver
1.Emine Bayrak, Derya Deniz. Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme. IJEPHSS. 01 Nisan 2026;9(2):181-204. doi:10.59445/ijephss.1837442