EN
TR
Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi
Öz
Bu çalışma, ortaokul öğrencilerinin uzamsal akıl yürütme becerilerini Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel yöntemlerden biri olan tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, İstanbul’da öğrenim görmekte olan 7. ve 8. sınıf düzeyinde toplam 504 ortaokul öğrencisinden oluşmakta olup, olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme tekniği ile belirlenmiştir. Araştırmada, öğrencilerin geometrik düşünme düzeylerini ve uzamsal akıl yürütme becerilerini ölçmek amacıyla Van Hiele Geometrik Düşünme Testi ve Uzamsal Akıl Yürütme Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin Van Hiele geometrik düşünme düzeylerinin beklenenden düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin genel uzamsal akıl yürütme becerilerinin de düşük olduğu gözlemlenmiştir. Bu becerilerin alt bileşenleri incelendiğinde, zihinsel döndürme ve uzamsal görselleştirme puanlarının oldukça düşük, buna karşılık mekânsal yönelim becerilerinin diğer bileşenlere göre daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, öğrencilerin uzamsal akıl yürütme becerileri ile Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Özellikle, zihinsel döndürme ve mekânsal yönelim becerilerinin öğrencilerin geometrik düşünme düzeylerinden etkilendiği bulunmuştur. Bu çalışma, uzamsal akıl yürütme becerilerinin öğrencilerin geometrik düşünme düzeylerinin gelişiminde kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al Mamarı, A. (2023). Geometric thinking levels of middle school students in the sultanate of Oman. International Journal of Humanities and Educational Research,5(1),487-501. http://dx.doi.org/10.47832/2757-5403.18.27
- Anıkaydın, Ö. (2017). Öğrencilerin geometriye yönelik öz-yeterlik algıları, geometri tutumları ve geometrik düşünme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
- Arıkan, A., Çetin, T., ve Akkaya Yılmaz, M. (2022). Mekânsal akıl yürütme testi’nin türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Tarih Okulu Dergisi, 15(56), 435–458. http://dx.doi.org/10.29228/Joh.52285
- Bal, A. P. (2014). İlkokul ve ortaokul öğrencı̇ lerı̇ nı̇ n van hiele geometrı̇ k düşünme düzeylerı̇ ni̇ yordayan değı̇ şkenler. Eğitimde Kuram ve Uygulama. 10(1), 259–278.
- Bayram, G., ve Duatepe Paksu, A. (2019). Altıncı sınıf öğrencilerinin paralel ve dik doğru/doğru parçalarını belirleme ve çizme durumları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(1), 115–145. https://doi.org/10.17152/gefad.346360
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
- Boakes, N. (2009). Origami ınstruction in the middle school mathematics classroom: its ımpact on spatial visualization and geometry knowledge of students. RMLE Online. 32(7), 1- 12. https://doi.org/10.1080/19404476.2009.11462060
- Ceylan Eliyeşil, B., ve Tuna, G. (2023). Uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin geometri başarıları ve van hiele geometrik düşünme düzeyleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(2), 802–828. https://doi.org/10.51460/baebd.1256738
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Matematik Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
3 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
22 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1
APA
Başarır, F., & Çetin, H. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 13(1), 13-26. https://doi.org/10.17278/ijesim.1734026
AMA
1.Başarır F, Çetin H. Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics. 2026;13(1):13-26. doi:10.17278/ijesim.1734026
Chicago
Başarır, Furkan, ve Hatice Çetin. 2026. “Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi”. International Journal of Educational Studies in Mathematics 13 (1): 13-26. https://doi.org/10.17278/ijesim.1734026.
EndNote
Başarır F, Çetin H (01 Mart 2026) Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics 13 1 13–26.
IEEE
[1]F. Başarır ve H. Çetin, “Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi”, International Journal of Educational Studies in Mathematics, c. 13, sy 1, ss. 13–26, Mar. 2026, doi: 10.17278/ijesim.1734026.
ISNAD
Başarır, Furkan - Çetin, Hatice. “Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi”. International Journal of Educational Studies in Mathematics 13/1 (01 Mart 2026): 13-26. https://doi.org/10.17278/ijesim.1734026.
JAMA
1.Başarır F, Çetin H. Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics. 2026;13:13–26.
MLA
Başarır, Furkan, ve Hatice Çetin. “Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi”. International Journal of Educational Studies in Mathematics, c. 13, sy 1, Mart 2026, ss. 13-26, doi:10.17278/ijesim.1734026.
Vancouver
1.Furkan Başarır, Hatice Çetin. Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Akıl Yürütme Becerilerinin Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeylerine Göre İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics. 01 Mart 2026;13(1):13-26. doi:10.17278/ijesim.1734026