Araştırma Makalesi

Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi

Cilt: 13 Sayı: 2 1 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi

Öz

Matematik öğretim programının merkezinde matematik okuryazarlığının önemi arttıkça amaçlanan ve uygulanan program arasında araçsal rolü olan ders kitapları da bu doğrultuda şekillenmeye devam etmektedir. Bu dayanak noktasından hareketle bu çalışmada sekizinci sınıf matematik ders kitabında yer alan etkinliklerin matematik okuryazarlığı becerileri ile ne derece uyumlu olduğunu analiz etmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda Milli Eğitim Bakanlığı tarafından dağıtılan sekizinci sınıf matematik ders kitabındaki etkinlikler Matematik Okuryazarlığı Soru Tasarımı Kontrol Listesi bileşenleri doğrultusunda doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda etkinliklerin içerik bileşeni açısından gerçek yaşamla bağlantı kurulması, kavramsal-işlemsel bilginin dengelenmesi, farklı temsillerin kullanımı açısından sınırlı kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bağlam bileşeni açısından, matematiği günlük yaşam ve farklı disiplinlerle ilişkilendirme becerilerini geliştirmeye yönelik sınırlı sayıda etkinlik olduğu görülmektedir. Süreç bileşeni açısından analiz, sentez, karşılaştırma, matematiksel dil ve iletişim becerilerini gerektiren modelleme etkinliklerinin kullanımının sınırlı olduğu belirlenmiştir. Etkinlikler, düzey bileşeni açısından öğrenci düzeyine uygun iken yapı bileşeni açısından ilgi çekici ve araştırma yapmaya olanak tanıma noktasında yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. Bu doğrultuda öğrencilerin matematik okuryazarlığı becerilerinin geliştirilmesi için yeni yayınlanacak ders kitaplarında yer alacak etkinliklerin matematik okuryazarlığı bileşenleri doğrultusunda hazırlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uydulduğunu, yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan ederiz.

Kaynakça

  1. Altun, M., & Bozkurt, I. (2017). Matematik okuryazarlığı problemleri için yeni bir sınıflama önerisi. Eğitim ve Bilim, 42(190), 171-188. https://doi.org/10.15390/EB.2017.6916
  2. Ayyıldız, H., & Cansız Aktaş, M. (2022). 8.sınıf matematik ders kitaplarının ve LGS matematik sorularının PISA temsil yeterliği açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 475-489. https://doi.org/10.24315/tred.910569
  3. Basyal, D., & Mainali, B. (2022). Investigating the features of nepali 8th grade mathematics textbook. In International Conference on Mathematics Textbook Research and Development (pp. 189-194). Singapore: Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-97-8426-4_24
  4. Bonnotto, C. (2007). How to replace word problems with activities of realistic mathematical modelling. In W. Blum, P. L. Galbraith, H.-W. Henn, & M. Niss (Eds.), Modelling and applications in mathematics education: The 14th ICMI study (pp. 185–192). Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-29822-1_18
  5. Bosch, M., & Gascón, J. (1994). La integración del momento de la técnica en el proceso de estudio de campos de problemas de matemáticas. Enseñanza de las Ciencias, 12(3), 314–332.
  6. Bosch, M., Gascón, J., & Trigueros, M. (2017). Dialogue between theories interpreted as research praxeologies: The case of APOS and the ATD. Educational Studies in Mathematics, 95(1), 39-52. https://doi.org/10.1007/s10649-016-9734-3
  7. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  8. Brown, R. (2017). Using collective argumentation to engage students in a primary mathematics classroom. Mathematics Education Research Journal, 29(2), 183-199. https://doi.org/10.1007/s13394-017-0198-2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Matematik Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

12 Şubat 2026

Kabul Tarihi

24 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aydemir, E., Özgen, K., Kurt, S., Kolak, P., & Aslan, A. (2026). Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 13(2), 77-99. https://doi.org/10.17278/ijesim.1887744
AMA
1.Aydemir E, Özgen K, Kurt S, Kolak P, Aslan A. Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics. 2026;13(2):77-99. doi:10.17278/ijesim.1887744
Chicago
Aydemir, Esra, Kemal Özgen, Sena Kurt, Perihan Kolak, ve Alper Aslan. 2026. “Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi”. International Journal of Educational Studies in Mathematics 13 (2): 77-99. https://doi.org/10.17278/ijesim.1887744.
EndNote
Aydemir E, Özgen K, Kurt S, Kolak P, Aslan A (01 Temmuz 2026) Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics 13 2 77–99.
IEEE
[1]E. Aydemir, K. Özgen, S. Kurt, P. Kolak, ve A. Aslan, “Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi”, International Journal of Educational Studies in Mathematics, c. 13, sy 2, ss. 77–99, Tem. 2026, doi: 10.17278/ijesim.1887744.
ISNAD
Aydemir, Esra - Özgen, Kemal - Kurt, Sena - Kolak, Perihan - Aslan, Alper. “Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi”. International Journal of Educational Studies in Mathematics 13/2 (01 Temmuz 2026): 77-99. https://doi.org/10.17278/ijesim.1887744.
JAMA
1.Aydemir E, Özgen K, Kurt S, Kolak P, Aslan A. Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics. 2026;13:77–99.
MLA
Aydemir, Esra, vd. “Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi”. International Journal of Educational Studies in Mathematics, c. 13, sy 2, Temmuz 2026, ss. 77-99, doi:10.17278/ijesim.1887744.
Vancouver
1.Esra Aydemir, Kemal Özgen, Sena Kurt, Perihan Kolak, Alper Aslan. Sekizinci Sınıf Matematik Ders Kitabındaki Etkinliklerin Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics. 01 Temmuz 2026;13(2):77-99. doi:10.17278/ijesim.1887744