Yıl 2021, Cilt 4 , Sayı 1, Sayfalar 10 - 27 2021-01-15

Yapay Zekalı Varlıklar ve Ceza Hukuku
Artificial Intelligence Assests and Criminal Law

Hakan AKSOY [1]


Teknolojinin gelişmesiyle birlikte yapay zekalı varlıklar gündelik hayatımızın hemen her alanında kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde insanların hizmetine sunulan ve işlerini kolaylaştıran bu varlıkların, gelecekte insan statüsü elde edecekleri ve bazı meslekleri yapabilecekleri öngörülmektedir. Bu gelişmeler beraberinde bazı hukuki ve cezai soruları da getirmektedir. Yapay zekalı varlıkların hukuki statülerinin ne olduğu, kullanımları sebebiyle oluşabilecek suçlarda cezai sorumluluğun kime ait olacağı ve ceza yargılamasındaki rollerinin ne olduğu cevaplanması gereken sorular arasında yer almaktadır. Çalışmanın amacı ortaya çıkan bu sorular üzerinde yasal düzenlemeler dikkate alınarak genel bir değerlendirme yapmaktır. Çalışmanın metodolojisi literatür taraması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma neticesinde, yapay zekalı varlıkların ‘eşya’ statüsünde oldukları, kullanımları nedeniyle ortaya çıkan suçlardan sorumlu tutulamayacakları ve ceza yargılamasına önemli katkıları olsa da yargılamanın süjelerinin (hâkim, savcı, avukat) yerini alamayacakları sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu kapsamda mevcut hukuki düzenlemeler ortaya çıkacak sorunları büyük oranda çözebilecek yeterliliktedir. Ancak yapay zekalı varlıkların tamamen otonom ve bilinçli bir varlık olarak ‘insan’ statüsü elde etmeleri durumunda hukuk sistemimizde köklü değişiklikler yapılması gerekecektir.

With the development of technology, artificial intelligence assets have started to be used in almost every area of our daily lives. It is anticipated that these assets, which are now available to people service and make their jobs easier, will achieve human status and do some professions in the future. These developments also bring some legal and criminal questions. What are the legal status of artificial intelligence assets, who will have criminal responsibility for crimes that arise due to their use, and what is their role in criminal proceedings are among the questions to be answered. The purpose of this study is to make an assessment on these questions with existing legal regulations. The methodology of the study is carried out as a literature review. As a result of the study, it has been concluded that artificial intelligence assets are in the status of 'property', cannot be held responsible for crimes due to their use, and cannot be replaced by the subjects (judges, prosecutors, lawyers) of the proceedings, although they have important contributions to the criminal proceedings. In this context, existing legal regulations are sufficient to solve the problems that will arise. However, if artificial intelligence assets acquire 'human' status as a fully autonomous and conscious entity, radical changes will be required in our legal system.

Yapay Zeka, Hukuki Kişilik, Sorumluluk, Ceza Hukuku
  • Akkaya, Ç. (2010). Cezaların İnfazı ve İnfaz Hukuku. Adalet Yayınevi, Ankara.
  • Altunç, S. (2020). Robotlar, Yapay Zeka ve Ceza Hukuku, Researchgate, (Çevrimiçi)https://www.researchgate.net/publication/336406393_Robotlar_Yapay_Zeka_ve_Ceza_Hukuku, 6 Mayıs 2020.
  • Anderson, M. R. (2017). After 75 years, Isaac Asimov’s Three Laws of Robotics need updating’, 17 March 2017, (Çevrimiçi)https://theconversation.com/after-75-years-isaac-asimovs-three-laws-of-robotics-need-updating-74501, 28 Nisan 2020.
  • Apaydın, C. (2016). Taksirli Suçlarda Kusurun Belirlenmesi ve Güven İlkesi. Terazi Hukuk Dergisi, 11(124), s.76-89.
  • BBC Teach: AI: 15 key moments in the story of artificial intelligence, (Çevrimiçi)www.bbc.co.uk/teach/ai-15-key-moments-in-the-story-of-artificialintelligence/zh77cqt, 12 Nisan 2020.
  • Beşli, N. (2018). Dünyanın ilk insansı robotu Sophia ilk kez Türkiye’de’, öğrencikariyeri.com, 24 Nisan 2018, (Çevrimiçi), https://ogrencikariyeri.com/haber/dunyanin-ilk-insansi-robotu-sophia-ilk-kez-turkiyede, 22 Nisan 2020.
  • Bozkurt Yüksel, A.E. (2017). Robot Hukuku. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (29), s.85-112.
  • Claussen-Karlsson, M. (2017). Artificial İntelligence and the External Element of the Crime, Örebro Universitet, Final Thesis for the Law Program, 2017, (Çevrimiçi), www.divaportal.org/smash/get/diva2:1115160/FULLTEXT01.pdf, 3 Nisan 2020.
  • Council Of Europe: History of Artificial Intelligence, (Çevrimiçi) www.coe.int/en/web/artificial-intelligence/history-of-ai, 5 Nisan 2020.
  • Doğan, K. (2019). Sürücüsüz Araçlar, Robotik Cerrahi, Endüstriyel, Robotlar ve Cezai Sorumluluk. D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Durmuş TEZCAN’a Armağan, 21(Özel Sayı). s.3219-3251.
  • Ersoy, Ç. (2018). Robotlar. Yapay Zeka ve Hukuk. On iki Levha Yayıncılık, İstanbul.
  • European Parliament Report: Report With Recommendations To The Commission on Civil Law Rules on Robotics, (Çevrimiçi) https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-8-2017-0005_EN.pdf, 25 Nisan 2020.
  • Fırat, F. (2018). İnternet Haberciliğinde Yapay Zeka Teknolojisi Kullanımı: Robot Gazetecilik, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
  • Fonseca,L. (2019). An Introduction to Artificial Intelligence: The Four TypesofAI. (Çevrimiçi) https://www.thedifferenceengine.tech/blog/2019/11/an-introduction-to-artificial-intelligence-the-four-types-of-ai, 22 Nisan 2020.
  • Frey,C.B.; Osborne, M. A. (2020). The Future Of Employment: How Suspectible Are Jobs To Computerisation?. (Çevrimiçi) https://www.oxfordmartin.ox.ac.uk/downloads/academic/The_Future_of_Employment.pdf, 28 Nisan 2020.
  • Gedik, D. (2019). Ceza Muhakemesinde Hakimin Delilleri Değerlendirme Serbestisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Durmuş TEZCAN’a Armağan, 21 (Özel S.), s. 913-963.
  • Hafızoğulları, Z.; Özen, M. (2009). Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar. Ankara Barosu Dergisi, 67(4), s. 9-22.
  • Heinrich, B.; Ünver, Y. (2019). Otonom Araç Sürmekte Olası Cezalandırılabilirlik Riskleri. Hukuk Köprüsü Dergisi, 9(16), s. 23-35.
  • Hitachi. (2017). Teknoloji Suça Karşı Savaşta Yeni Silahımız. (Çevrimiçi) https://www.hitachi.eu/tr-tr/sosyal-inovasyon-hikayeleri/teknoloji/teknoloji-suca-karsi-savasta-gizli-silahimiz. 26 Nisan 2020.
  • Hitze, A. (2020). Understanding of the Four Types Of Artificial Intelligence. (Çevrimiçi) https://www.govtech.com/computing/Understanding-the-Four-Types-of-Artificial-Intelligence.html, 20 Nisan 2020.
  • İçer, Z., Buluz, B. (2020). Yapay Zekanın Ceza Muhakemesindeki Rolü ve Geleceği. (Çevrimiçi) https://www.academia.edu/41074795/yapay_zekanın_ceza_muhakemesindeki_rolü_ve_geleceği, 5 Nisan 2020.
  • İnce, Ş.; Şimşek, M.Z.; Kaynarca, F. (2019). Yapay Zeka ve Robotların Hukuki Sorumluluğunun Türk Yasal Mevzuatı Çerçevesinde İncelenmesi. s. 29-44.
  • İstanbul, Ankara, İzmir Baroları. (2019). Yapay Zeka Çağında Hukuk: Çalıştay Raporu. (Çevrimiçi)https://www.istanbulbarosu.org.tr/files/docs/Yapay_Zeka_Caginda_Hukuk2019.pdf, 25 Nisan 2020.
  • Jcook. (2020). Origin Of The Word ‘Robot’, Robotic Business Review, (Çevrimiçi)https://www.roboticsbusinessreview.com/rbr/origin_of_the_word_robot/, 15 Nisan 2020.
  • Kara Kılıçarslan,S. (2019). Yapay Zekanın Hukuki Statüsü ve Hukuki Kişiliği Üzerine Tartışmalar. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, S.2019/2, s.363-389.
  • Kelep Pekmez, T. (2018). Otonom Araçların Kullanımından Doğan Cezai Sorumluluk: Türk Hukuku Bakımından Genel Bir Değerlendirme. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, 6(2), s.173-195. (Çevrimiçi) http://static.dergipark.org.tr/articledownload/709f/0d25/1780/5c264fb6d9b80.pdf?, 7 Mayıs 2020.
  • Kurzweil, R. (2020). Ray Kurzwiel claims singularity will happen by 2045 Futurism. (Çevrimiçi) https://www.kurzweilai.net/futurism-ray-kurzweil-claims-singularity-will-happen-by-2045, 8 Mayıs 2020.
  • Lateef, Z. (2020). Types Of Artificial Intelligence You Should Know. (Çevrimiçi) https://www.edureka.co/blog/types-of-artificial-intelligence/, 20 Nisan 2020.
  • Litman,T. (2020). Autonomous Vehicle Implementation Predictions Implications for Transport Planning. Victoria Transport Policy Institute. (Çevrimiçi) http://www.vtpi.org/avip.pdf, 7 Mayıs 2020.
  • Maia Alexandre, F. (2017). The Legal Status Of Artificially Intelligent Robots’, Tilburg University, Dissertation Project. (Çevrimiçi) file:///C:/Users/ab126015/Downloads/SSRN-id2985466.pdf, 20 Nisan 2020.
  • Medium, Türkçe Yayın: Doğal Dil İşleme Rehberi, 26 Mart 2018, (Çevrimiçi) https://medium.com/t%C3%BCrkiye/do%C4%9Fal-dil-i%CC%87%C5%9Fleme-rehberi-2c4c41260f74, 27 Nisan 2020.
  • Moore, T. (2020). 3D crime scene replica tool 'as significant as DNA. (Çevrimiçi) https://news.sky.com/story/3d-crime-scene-replica-tool-as-significant-as-dna-10639412, 26 Nisan 2020.
  • Niiler, E. (2020). Can AI Be a Fair Judge in Court? Estonia Thinks So. (Çevrimiçi) https://www.wired.com/story/can-ai-be-fair-judge-court-estonia-thinks-so/, 28 Nisan 2020.
  • Nilsson, N.J. (2010). The Quest For Artificial Intelligence A History Of İdeas And Achievements’, Cambridge Unisversity Press, New York, (Çevrimiçi) https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=nUJdAAAAQBAJ&oi=fnd&pg=PT5&dq=artificial+intelligence+history&ots=2lN1GNdmMJ&sig=ooU_nq1ZQZG9pdfGvc1wakXzg_E&redir_esc=y#v=onepage&q=artificial%20intelligence%20history&f=false, 5 Nisan 2020.
  • Önok, R. M. (2015). Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu (TCK m. 179). Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 28(121), s.157-202.
  • Özbek, C.; Özbek, V.Ö. (2019). Yapay Zekânın Dâhil Olduğu Suçlar Bakımından Ceza Hukuku Sorumluluğunun Belirlenmesi. Ceza Hukuku Dergisi, 14(41), s. 603-622.
  • Özge, A. (2017). Yapay Zeka Türleri. SocialBusinessTR, http://www.socialbusinesstr.com/2017/03/27/yapay-zeka-turleri/, 20 Nisan 2020.
  • Öztürk, N.; Özgenç, İ.; Üzülmez, İ. (2012). Ceza Hukukuna Giriş. Anadolu Üniversitesi, 1. Baskı, Eskişehir.
  • Perennou, T. (2014). State-of-the-art on legal issues’, Ethica ethics&autonomous agents. (Çevrimiçi) https://ethicaa.greyc.fr/media/files/ethicaa.delivrable.1.pdf, 25 Nisan 2020.
  • Reece, S. (2020). What Are The 3 Types Of AI Codebots. 31 Jan 2020, (Çevrimiçi)https://codebots.com/artificialintelligence/the-3-types-of-ai-is-the-third-even-possible, 20 Nisan 2020.
  • Reynoso, R. (2019). 4 Main Types Of Artificial Intelligence. (Çevrimiçi) https://learn.g2.com/types-of-artificial-intelligence, 20 Nisan 2020.
  • Richards, N. M. (2012). How Should the Law Think About Robots (PreliminaryDraft). (Çevrimiçi) http://robots.law.miami.edu/wpcontent/uploads/2012/03/RichardsSmart_HowShouldTheLawThink.pdf, 16 Nisan 2020.
  • Sarıtaş, E. (2008). 5237 Sayılı Yeni Türk Ceza Kanunu’nda Mala Zarar Verme Suçu. İstanbul Barosu Dergisi, 82(1), s.155-176.
  • ScienceDaily. (2020). Artificial İntelligence. (Çevrimiçi) www.sciencedaily.com/terms/artificial_intelligence.htm, 3 Nisan 2020.
  • Stanford University. (2007). What is Artificial Intelligence? John McCarthy Computer Science Department. (Çevrimiçi)jmc.stanford.edu/articles/whatisai/whatisai.pdf, 3 Nisan 2020.
  • T.C. Adalet Bakanlığı. (2018). Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, Adli İstatistikler2018. (Çevrimiçi) http://www.adlisicil.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/2082019153842istatistik2018.pdf, 27 Nisan 2020.
  • The Japan Times News. (2019). In brave new world of China's digital courts, judges are AI and verdicts come via chat app, 7 December 2019, (Çevrimiçi)https://www.japantimes.co.jp/news/2019/12/07/asia-pacific/crime-legal-asia-pacific/ai-judges-verdicts-via-chat-app-brave-new-world-chinas-digital-courts/#.XrHfrqgzY2w, 28 Nisan 2020.
  • Themis Competition. (2019). Artificial Intelligence And The Judicial Ruling, Team Portugal I, Sofia, Bulgaria, 2-4 July 2019, (Çevrimiçi) http://www.ejtn.eu/PageFiles/17916/TEAM%20PORTUGAL%20I%20TH%202019%20D.pdf, 28 Nisan 2020.
  • TÜBİTAK. (2016). Yeni Sanayi Devrimi, Akıllı Üretim Sistemleri, Teknoloji Yol Haritası. (Çevrimiçi) https://www.tubitak.gov.tr/sites/default/files/akilli_uretim_sistemleri_tyh_v27aralik2016.pdf, 2 Nisan 2020.
  • Türk Dil Kurumu: Robot. (2020). (Çevrimiçi), sozluk.gov.tr, 16 Nisan 2020.
  • U.S. Department of Transportation. (2020). National Highway Traffic Safety Administration, Traffic SafetyFacts. (Çevrimiçi)https://crashstats.nhtsa.dot.gov/Api/Public/ViewPublication/812115, 7 Mayıs 2020.
  • Ünsal, B. (2019). Yapay Zeka, Robotlar, Hukuki Düzenlemeler. İstanbul Barosu Dergisi, 93(4), s. 64-73.
  • Walsh, A. (2017). Saudi Arabia grants citizenship to robot Sophia, DW. (Çevrimiçi) https://www.dw.com/en/saudi-arabia-grants-citizenship-to-robot-sophia/a-41150856, 25 Nisan 2020.
  • World Health Organisation. (2020). Road Traffic İnjuries, Key Facts. (Çevrimiçi) https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/road-traffic-injuries, 7 Mayıs 2020.
  • Yayla, M. (2019). Kişisel Verilerin Kaydedilmesi Suçu. Terazi Hukuk Dergisi, 14(151), s. 588-609.
  • Yetim, S. (2016). Sürücüsüz Araçlar ve Getirdiği/Getireceği Hukuki Sorunlar. Ankara Barosu Dergisi, 1, s.125-184.
  • Young, B. (2018). The First ‘Robot Killer’ Was Around Back in 1979. (Çevrimiçi) https://science.howstuffworks.com/first-killer-robot-was-around-back-in-1979.htm, 5 Mayıs 2020.
  • Zeytin, Z., Gençay, E. (2019). Hukuk ve Yapay Zekâ: E-Kişi, Mali Sorumluluk ve Bir Hukuk Uygulaması. Türk Alman Hukuk Fakültesi Dergisi, (2019/1), s.39-70.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal Bilimler, Disiplinler Arası
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-8912-4012
Yazar: Hakan AKSOY (Sorumlu Yazar)
Kurum: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Ocak 2021

APA Aksoy, H . (2021). Yapay Zekalı Varlıklar ve Ceza Hukuku . Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi , 4 (1) , 10-27 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijephss/issue/57878/795719