The impact of societal culture and organizational culture on nuclear safety culture: An analysis from the perspective of Hofstede’s cultural dimensions model

Öz

This study examines the interaction between societal culture and organizational culture, and investigates how this relationship shapes nuclear safety culture within the framework of Geert Hofstede’s Cultural Dimensions Model. It underscores that societal culture is transmitted into organizational culture through individuals, thereby providing the foundational values upon which organizational norms and practices are built. Based on Hofstede’s Cultural Dimensions Model, the study conducts a comparative analysis of five key dimensions of societal culture—power distance, uncertainty avoidance, individualism versus collectivism, masculinity versus femininity, and long-term versus short-term orientation—alongside the ten positive nuclear safety culture traits identified by the Institute of Nuclear Power Operations (INPO) and the World Association of Nuclear Operators (WANO). The findings reveal that cultural profiles characterized by low power distance, low uncertainty avoidance, individualism, masculinity, and long-term orientation tend to reinforce positive nuclear safety culture traits, particularly a questioning attitude, an environment for raising concerns, personal accountability, safety communication, and decision-making. Conversely, cultural patterns marked by high power distance, high uncertainty avoidance, collectivism, femininity, and short-term orientation may hinder the early identification of risks, constrain critical evaluation processes, and reduce the prioritization of safety, thereby failing to support positive traits—especially a questioning attitude, an environment for raising concerns, and personal accountability. In conclusion, the study affirms that the development and reinforcement of nuclear safety culture should give primary consideration to societal cultural factors. It further emphasizes that fostering a positive nuclear safety culture is a collective responsibility shared by all personnel, while leaders hold a pivotal role in shaping, guiding, and sustaining this culture over time.

Anahtar Kelimeler

• Safety culture
• Nuclear safety culture
• Organizational culture
• Geert Hofstede cultural dimensions model
• Chernobyl nuclear power plant accident.

Kaynakça

1. [1] İlhan ÜD, Alimanoğlu Yemişçi D. Ulusal kültür, örgüt kültürü ve iş güvenliği kültürü ilişkisi: Hofstede’nin güç mesafesi ve belirsizlikten kaçınma boyutları açısından Türkiye özelinde bir değerlendirme. Yönetim ve Ekonomi 2020; 27(3): 703-724. https://doi.org/10.18657/yonveek.758132
2. [2] Antonsen S. Safety culture: Theory, method and improvement. Ashgate Publishing Limited, England, 2009.
3. [3] Malone TB, Kirkpatrick M, Mallory K, Eike D, Johnson JH, Walker RW. Human factors evaluation of control room design and operator performance at Three Mile Island – Final report. Essex Corporation, USA, 1980.
4. [4] OECD-NEA. The regulatory goal of assuring nuclear safety. OECD Nuclear Energy Agency, Paris, 2008. [Online] Available at: https://www.oecd-nea.org/upload/docs/application/pdf/2019-12/nea6273-goal.pdf
5. [5] Wu Y, Chen Z, Wang Z, Chen S, Ge D, Chen C. Nuclear safety in the unexpected second nuclear era. Proc Natl Acad Sci USA 2019; 116(36): 17673-17682. https://doi.org/10.1073/pnas.1820007116
6. [6] IAEA. Key practical issues in strengthening safety culture – INSAG-15. International Atomic Energy Agency, Vienna, 2002. [Online] Available at: https://www-pub.iaea.org/MTCD/Publications/PDF/Pub1137_scr.pdf
7. [7] Şekerli EB, Gerede E. Kültürün EKY’ye etkileri ve Türk pilotların Hofstede kültür boyutları açısından durumları. İş, Güç: Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi 2011; 13(1): 17-38.
8. [8] Çiftçi B. Türkiye’de toplumsal kültürün iş güvenliği kültürüne etkisi. Çalışma İlişkileri Dergisi 2016; 7(2): 13-40. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/308081

9. [9] Aman F. Bronislaw Malinowski’nin kültür teorisi. Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 2012; 21(1): 135-151. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/143625
10. [10] Demir N. Birey, toplum, bilim: Sosyoloji temel kavramlar. Turhan Kitabevi, Ankara, 2016.
11. [11] Erdem T. Sosyoloji notları. Otorite Kitap Yayıncılık, İstanbul, 2016.
12. [12] Aydınlı Hİ. Örgüt kültürünün yönetim açısından önemi. Bilgi 2003; 7(2): 79-99.
13. [13] Nişancı ZN. Toplumsal kültür-örgüt kültürü ilişkisi ve yönetim üzerine yansımaları. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi 2012; 1(1): 1279-1293. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/313653
14. [14] Tos O, Marmara M. Toplumsal kültür ve kurum kültürü ilişkisi: Avrupa ve Asya merkezli kurumların kurum kültürlerinin değerlendirilmesi. SMAC Journal 2023; 4(7): 55-84. https://smacjournal.com/?mod=tammetin&makaleurl=21deb447-e373-4e20-803b-281c715163e5.pdf
15. [15] Temel Eğinli A, Yeygel Çakır S. Toplum kültürünün kurum kültürüne yansıması. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi 2011; 3(2): 37-50. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sobiadsbd/issue/11352/135647
16. [16] Tutar H. Örgüt kültürü. Detay Yayıncılık, Ankara, 2017.
17. [17] Karcıoğlu F. Örgüt kültürü ve örgüt iklimi ilişkisi. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 2001; 15(1-2): 266-283. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/29932
18. [18] Schein EH. The role of the founder in creating organizational culture. Organizational Dynamics 1984; 12(1): 13-28. https://dspace.mit.edu/bitstream/handle/1721.1/2039/SWP-1407-09320305.pdf
19. [19] Yahyagil MY. Denison örgüt kültürü ölçme aracının geçerlik ve güvenirlik çalışması: Ampirik bir uygulama. Yönetim 2004; 47: 53-76.
20. [20] Sabuncuoğlu Z, Tüz M. Örgütsel psikoloji. Alfa Kitabevi, Bursa, 1998.
21. [21] IAEA. Safety culture – Safety reports – Safety Series No. 75-INSAG-4. International Atomic Energy Agency, Vienna, 1991. [Online] Available at: https://www-pub.iaea.org/mtcd/publications/pdf/pub882_web.pdf
22. [22] IAEA. IAEA nuclear safety and security glossary: Terminology used in nuclear safety, nuclear security, radiation protection and emergency preparedness and response (Interim ed.). International Atomic Energy Agency, Vienna, 2022. [Online] Available at: https://www-pub.iaea.org/MTCD/Publications/PDF/IAEA-NSS-GLOweb.pdf
23. [23] OECD-NEA. The role of the nuclear regulator in promoting and evaluating safety culture. OECD Nuclear Energy Agency, Paris, 1999. [Online] Available at: https://www.oecd-nea.org/upload/docs/application/pdf/2019-12/nea1547-murley.pdf
24. [24] Meeting with WANO Deputy Director Hiyojin Kim on 20.06.2025. (Personal communication)
25. [25] Information obtained from the meeting held on 13.01.2025 with the experts of the Directorate General of Occupational Health and Safety, Ministry of Labour and Social Security. (Personal communication)
26. [26] IAEA. Leadership and management for safety – General safety requirements No. GSR Part 2. International Atomic Energy Agency, Vienna, 2016. [Online] Available at: https://www-pub.iaea.org/MTCD/Publications/PDF/Pub1750web.pdf
27. [27] INPO. Principles for a strong nuclear safety culture – Building on the principles for enhancing professionalism. Institute of Nuclear Power Operations, Atlanta, 2004. [Online] Available at: https://www.nrc.gov/docs/ML0534/ML053410342.pdf
28. [28] Akıncı Vural ZB. Kurum kültürü. İletişim Yayınları, İstanbul, 2012.
29. [29] Cam E. İş güvenliği uzmanlığı eğitimlerindeki hukuki dönüşüm. Çalışma ve Toplum Dergisi 2012; 34: 125-153.
30. [30] Topçuoğlu H, Özdemir Ş. İş sağlığı ve güvenliğinde davranış değişikliği yaratma süreci. Mühendis ve Makina Dergisi 2007; 48(567): 10-15.
31. [31] Tüz M. İşletmelerde yönetim modelleri: Avrupa, Japonya, Amerika, Türkiye uygulamalı. Aktüel Yayınları, İstanbul, 2004.
32. [32] Minkov M, Hofstede G. The evolution of Hofstede’s doctrine. Cross Cultural Management: An International Journal 2011; 18(1): 10-20.
33. [33] Hofstede G. Culture’s consequences: International differences in work-related values (Abridged ed.). Sage Publications, USA, 1980.
34. [34] Franke RH, Hofstede G, Bond MH. Cultural roots of economic performance: A research note. Strategic Management Journal 1991; 12: 165-173.
35. [35] Hofstede G. Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture 2011; 2(1): 8.
36. [36] Hofstede G, Soeters J. Consensus societies with their own character: National cultures in Japan and the Netherlands. Comparative Sociology 2002; 1(1): 1-17.
37. [37] Gyekye SA, Salminen S. Responsibility assignment at the workplace: A Finnish and Ghanaian perspective. Scand J Psychol 2005; 46(1): 43-48.
38. [38] Sığrı Ü, Tığlı M. Hofstede’nin “belirsizlikten kaçınma” kültürel boyutunun yönetsel-örgütsel süreçlere ve pazarlama açısından tüketici davranışlarına etkisi. Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi 2006; 21(1): 327-342.
39. [39] Hofstede G, Hofstede GJ, Minkov M. Cultures and organizations: Software of the mind – Intercultural cooperation and its importance for survival (3rd ed.). McGraw-Hill, New York, 2010.
40. [40] Wasti SA. The effects of cultural differences on organizational structure and behavior: A comparative study. Middle East Technical University Development Journal 1995; 22: 503-529.
41. [41] Öğüt A, Kocabacak A. Küreselleşme sürecinde Türk iş kültüründe yaşanan dönüşümün boyutları. Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2008; 23: 145-170.
42. [42] Akyürek S, Koydemir FS, Topçuoğlu EM. Türkiye’de güvenlik kültürü ve bunu etkileyen toplumsal kültür öğeleri. J Eur-Middle East Soc Sci Stud 2015; 1(2): 163-189.
43. [43] Pizam A, Pine R, Mok C, Shin JY. Nationality vs. industry cultures: Which has a greater effect on managerial behavior? Int J Hosp Manag 1997; 16(2): 127-145.
44. [44] Botero IC, van Dyne L. Employee voice behavior: Interactive effects of LMX and power distance in the United States and Colombia. Manag Commun Q 2009; 23(1): 84-104.
45. [45] Brockner J, Ackerman G, Greenberg J, Gelfand MJ, Francesco AM, Chen ZX, et al. Culture and procedural justice: The influence of power distance on reactions to voice. J Exp Soc Psychol 2001; 37(4): 300-315.
46. [46] Huang X, Van de Vliert E, Van der Vegt G. Breaking the silence culture: Stimulation of participation and employee opinion withholding cross-nationally. Manag Organ Rev 2005; 1(3): 459-482.
47. [47] Teoh HY, Foo SL. Moderating effects of tolerance for ambiguity and risk-taking propensity on the role conflict–perceived performance relationship: Evidence from Singaporean entrepreneurs. J Bus Venturing 1997; 12(1): 67-81.
48. [48] Hofstede Insights. Country comparison: Turkey. The Culture Factor. [Online] Available at: https://www.theculturefactor.com/country-comparison-tool?countries=turkey
49. [49] Vurgun N. Hemşirelerin işle ilgili davranışları üzerinde kültürel özelliklerin ve değerlerin etkilerinin tespitine yönelik bir araştırma. MSc Thesis, İstanbul Üniversitesi, 1996.
50. [50] Saran M, Bitirim Okmeydan S. Hofstede’nin kültürel boyutlar kuramına göre kültürlerarası farklılıkların yönetiminde halkla ilişkiler ve iletişim. Uluslararası Halkla İlişkiler ve İletişim Yönetimi Kongresi Bildiriler Kitabı, 2012: 1084-1097.
51. [51] Hofstede G. Management scientists are human. Manage Sci 1994; 40(1): 4-13.
52. [52] Triandis HC. Individualism–collectivism and personality. J Pers 2001; 69(6): 907-924.
53. [53] Çarıkçı İH, Atilla G. Erillik/dişillik boyutunun empatik beceri ile ilişkisi. Alanya İşletme Fakültesi Dergisi 2009; 1(2): 52-63.
54. [54] Sargut AS. Kültürler arası farklılaşma ve yönetim (Genişletilmiş 2. bs.). İmge Kitabevi, Ankara, 2001.
55. [55] Barutçugil İ. Kültürler arası farklılıkların yönetimi. Kariyer Yayıncılık, İstanbul, 2011.
56. [56] Seymen OA, Bolat T, Güney S, Aydıntan B, Çeken H, Durukan T, et al. Küreselleşme ve çok uluslu işletmecilik. In: Seymen OA, Bolat T (Eds.). Nobel Yayınları, Ankara, 2005.
57. [57] Ergeneli A, Kulen Sevin S. Kültürlerarası iş değerleri etkileşimi: Japon, Kanadalı ve Türk ortaklı şirketlerde karşılaştırmalı bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi İİBF Dergisi 2002; 20(1): 37-57.
58. [58] Ardichvili A. Leadership styles and work-related values of managers and employees of manufacturing enterprises in post-communist countries. Hum Resour Dev Q 2001; 12(4): 363-383.
59. [59] Yeh RS, Lawrence JJ. Individualism and Confucian dynamism: A note on Hofstede’s cultural root to economic growth. J Int Bus Stud 1995; 26(3): 655-669.
60. [60] Waarts E, Van Everdingen Y. The influence of national culture on the adoption status of innovations: An empirical study of firms across Europe. Eur Manag J 2005; 23: 601-610.
61. [61] Tatlıoğlu E. Çalışma kültüründe toplumsal hafızanın izleri: Hofstede endeksleri çerçevesinde İskandinav ülkeleri. IIB Int Ref Acad Soc Sci J 2012; 3(5): 87-94.
62. [62] Gürbüz S, Bingöl D. Çeşitli örgüt yöneticilerinin güç mesafesi, belirsizlikten kaçınma, eril-dişil ve bireyci-toplulukçu kültür boyutlarına yönelik eğilimleri üzerine görgül bir araştırma. Kara Harp Okulları Savunma Bilimleri Dergisi 2007; 6(2): 68-87.
63. [63] IAEA. Safety culture in nuclear installations: Guidance for use in the enhancement of safety culture – IAEA-TECDOC-1329. International Atomic Energy Agency, Vienna, 2002.
64. [64] WANO. WANO principles – Traits of a healthy nuclear safety culture. World Association of Nuclear Operators, London, 2013. [Online] Available at: https://www.wano.info/wp-content/uploads/2024/07/WANO-PL-2013-1-Pocketbook-English.pdf
65. [65] INPO. Principles for a strong nuclear safety culture: Building on the principles for enhancing professionalism. Institute of Nuclear Power Operations, Atlanta, 2004. [Online] Available at: https://www.nrc.gov/docs/ML0534/ML053410342.pdf
66. [66] INPO. Traits of a healthy nuclear safety culture. Institute of Nuclear Power Operations, Atlanta, 2012. [Online] Available at: https://www.nrc.gov/docs/ml1303/ml13031a707.pdf
67. [67] OECD-NEA. The safety culture of an effective nuclear regulatory body – NEA No. 7247. OECD Nuclear Energy Agency, Paris, 2016. [Online] Available at: https://www.oecd-nea.org/upload/docs/application/pdf/2019-12/7247-scrb2016.pdf
68. [68] Cronje JC. Using Hofstede’s cultural dimensions to interpret cross-cultural blended teaching and learning. Comput Educ 2011; 56: 596-603.
69. [69] Dartey-Baah K. The impact of national cultures on corporate cultures in organisations. Acad Leadership 2015; 9(1): 1-12.
70. [70] Koydemir FS, Akyürek S, Topçuoğlu EM. Çalışma hayatında ve günlük yaşamda güvenlik kültürü. Bilgesam Yayınları, Ankara, 2014.
71. [71] Gerçik İZ. Türk toplumsal kültürünün yöneticilerin liderlik biçimi ile ilişkisi üzerine bir araştırma. PhD Thesis, Beykent Üniversitesi, İstanbul, 2018.
72. [72] Pidgeon N, O'Leary M. Man-made disasters: Why technology and organizations (sometimes) fail. Safety Sci 2000; 34: 15-30.
73. [73] IAEA. Developing safety culture in nuclear activities: Practical suggestions to assist progress – Safety Reports Series No. 11. International Atomic Energy Agency, Vienna, 1998. [Online] Available at: https://www-pub.iaea.org/MTCD/Publications/PDF/P064_scr.pdf
74. [74] Kartarı A. Kültür, farklılık ve iletişim: Kültürlerarası iletişimin kavramsal dayanakları. İletişim Yayınları, İstanbul, 2014.
75. [75] Burke M, Smith AN, Salvador R, Sarpy SA. The role of national culture and organisational climate in safety training effectiveness. Eur J Work Organ Psychol 2008; 17(1): 133-152.
76. [76] Erkenekli M. Hofstede’nin kültürel değerler modeline göre Türkiye ile ABD’nin karşılaştırılması. Kara Harp Okulu Bilim Dergisi 2011; 21(2): 1-29.
77. [77] IAEA. Frequently asked Chernobyl questions. International Atomic Energy Agency, Vienna. [Online] Available at: https://www.iaea.org/newscenter/focus/chernobyl/faqs
78. [78] OECD-NEA. Chernobyl: Chapter I. The site and accident sequence. OECD Nuclear Energy Agency, Paris. [Online] Available at: https://www.oecd-nea.org/jcms/pl_28271/chernobyl-chapter-i-the-site-and-accident-sequence
79. [79] IAEA. The Chernobyl accident: Updating of INSAG-1 – Safety Series No. 75-INSAG-7. International Atomic Energy Agency, Vienna, 1992. [Online] Available at: https://www-pub.iaea.org/MTCD/Publications/PDF/Pub913e_web.pdf
80. [80] IAEA. The management system for nuclear installations – Safety Guide No. GS-G-3.5. International Atomic Energy Agency, Vienna, 2009. [Online] Available at: https://www-pub.iaea.org/MTCD/Publications/PDF/Pub1392_web.pdf
81. [81] Ramberg B. Learning from Chernobyl. Foreign Aff 1986; 65(2): 304-328.
82. [82] Jung J, Su X, Baeza M, Hong S. The effect of organizational culture stemming from national culture towards quality management deployment. TQM Mag 2008; 20(6): 622-635.
83. [83] İşler MC. İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile güvenlik kültürünün iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesindeki etkisi. İş Müfettiş Yardımcılığı Etüdü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ankara, 2013.
84. [84] Meshkati N. Lessons of the Chernobyl nuclear accident for sustainable energy generation: Creation of the safety culture in nuclear power plants around the world. Energy Sources Part A 2007; 29(9): 807-815.
85. [85] Vogt M. The lessons of Chernobyl and Fukushima: An ethical evaluation. Europe After Fukushima: German Perspectives on the Future of Nuclear Power 2012; 1: 33-49. https://www.environmentandsociety.org/sites/default/files/2012_1_vogt_0.pdf
86. [86] Nisbett RE. Düşüncenin coğrafyası – Doğulular ile Batılılar nasıl ve neden birbirinden farklı düşünürler (G. Çağalı Güven, Çev.). Varlık Yayınları, İstanbul, 2018.