Araştırma Makalesi

Sudan'ın Kuzey Kordofan Eyaleti'nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi

Cilt: 2 Sayı: 2 30 Eylül 2022
  • Ibrahim Elimam *
  • Hind Salih
  • I. Bushara
PDF İndir
TR EN

Sudan'ın Kuzey Kordofan Eyaleti'nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi

Öz

Bu deney, Kuzey Kordofan eyaleti Sudan'daki yerli çöl keçisi yavrularının doğum, doğum sayısı ve büyüme oranlarına mevsimin etkisini araştırmayı amaçlamıştır. Toplam otuz yedi yavru, doğum mevsimine göre (yağmurlu ve kurak mevsimler) iki gruba ayrılarak, yavrular doğal otlatmaya tabi tutulmuştur. Sonuçlar, yavrulama mevsiminin ve parite sayısının yavru doğum ağırlığı, büyüme performansı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını ve yağışlı mevsimde doğan oğlakların, kurak mevsimde doğanlara göre (2.12±0.08 kg) en yüksek doğum ağırlığını (2.07±0.11 kg) sağladığını göstermiştir. Sonuçlar, doğum tipi boyutunun oğlakların doğum ağırlığı üzerinde anlamlı (P≤0.05) bir etki yaptığını göstermiştir. Tek doğan oğlaklar doğumda (2,31±0,10) ikiz doğanlardan (1,96±0,12 kg) daha ağırdı. Oğlakların cinsiyetinin doğum ağırlığı üzerinde oldukça anlamlı (P≤0.01) etkisi olduğu ve erkek oğlakların dişilere göre daha kilolu olduğu belirlenmiştir. Doğum tipi ve oğlakların cinsiyeti, oğlaklarının büyüme performansını sütten kesme dönemine kadar etkilemezken, ikiz ve dişi oğlakların ikiz ve dişi oğlaklar için sırasıyla (4.06, 6.52 ve 9.01 kg ve 3.96, 6.37 ve 8.53 kg) en hafif vücut ağırlığı artışı gösterdiği görülmüştür. Sonuçlara göre doğum mevsimi; parite sayısı ve doğum tipi, 90 günlük yaşta sütten kesme ağırlığı ve günlük kazancı etkilememiştir. Yavruların cinsiyeti, sütten kesme ağırlığını önemli ölçüde etkilerken (P≤0.05), erkek oğlaklar (9.19 kg), dişilere göre (8.53 kg) olarak kaydedildi. İki doğum mevsimi (yağmurlu ve serin kurak mevsim), parite sırası, sütten kesim öncesi mortalite üzerinde anlamlı bir etki göstermedi. İkiz doğan oğlaklar, tek doğan oğlaklarla (%5) karşılaştırıldığında %22 ile yüksek bir oran (P≤0.05) göstermiştir. Ayrıca oğlakların cinsiyeti (P≤0.05) ölüm oranını önemli ölçüde etkiledi. Burada dişi oranı erkek oranına (%9) kıyasla %18 oranıyla daha yüksektir. Sonuç olarak, bu çalışmada en önemli varyasyon kaynağı doğum mevsimi olmuş ve çevresel faktörlerin keçilerinde canlı ağırlık ve büyüme oranları üzerine olumlu etki yaptığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bello, A., and Babiker, S.A. (2010). Growth and carcass characteristics of desert goat kids and their temperate cross. Animal science journal Published online by Cambridge University Press: 02 September 2010.
  2. Adenaike, A. S and Bemji, M.N. (2011). Effects of environmental factors on birth weights and weaning weights of West African dwarf goats under intensive and extensive management systems.Advances in Agricultural Biotechnology1:9-14.
  3. Alabi, O.O. (2019). ‘Animal agriculture: A viable tool for rural women empowerment and redemption from poverty’, International Journal of Civil Engineering and Technology, 10(2): 2365-2373. Alexandre, G., Aumont, G., Fleury, J. and Arquet, R. (2000). Reproductive performance of Creole goats of Guadeloupe. In: Proc.7th Inter. Conf. on goat, 15-21 May2000, France P.1039.
  4. Andries, K.M. (2013). Growth and performance of meat goat kids from two seasons of birth in Kentucky. Sheep & Goat Research Journal, 28: 16-20.
  5. AOAD, (1990). Arab organization for agricultural development. Goats resources in Arab states. II-Sudan (Arabic). AOAD printing press. Sudan: Khartoum; 1990.
  6. Atoui, A., Hajejji, Z., Abaennebi, M., Gaddour, A. and Najari, S. (2015). Environmental factors affecting birth weight of Tunisian local goat population kids. Journal of new sciences, 38 (1).
  7. Baiden, R.Y. (2007). Birth weight, birth type and pre-weaning survivability of west African dwarf goats raised in the dangme west district of the greater accra region of Ghana. Tropical Animal Health and Production. 39: 141-147.
  8. Ballal, KME, M-KA A, LMA M. (2008). Estimates of phenotypic and genetic parameters of growth traits in the Sudanese Nubian goat. Res J Anim Vet Sci. 3: 9-14.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ibrahim Elimam * Bu kişi benim
Sudan

Hind Salih Bu kişi benim
Sudan

I. Bushara Bu kişi benim
Sudan

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

25 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

28 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Elimam, I., Salih, H., & Bushara, I. (2022). Sudan’ın Kuzey Kordofan Eyaleti’nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 2(2), 1-10. https://izlik.org/JA22GN84WH
AMA
1.Elimam I, Salih H, Bushara I. Sudan’ın Kuzey Kordofan Eyaleti’nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi. IJFAA. 2022;2(2):1-10. https://izlik.org/JA22GN84WH
Chicago
Elimam, Ibrahim, Hind Salih, ve I. Bushara. 2022. “Sudan’ın Kuzey Kordofan Eyaleti’nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi”. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi 2 (2): 1-10. https://izlik.org/JA22GN84WH.
EndNote
Elimam I, Salih H, Bushara I (01 Eylül 2022) Sudan’ın Kuzey Kordofan Eyaleti’nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi 2 2 1–10.
IEEE
[1]I. Elimam, H. Salih, ve I. Bushara, “Sudan’ın Kuzey Kordofan Eyaleti’nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi”, IJFAA, c. 2, sy 2, ss. 1–10, Eyl. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22GN84WH
ISNAD
Elimam, Ibrahim - Salih, Hind - Bushara, I. “Sudan’ın Kuzey Kordofan Eyaleti’nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi”. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi 2/2 (01 Eylül 2022): 1-10. https://izlik.org/JA22GN84WH.
JAMA
1.Elimam I, Salih H, Bushara I. Sudan’ın Kuzey Kordofan Eyaleti’nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi. IJFAA. 2022;2:1–10.
MLA
Elimam, Ibrahim, vd. “Sudan’ın Kuzey Kordofan Eyaleti’nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi”. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, c. 2, sy 2, Eylül 2022, ss. 1-10, https://izlik.org/JA22GN84WH.
Vancouver
1.Ibrahim Elimam, Hind Salih, I. Bushara. Sudan’ın Kuzey Kordofan Eyaleti’nde Çevresel Faktörlerin Sudan Çöl Keçisi Yavrularının Doğum Ağırlığı, Sütten Kesim ve Ölüm Oranlarına Etkisi. IJFAA [Internet]. 01 Eylül 2022;2(2):1-10. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22GN84WH