Dijital Pazarlama Stratejisi Seçiminde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) Yöntemlerinin Kullanımı: Bir Literatür İncelemesi

Öz

Özet Pazarlama, ürün veya hizmetler için doğru hedef kitleye ulaşmada kullanılan tüm araç ve süreçleri kapsamaktadır. Pazarlama stratejisi, işletmelerin başarısında önemli bir rol oynamaktadır. Zamanla değişen dünyada, müşteri istek ve ihtiyaçlarındaki dönüşüme paralel olarak pazarlama kavramı da belirli değişimlere uğramıştır. Dijitalleşen dünyada, çoğu işletme için dijital pazarlama stratejisini benimsemek kaçınılmaz hale gelmiştir. Özellikle rekabet avantajı elde etmek isteyen işletmeler için doğru dijital pazarlama stratejisinin seçilmesi kritik öneme sahiptir. Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri analitik bir bakış açısı benimsediğinden, karar kalitesini artırmakta ve doğru stratejinin seçilmesinde güçlü bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, dijital pazarlama stratejilerinin seçiminde kullanılan Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerine odaklanan bilimsel literatürü incelemekte ve mevcut yaklaşımları değerlendirmektedir. Bu doğrultuda, 2019–2025 yılları arasında gerçekleştirilmiş 8 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmalar; uygulama sektörü, kullanılan Çok Kriterli Karar Verme yöntemi ve seçilen dijital pazarlama stratejisi açısından kategorize edilmiştir. Bulgulara göre sosyal medya pazarlaması ve viral pazarlama öne çıkan dijital pazarlama stratejileri olarak belirlenmiştir. En yaygın kullanılan yöntem ise SWARA olarak tespit edilmiştir. Bu stratejilerin öne çıkmasının temel nedenleri; düşük maliyet, kısa sürede sonuç alma, ölçülebilirlik ve analiz kolaylığı, marka bilinirliği oluşturma potansiyeli, etkileşim ve geri bildirim imkânı ile yüksek erişim kapasitesidir. Çalışmalarda genellikle tek bir yöntemin kullanıldığı, ancak karma yöntemlerin uygulanmasıyla daha güçlü sonuçlar elde edilebileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Pazarlama
• Dijital Pazarlama Stratejisi Seçimi
• Çok Kriterli Karar Verme

Destekleyen Kurum

Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

The Use of Multi-Criteria Decision Making (Mcdm) Methods in Digital Marketing Strategy Selection: A Literature Review

Öz

Marketing covers all tools and processes in reaching the right audience for products or services. Marketing strategy plays an important role in the success of businesses. In a world that changes over time, the concept of marketing has been subjected to certain changes with the change in customer wants and needs. In the digitalizing world, it has become inevitable for most businesses to adopt a digital marketing strategy. Especially for businesses that want to gain competitive advantage, it is critical to choose the right digital marketing strategy. Since Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods adopt an analytical perspective, they improve decision quality and are a powerful method for selecting the right strategy. This study reviews the scientific literature focusing on Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods used in the selection of digital marketing strategies and evaluates existing approaches. In this direction, 8 studies conducted between 2019 and 2025 were reached. The studies were categorized in terms of the application sector, the Multi-Criteria Decision Making method used, and the selected digital marketing strategy. According to the findings, social media marketing and viral marketing emerged as the primary digital marketing strategies. Swara was selected as the most widely used method. The reasons for the prominence of these strategies include low cost, short-term results, measurability and ease of analysis, the potential to create brand awareness, the opportunity for interaction and feedback, and high reach. Studies have generally used a single method, whereas stronger results can be obtained by using mixed methods.

Anahtar Kelimeler

• Digital Marketing
• Digital Marketing Strategy Selection
• Multi-Criteria Decision Making

Destekleyen Kurum

This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Etik Beyan

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited.

Kaynakça

1. Content Marketing Institute. (2015). What is content marketing? Content Marketing Institute.
2. Denning, S. (2011). Arta povestirii în afaceri: Un ghid pentru lideri. Ed Publica.
3. Elden, M. (2015). Reklam ve reklamcılık. Say Yayınları.
4. Erik, A., ve Kuvvetli, Y. (2025). Fuzzy multi-criteria decision-making framework for digital marketing integration evaluation of manufacturing facilities. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 40(3), 1689–1703.
5. Esmaelnezhad, D., Bahmani, J., Babgohari, A. Z., Taghizadeh-Yazdi, M., ve Nazari-Shirkouhi, S. (2023). A fuzzy hybrid approach to analyse digital marketing strategies towards tourism industry. International Journal of Tourism Policy, 13(5), 463–480.
6. Genç, S. et al. (2021). Selection of Modern Marketing Strategy for Initial Digital Currency Offering (ICO) with TOPSIS Method. Journal of Economics Business and Finance Research.
7. Gibson, C. (2018). The most effective digital marketing strategies & approaches: A review of literature. International Journal of Scientific and Research Publications, 8(2), 12–16.
8. Gunelius, S. (2018). Ultimate guide to email marketing for business. Entrepreneur Press.

9. Kapoor, K., Dwivedi, Y., ve Piercy, N. (2016). Pay-per-click advertising: A literature review. The Marketing Review, 16(2), 183–202.
10. Kotler, P., Kartajaya, H., ve Setiawan, I. (2021). Marketing 5.0: Technology for humanity. Wiley. Köroğlu, O. (2002). Mobil iletişim, etkileşimli yayıncılık ve Türkiye’deki uygulamalar [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi. https://katalog.marmara.edu.tr/eyayin/tez/T0048757.pdf
11. Leung, K. H., ve Mo, D. (2019). A fuzzy-AHP approach for strategic evaluation and selection of digital marketing tools. 2019 IEEE International Conference on Industrial Engineering and Engineering Management (IEEM) içinde (ss. 1422–1426). IEEE.
12. Liljander, V., Gummerus, J., ve Söderlund, M. (2015). Young consumers’ responses to suspected covert and overt blog marketing. Internet Research, 25(4), 610–632.
13. Mukhsinov, B. T., ve Ergashxodjayeva, S. D. (2022, Aralık). Application of analytical hierarchy process model in selecting an appropriate digital marketing communication technology: A case study of a textile company. Proceedings of the 6th International Conference on Future Networks & Distributed Systems (ICFNDS '22) içinde (ss. 273–278). ACM. https://doi.org/10.1145/3584202.3584241
14. Mailchimp. (t.y.). Email marketing. Mailchimp. https://mailchimp.com/marketing-glossary/email-marketing/ adresinden 12 Mayıs 2020 tarihinde alınmıştır.
15. Miller, R., ve Lammas, N. (2010). Social media and its implications for viral marketing. Asia Pacific Public Relations Journal, 11(1), 1–9.
16. Nebati, E. E. (2022). Turizm sektöründe dijital pazarlama stratejilerinin değerlendirilmesine yönelik bir araştırma: SWARA-COPRAS yaklaşımı. Journal of Business Innovation and Governance, 5(2), 183–193.
17. Yüksel, O. (2020). Tüm boyutlarıyla dijital pazarlama ve sosyal medya (T. Dereci, Ed.; 1. Baskı). Medya Akademi Yayınları.
18. Utlu, N. (2024). SWARA yöntemi ile dijital pazarlama strateji seçimi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(1), 341-355.
19. Utlu, N. (2023). Dijital pazarlama stratejileri. A. Şişman ve E. Birol (Ed.), Kadınların dijital girişimcilikte güçlendirilmesi (ss. 173–199) içinde. Literatürk Academia.
20. Rowley, J. (2008). Understanding digital content marketing. Journal of Marketing Management, 24(5–6), 517–540. https://doi.org/10.1362/026725708X325977
21. Saçan, B. C., ve Eren, T. (2022). Dijital pazarlama strateji seçimi: SWOT analizi ve çok ölçütlü karar verme yöntemleri. Politeknik Dergisi, 25(4), 1411–1421.
22. Saravanakumar, M., ve SuganthaLakshmi, T. (2012). Social media marketing. Life Science Journal, 9(4), 4444–4451. http://www.lifesciencesite.com
23. Scott, D. M. (2009). Pazarlamanın ve iletişimin yeni kuralları (N. Özata, Çev.). Kapital Medya Hizmetleri A.Ş. (Orijinal eserin basım tarihi 2007).
24. Subramani, M. R., ve Rajagopalan, B. (2003). Knowledge-sharing and influence in online social networks via viral marketing. Communications of the ACM, 46(12), 300–307.
25. Tripathy, M., ve Das, P. (2020). Effectiveness of digital marketing: An organizational perspective. National Conference on Industry 4.0 (NCI-4.0), Moradabad, Hindistan, 144–151.
26. Patterson, O. (2012). We’re hiring blog posters – get paid instantly! LinkedIn. https://www.linkedin.com/groupAnswers adresinden 15 Ekim 2012 tarihinde alınmıştır.
27. Vasudevan, R. (2010). E-mail marketing. Journal of Contemporary Research in Management, 5(3), 37–42.