Bingöl İlinde Buzağı Yetiştiricilerinin Göbek Enfeksiyonlarına İlişkin Bilgi, Tutum ve Uygulamalarının Değerlendirilmesi

Öz

Öz Bu araştırma, Bingöl ilinde büyükbaş hayvancılık işletmelerinde yetiştiricilerin buzağılarda göbek enfeksiyonlarına yönelik bilgi, tutum ve uygulamalarını değerlendirmek ve bilgi düzeyi ile koruyucu bakım uygulamaları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte planlanan araştırma, Ocak 2023–Ocak 2024 tarihleri arasında Bingöl il merkezi ve merkeze bağlı köylerde faaliyet gösteren 120 büyükbaş hayvan yetiştiricisi ile yürütüldü. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan yapılandırılmış anket formu kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı ve IBM SPSS Statistics 22.0 programında analiz edildi. Yetiştiricilerin %55,9'unun göbek bakımı uygulamasını bildiği, %72,3'ünün göbek kordonunu bağladığı, %61,9'unun göbek kordonunu iyotlu solüsyonlarla dezenfekte ettiği, %96,7'sinin doğum sonrası kolostrum verdiği ve %86,7'sinin ilk yarım–bir saat içerisinde en az 2 litre kolostrum uyguladığı belirlendi. Göbek bakımı konusunda bilgi sahibi olan yetiştiricilerin göbek kordonunu bağlama ve dezenfekte etme uygulamalarını anlamlı düzeyde daha fazla gerçekleştirdiği (p<0,001), ayrıca buzağı altlıklarına düzenli temiz altlık eklenmesi ile göbek enfeksiyonu görülme durumu arasında anlamlı ilişki bulunduğu saptandı (p=0,005). Sonuç olarak, yetiştiricilerin bilgi, tutum ve uygulamalarının birlikte değerlendirilmesi; göbek enfeksiyonlarının önlenmesine yönelik koruyucu uygulamaların yaygınlaştırılması, hijyen standartlarının iyileştirilmesi ve etkili eğitim programlarının planlanması açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• anket
• buzağı
• göbek bakımı
• omfalitis
• yenidoğan

Destekleyen Kurum

Bu proje TÜBİTAK BİDEB (2022/1- 1919B012204892) tarafından desteklenmiştir.

Proje Numarası

1919B012204892

Etik Beyan

Bu çalışma Bingöl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'nun 25.11.2022 tarihli, 22/20 sayılı toplantısında alınan 10 numaralı karar ile etik açıdan uygun bulunmuştur. Araştırmaya katılan tüm yetiştiriciler çalışma hakkında bilgilendirilmiş ve gönüllü katılım esas alınmıştır.

Teşekkür

Bu araştırmaya sağladıkları mali destek için TÜBİTAK BİDEB'e (2022/1- 1919B012204892) teşekkür ederiz.

Assessment of the Knowledge, Attitudes, and Practices of Calf Producers in Bingol Province Regarding Umbilical Infections in Neonatal Calves

Öz

This study was conducted to assess the knowledge, attitudes and practices of cattle farmers in Bingol Province regarding umbilical infections in calves, and to examine the relationship between their level of knowledge and preventive care practices. Designed as a cross-sectional and descriptive study, the research was carried out between January 2023–January 2024 with 120 cattle farmers operating in the provincial centre of Bingöl and its surrounding villages. Data were collected through face-to-face interviews using a structured questionnaire prepared by the researchers and analysed using IBM SPSS Statistics 22.0. %55.9 of the farmers were aware of the umbilical cord care procedure, %72.3 tied the umbilical cord, %61.9 disinfected the umbilical cord with iodine solutions, %96.7 provided colostrum post-birth, and %86.7 administered at least 2 litres of colostrum within the first half an hour. It was found that farmers with knowledge of umbilical care carried out umbilical cord tying and disinfection practices to a significantly greater extent (p<0.001); furthermore, a significant association was identified between the regular addition of clean bedding to calf pens and the incidence of umbilical infections (p=0.005). Consequently, a combined assessment of farmers’ knowledge, attitudes and practices is important for the wider adoption of preventive measures against umbilical infections, the improvement of hygiene standards and the planning of effective training programmes.

Anahtar Kelimeler

• calf
• neonatal
• omphalitis
• survey
• umbilical cord care

Proje Numarası

1919B012204892

Kaynakça

1. Alkan, F., Parlak, K., & Kul, M. (2020). Yeni doğan buzağılarda göbek bölgesi problemleri. Buzağı kayıplarının önlenmesinde buzağı sağlığı ve yetiştiriciliği. Ankara. Medisan Yayınevi, Medisan Yayın Serisi: 89, 93–96 pp. Arıcan, M., & Zamirbekova, N. (2020). Buzağılarda doğum sonrası dönemde görülen eklem hastalıkları, tedavi seçenekleri ve korunma yolları. Buzağı Kayıplarının Önlenmesinde Buzağı Sağlığı ve Yetiştiriciliği. Ankara. Medisan Yayınevi, Medisan Yayın Serisi: 89, 85–88 pp.
2. Genel Aydınoğlu, T., & Köse, A. M. (2018). Buzağı yetiştiriciliğinde temel sağlık ilkeleri ve sürü yönetimi programı. Tarım İşletmeleri Müdürlüğü (TİGEM). Ankara. Alıntılama adresi: https://www.tigem.gov.tr/Folder/GosterimDetayDosyasi/54c04835-8346-4a80-b2ea-13cfdddf35a5.pdf
3. Chowdhury, S., Barua, S. R., Rakib, T. M., Rahman, M. M., Ferdushy, T., Hossain, M. A., Islam, M. S., & Masuduzzaman, M. (2017). Survey of calf management and hygiene practices adopted in commercial dairy farms in Chittagong, Bangladesh. Advances in Animal and Veterinary Sciences, 5(1), 14–22. Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). New York: John Wiley & Sons. Çavana, E. (2012). Neonatal septik artritisli buzağılarda etiyolojinin araştırılması (Yüksek lisans tezi). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Burdur.
4. Faradonbeh, Y. K., & Faradonbeh, M. K. (2016). Evaluate the risk factors umbilical cord bacterial infection in calves in Shahrekord city. Journal of Entomology and Zoology Studies, 4(2), 162–166.
5. Francoz, D., Desrochers, A., Fecteau, G., Desautels, C., Latouche, J. S., & Fortin, M. (2005). Synovial fluid changes in induced infectious arthritis in calves. Journal of Veterinary Internal Medicine, 19(3), 336–343.
6. Gebremeskel, H. F., Mesfin, H., & Kebede, I. A. (2024). A pilot survey on knowledge, attitudes, and practices of smallholder dairy owners towards the importance of colostrum feeding to newborn calf in Humbo District of Wolaita Zone, Southern Ethiopia. Discover Animals, 1(1), 5.
7. Godden, S. (2008). Colostrum management for dairy calves. Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice, 24(1), 19–39.
8. Grover, W. M., & Godden, S. (2011). Efficacy of a new navel dip to prevent umbilical infection in dairy calves. The Bovine Practitioner, 45, 70–77.

9. Karaca, M. (2020). Hendek ilçesi süt sığırcılığı işletmelerinde buzağılarda yaşama gücü ile ilgili yönetsel uygulamalar (Yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
10. Kaygısız, A., Aydın, R., & Özdemir, C. Y. (2023). Gümüşhane ili Torul ilçesi süt sığırcılığı işletmelerinde buzağı yetiştirme ile ilgili yönetimsel uygulamalar. Journal of the Institute of Science and Technology, 13(1), 713–725.
11. Kaylan, V., Yılmaz, İ., & Yanar, M. (2019). Iğdır ilinde süt sığırcılığı işletmelerinde buzağı yetiştirme üzerine bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22(Ek Sayı 1), 169–178. Klein-Jöbstl, D., Arnholdt, T., Sturmlechner, F., Iwersen, M., & Drillich, M. (2015). Results of an online questionnaire to survey calf management practices on dairy cattle breeding farms in Austria and to estimate differences in disease incidences depending on farm structure and management practices. Acta Veterinaria Scandinavica, 57(1), 44.
12. Lombard, J., Urie, N., Garry, F., Godden, S., Quigley, J., Earleywine, T., ... Sterner, K. (2020). Consensus recommendations on calf- and herd-level passive immunity in dairy calves in the United States. Journal of Dairy Science, 103(8), 7611 7624.
13. Lorenz, I., Mee, J. F., Earley, B., & More, S. J. (2011). Calf health from birth to weaning. I. General aspects of disease prevention. Irish Veterinary Journal, 64(1), 10.
14. McGuirk, S. M., & Collins, M. (2004). Managing the production, storage, and delivery of colostrum. Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice, 20(3), 593–603.
15. Mee, J. F. (2008). Newborn dairy calf management. Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice, 24(1), 1 17.
16. Meier, K. K., Müller, K.-E., Merle, R., Arndt, H., Dachrodt, L., Hoedemaker, M., ... Stock, A. (2025). Field study on routine procedures for navel care in neonatal calves on dairy farms in Eastern Germany. PLOS ONE, 20(7), e0329326.
17. Mundan, D., Atalar, B., Meral, B. A., & Yakışan, M. M. (2018). Modern süt sığırı işletmelerinin yapısal ve teknik özelliklerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 13(2), 201–210.
18. 71 Perrot, F., Joulié, A., Herry, V., Raboisson, D., & Herman, N. (2024). Evaluation of risk factors of omphalitis in newborn beef calves with indoor housing. Preventive Veterinary Medicine, 227, 106191.
19. Rings, D. M., & Anderson, D. E. (2009). Umbilical surgery in calves. Current veterinary therapy food animal practice, 391 397.
20. Robinson, A. L., Timms, L. L., Stalder, K. J., & Tyler, H. D. (2015). Short communication: The effect of 4 antiseptic compounds on umbilical cord healing and infection rates in the first 24 hours in dairy calves from a commercial herd. Journal of Dairy Science, 98(8), 5726–5728.
21. Santos, G. dos, & Bittar, C. M. M. (2015). A survey of dairy calf management practices in some producing regions in Brazil. Revista Brasileira de Zootecnia, 44(10), 361–370.
22. Staněk, S., Zink, V., Doležal, O., & Štolc, L. (2014). Survey of preweaning dairy calf-rearing practices in Czech dairy herds. Journal of Dairy Science, 97(6), 3973–3981.
23. Steerforth, D.-D., & Van Winden, S. (2018). Development of clinical sign‐based scoring system for assessment of omphalitis in neonatal calves. Veterinary Record, 182(19), 549.
24. Svensson, C., Hultgren, J., & Oltenacu, P. A. (2006). Morbidity in 3–7-month-old dairy calves in south-western Sweden, and risk factors for diarrhoea and respiratory disease. Preventive Veterinary Medicine, 74(2–3), 162–179.
25. Svensson, C., Lundborg, K., Emanuelson, U., & Olsson, S.-O. (2003). Morbidity in Swedish dairy calves from birth to 90 days of age and individual calf-level risk factors for infectious diseases. Preventive Veterinary Medicine, 58(3–4), 179–197.
26. Tatar, A. M. (2007). Ankara ve Aksaray damızlık sığır yetiştiricileri il birliklerine üye süt sığırcılığı işletmelerinin yapısı ve sorunları (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
27. Thomas, G. W., & Jordaan, P. (2013). Pre-slaughter mortality and post-slaughter wastage in bobby veal calves at a slaughter premises in New Zealand. New Zealand Veterinary Journal, 61(3), 127–132.
28. Tilki, M., Sarı, M., Aydın, E., Işık, S., & Aksoy, A. R. (2013). Kars ili sığır işletmelerinde barınakların mevcut durumu ve yetiştirici talepleri: I. Mevcut durum. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 19(1), 109–116.
29. Tüzemen, N., Yanar, M., & Akbulut, Ö. (2013). Hayvan Islahı. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Yayınları No: 230.
30. Van Camp, M. B., Winder, C. B., Gomez, D. E., Duffield, T. F., Savor, N. K., & Renaud, D. L. (2022). Evaluating the effectiveness of a single application of 7% iodine tincture umbilical dip as a prevention of infection of the external umbilical structures in dairy calves. Journal of Dairy Science, 105(7), 6083–6093.
31. Vasseur, E., Borderas, F., Cue, R. I., Lefebvre, D., Pellerin, D., Rushen, J., ... de Passillé, A. M. (2010). A survey of dairy calf management practices in Canada that affect animal welfare. Journal of Dairy Science, 93(3), 1307–1316.
32. Wathes, D. C., Brickell, J. S., Bourne, N. E., Swali, A., & Cheng, Z. (2008). Factors influencing heifer survival and fertility on commercial dairy farms. Animal, 2(8), 1135–1143.
33. Weaver, D. M., Tyler, J. W., VanMetre, D. C., Hostetler, D. E., & Barrington, G. M. (2000). Passive transfer of colostral immunoglobulins in calves. Journal of Veterinary Internal Medicine, 14(6), 569–577.
34. Yurdakul, İ., Kulualp, K., & Yalçın, M. (2021). Buzağılarda göbek bölgesi lezyonlarının klinik ve sağaltım yönünden değerlendirilmesi: 100 olgulu retrospektif bir çalışma. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 14(1), 67–72.
35. Zor, A. (2019). Konya ili süt sığırcılığı işletmelerinde buzağı kayıplarının analizi (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya. Zucali, M., Bava, L., Tamburini, A., Guerci, M., & Sandrucci, A. (2013). Manage