Denetim Komitesi Başkanının Cinsiyeti ve Finansal Uzmanlığının Finansal Raporlama Kalitesine Etkisi: Türkiye Örneği

Öz

Bu çalışma, denetim komitesi başkanının cinsiyeti ve finansal uzmanlığının finansal raporlama kalitesi üzerindeki etkisini Borsa İstanbul’da işlem gören finansal olmayan şirketler örnekleminde incelemektedir. Araştırmada 2018–2023 dönemine ait 1.188 firma-yıl gözleminden oluşan dengesiz panel veri seti kullanılmıştır. Finansal raporlama kalitesi, Modifiye Jones ve performansa göre düzeltilmiş Kothari modelleri aracılığıyla hesaplanan ihtiyari tahakkuklarla ölçülmüştür. Ampirik analizlerde firma ve yıl sabit etkilerini içeren, Driscoll-Kraay dirençli standart hatalara sahip sabit etkiler modeli kullanılmıştır. Bulgular, denetim komitesi başkanının kadın olmasının ihtiyari tahakkuk düzeylerini azaltarak finansal raporlama kalitesini artırdığını göstermektedir. Buna karşılık, finansal uzmanlığa sahip başkanların ihtiyari tahakkuk hacmini artırdığı ve kazanç yönetimi eğilimini güçlendirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca başkanın hem kadın hem de finansal uzman olması durumunda, finansal uzmanlığın etkisinin baskın hale geldiği ve kadın yöneticilere atfedilen riskten kaçınma eğiliminin zayıfladığı görülmüştür. Sonuçlar, denetim komitesi başkanlarının demografik ve mesleki özelliklerinin finansal raporlama süreçlerinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymakta ve gelişmekte olan piyasalardaki kurumsal yönetim literatürüne yeni kanıtlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Denetim Komitesi Başkanı
• Finansal Uzmanlık
• Kadın Yönetici
• Kazanç Yönetimi
• Finansal Raporlama Kalitesi

Destekleyen Kurum

Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

The Effect of the Gender and Financial Expertise of the Audit Committee Chair on Financial Reporting Quality: The Case of Turkey

Öz

This study investigates the effect of audit committee chair gender and financial expertise on financial reporting quality in non-financial firms listed on Borsa Istanbul. The analysis is based on an unbalanced panel dataset comprising 1,188 firm-year observations for the period 2018–2023. Financial reporting quality is measured through discretionary accruals estimated using the Modified Jones and performance-matched Kothari models. Empirical analyses are conducted using fixed-effects regressions with Driscoll-Kraay robust standard errors while controlling for firm and year effects. The findings indicate that female audit committee chairs reduce discretionary accruals and improve financial reporting quality by constraining earnings management practices. In contrast, audit committee chairs possessing financial expertise are associated with higher discretionary accrual levels, suggesting a greater tendency toward earnings management. Furthermore, when the chair is both female and financially expert, the influence of financial expertise becomes dominant, weakening the risk-averse behavior generally attributed to female executives. These results imply that the demographic and professional characteristics of audit committee chairs significantly shape financial reporting outcomes. The study contributes to the corporate governance literature by providing evidence from an emerging market context and by highlighting the interaction between gender and financial expertise in audit committee leadership.

Anahtar Kelimeler

• Audit Committee Chair
• Financial Expertise
• Female Executive
• Earnings Management
• Financial Reporting Quality

Destekleyen Kurum

This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Etik Beyan

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited.

Kaynakça

1. Abbasi, K., Alam, A., & Bhuiyan, B. U. (2020). Audit committees, female directors and the types of female and male financial experts: Further evidence. Journal of Business Research, 114: 186-197. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.04.013
2. Abbott, L. J., Parker, S., & Peters, G. F. (2004). Audit Committee Characteristics and Restatements. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 23(1): 69–87. https://doi.org/10.2308/aud.2004.23.1.69
3. Alipour, S. & Mostafazadeh, D. (2024).Board Gender Diversity, Audit Effort, and Financial Reporting Quality. New Challenges in Accounting and Finance, 12, 30-41. https://doi.org/10.32038/NCAF.2024.12.03
4. Bédard, J., Chtourou, S. M., & Courteau, L.(2004). The Effect of Audit Committee Expertise, Independence, and Activity on Aggressive Earnings Management. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 23(2): 13–35. https://doi.org/10.2308/aud.2004.23.2.13
5. Bilal, Chena, S., & Komalb, B. (2018). Audit committee financial expertise and earnings quality: A metaanalysis. Journal of Business Research, 84, 253-270. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2017.11.048
6. Dechow, P. M., Sloan, R. G., & Sweeney, A. P. (1995). Detecting earnings management. Accounting review, 70(2), 193-225.
7. Hair, J.F., Ringle, C.M. & Sarstedt, M. (2011). PLS-SEM: indeed a silver bullet. Journal of Marketing Theory and Practice, 19(2), 139-152. https://doi.org/10.2753/MTP1069-6679190202
8. Hasan, S., Kassim, A. A., & Hamid, M. A. A. (2020). The Impact of Audit Quality, Audit Committee and Financial Reporting Quality: Evidence from Malaysia. International Journal of Economics and Financial Issues, 10(5), 272-281. https://doi.org/10.32479/ijefi.10136

9. Kothari, S. P., Leone, A. J., & Wasley, C. E. (2005). Performance matched discretionary accrual measures. Journal of accounting and economics, 39(1), 163-197. https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2004.11.002
10. Leng, H. (2023). The Effect of the Independence, Expertise and Activity of the Audit Committee On the Quality of the Financial Reporting Process. Frontiers in Business, Economics and Management, 7(1), 17-20.
11. Mardesi, S. (2022). Audit committee and financial reporting quality: the moderating effect of audit quality. Journal of Financial Crime, 29(1), 368-388. https://doi.org/10.1108/JFC-01-2021-0010
12. Oradi, J. & Izadi, J. (2020). Audit committee gender diversity and financial reporting: evidence from restatements. Managerial Auditing Journal, 35(1), 67-92. https://doi.org/10.1108/MAJ-10-2018-2048
13. Önder, Ş., & Çetinoğlu, T. (2024). İşletmelerin Denetim Komitesi Yapısının Kar Yönetimine Etkisi: Bist Metal Eşya Sektörü Üzerine Bir Uygulama. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(3), 245-266. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1410088
14. Özer, G. & Merter, A. K. (2020). Denetim komitesi özelliklerinin finansal raporlama zamanlılığına etkisi: BİST’te bir uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22 (Özel Sayı), 228-248. http://dx.doi.org/10.31460/mbdd.647218
15. Petersen, M. A. (2008). Estimating standard errors in finance panel data sets: Comparing approaches. The Review of financial studies, 22(1), 435-480. https://doi.org/10.1093/rfs/hhn053
16. Thiruvadi, S., Thiruvadi, S., & Carter, K. E. (2021). Audit Committee Chair Characteristics and Real Earnings Management. Journal of Accounting and Finance, 21(4), 1-13.
17. Thiruvadi, S. & Huang, H. W. (2011). Audit committee gender differences and earnings management. Gender in Management: An International Journal, 26(7), 483-498. https://doi.org/10.1108/17542411111175469
18. Tuan, K. & Ogur, A. (2022).Denetim Komitesi Özelliklerinin Finansal Raporlama Şeffaflığına Etkisi: Kurumsal Yönetim Endeksinde Yer Alan Şirketler Üzerine Bir Araştırma. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 8(17), 120-143. https://doi.org/10.52096/jsrbs.8.17.07
19. Zalataa, A. M., Tauringanaa, V., & Tingbanic, I. (2018). Audit committee financial expertise, gender, and earnings management: Does gender of the financial expert matter? International Review of Financial Analysis, 55, 170-183. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2017.11.002