A Current Perspective on Studies Conducted in Turkey on Socio-Economic Status and Academic Achievement

This systematic review aims to evaluate studies examining the relationship between socio-economic status (SES) and academic achievement in Turkey from a comprehensive perspective. Of the 298 studies accessed from the Web of Science, ERIC, the Higher Education Council National Thesis Centre, and Google Scholar databases, 23 studies meeting the inclusion criteria were included in the analysis. In accordance with the PRISMA 2020 guidelines, the majority of the studies examined revealed a positive and significant relationship between SES and academic achievement. The findings indicate that family income level, parental education, occupational status, and educational resources at home are decisive factors in students' learning outcomes. School-based factors such as the socio-economic level of the school, teacher quality, and class size were also found to be influential on achievement. Early childhood education and remedial programmes were found to play a critical role in reducing inequalities; students who demonstrated resilience despite socio-economic disadvantages were found to achieve success through motivation, self-awareness, and social support mechanisms. The study emphasises that socio-economic differences in Turkey are a persistent and structural problem in terms of equal opportunities in education and draws attention to the need for inclusive strategies for policymakers.

Bu sistematik derleme, Türkiye’de sosyoekonomik durum (SED) ile akademik başarı arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmaları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Web of Science, ERIC, YÖK Ulusal Tez Merkezi ve Google Akademik veri tabanlarından ulaşılan 298 çalışmadan, dâhil etme kriterlerini karşılayan 23 araştırma analiz kapsamına alınmıştır. PRISMA 2020 yönergesi doğrultusunda yürütülen süreçte, incelenen çalışmaların büyük çoğunluğunda SED ile akademik başarı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bulgular, aile gelir düzeyi, ebeveyn eğitimi, mesleki statü ve evdeki eğitim kaynaklarının öğrencilerin öğrenme çıktıları üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca okulun sosyoekonomik düzeyi, öğretmen niteliği ve sınıf büyüklüğü gibi okul temelli faktörler de başarı üzerinde etkili bulunmuştur. Erken çocukluk eğitimi ve telafi edici programların eşitsizlikleri azaltmada kritik bir rol oynadığı; sosyoekonomik dezavantajlara rağmen yılmazlık gösteren öğrencilerin ise motivasyon, öz farkındalık ve sosyal destek mekanizmaları sayesinde başarıya ulaşabildiği belirlenmiştir. Çalışma, Türkiye’de sosyoekonomik farklılıkların eğitimde fırsat eşitliği açısından kalıcı ve yapısal bir sorun olduğunu vurgulamakta ve politika yapıcılar için kapsayıcı stratejilerin gerekliliğine dikkat çekmektedir.