Tasarım Bölümü Öğrencilerinin Girişimcilik Eğilimleri ile Beyin Baskınlığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Tasarım, yaratıcı düşünce, estetik anlayış ve işlevsellik temelinde çözümler üretme sürecidir. Tasarım, bir ürünün veya hizmetin kullanıcı deneyimini iyileştirmeyi, görsel çekicilik sağlamayı ve kullanılabilirliği artırmayı hedefler. Tasarım, moda ve grafik tasarımı gibi farklı alanlarda uygulanabilir ve girişimcilikle birleştiğinde yeni ürünlerin veya markaların oluşturulmasında ve işletmelerin rekabet avantajı elde etmesinde etkili bir araç haline gelir. Girişimcilik eğilimi, bir kişinin yenilikçi fikirler üretme, risk alma, kaynakları yönetme, işletme kurma ve geliştirme gibi girişimcilikle ilgili özelliklere sahip olma isteği veya yeteneğidir. Ned Herrmann, bütünsel beyin teknolojisi çerçevesinde beyin yarımkürelerinin mesleklerin dağılımında farklılıklar gösterdiği iddiasında bulunmaktadır. Sol beyin, ardışık işleri daha etkin bir şekilde gerçekleştirme yeteneğine sahipken, sağ beyin aynı anda birden fazla işi yapabilme kabiliyetine sahiptir. Girişimciliğin teşvik edilmesi ve girişimcinin beyin baskınlık analizinin değerlendirilmesi, Türkiye ve diğer gelişmekte olan ülkeler için son derece önemlidir. Bu araştırmanın amacı, Bursa Uludağ Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Tasarım bölümünde okuyan öğrencilerin girişimcilik eğilimleri ile beyin baskınlığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu doğrultuda, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan anket tekniği kullanılarak, öğrencilerin girişimcilik özellikleri ile beyinlerindeki baskın olan taraf arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmaya, tasarım bölümünde öğrenim gören 81 öğrenci katılmıştır. Anket üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde cinsiyet ve girişimcilik geçmişiyle ilgili 5 soru bulunmaktadır. İkinci bölümde Yılmaz ve Sünbül (2009) tarafından geliştirilen "Üniversite Öğrencileri Girişimcilik Ölçeği" yer almaktadır ve toplamda 36 sorudan oluşmaktadır. Anketteki üçüncü bölümde ise Ned Herrmann tarafından geliştirilen "Hermann Beyin Baskınlık Analizi Formu" kullanılmıştır ve toplamda 14 soru içermektedir. Anketteki ikinci ve üçüncü bölümlerde yer alan 50 soru, "Kesinlikle Katılmıyorum", "Katılmıyorum", "Kararsızım", "Katılıyorum" ve "Kesinlikle Katılıyorum" şeklinde 5'li Likert ölçeğine göre yanıtlanmaktadır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, tasarım bölümünde okuyan öğrencilerin girişimcilik eğitimi alması ve önceden girişimcilik deneyimi yaşaması ile girişimcilik eğilimleri ve beyin fonksiyonları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, girişimcilik eğilimleri ile cinsiyetleri, kendini girişimci kişiliğe sahip görme durumları ve gelecekte kendi işini kurmayı düşünenler arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, sağ-sol beyin baskınlığı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Girişimcilik eğilimleri ile sağ ve sol beyin fonksiyonları arasında pozitif yönde bir korelasyon olduğu görülmüştür. Aynı zamanda girişimcilik eğilimleri ile sağ ve sol beyin fonksiyonları arasındaki ilişkinin benzer etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• tasarım
• girişimcilik
• girişimcilik eğilimleri
• beyin baskınlık analizi

Examination Of The Relationship Between Design Department Students' Entrepreneurship Tendencies and Brain Dominance

Abstract

Design is the process of generating solutions based on creativity, aesthetic understanding, and functionality. Design aims to improve the user experience of a product or service, provide visual appeal, and enhance usability. Design can be applied in different fields such as fashion and graphic design, and when combined with entrepreneurship, it becomes an effective tool in creating new products or brands and gaining competitive advantage for businesses. Entrepreneurial inclination refers to the desire or ability of a person to have entrepreneurial characteristics such as generating innovative ideas, taking risks, managing resources, establishing and developing businesses. Ned Herrmann claims that there are differences in the distribution of brain hemispheres in the context of holistic brain technology. While the left brain has the ability to perform sequential tasks more effectively, the right brain has the ability to multitask. Encouraging entrepreneurship and evaluating the entrepreneur's brain dominance analysis are crucial for Turkey and other developing countries. The aim of this research is to examine the relationship between entrepreneurial tendencies and brain dominance among students studying in the Design department of Bursa Uludağ University Technical Sciences Vocational School. In this regard, the survey technique, which is one of the quantitative research methods, was used to reveal the relationship between students' entrepreneurial characteristics and their dominant brain hemisphere. A total of 81 students enrolled in the design department participated in the study. The survey consists of three sections. The first section includes 5 questions related to gender and entrepreneurship history. The second section contains the "University Students Entrepreneurship Scale" developed by Yılmaz and Sünbül (2009), consisting of a total of 36 questions. The third section of the survey uses the "Hermann Brain Dominance Analysis Form" developed by Ned Herrmann and includes a total of 14 questions. The 50 questions in the second and third sections of the survey are answered on a 5-point Likert scale ranging from "Strongly Disagree" to "Strongly Agree". According to the results of this study, no significant relationship was found between students studying in the design department receiving entrepreneurship education or having previous entrepreneurship experience and entrepreneurial tendencies and brain functions. However, a significant relationship was observed between entrepreneurial tendencies and gender, self-perceived entrepreneurial personality, and those who plan to start their own business in the future. Furthermore, no significant relationship was found between right-left brain dominance. There was a positive correlation between entrepreneurial tendencies and right and left brain functions. Additionally, the relationship between entrepreneurial tendencies and right and left brain functions was found to have similar effects.

Keywords

• design
• entrepreneurship
• entrepreneurial tendencies
• brain dominance analysis

Kaynakça

1. Büyüköztürk Ş, Çakmak E K, Akgün Ö E, Karadeniz Ş, Demirel F (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
2. Cansız, Emine (2007). “Üniversite öğrencilerinin girişimcilik özelliklerinin belirlenmesi: Süleyman Demirel üniversitesi öğrencileri üzerine bir çalışma”. Yüksek Lisans Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Isparta.
3. Çepni, S (2007). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş, Trabzon: Celepler Matbaacılık.
4. Demirel, E T (2003). “Girişimcilik kültürü”. Yüksek Lisans Tezi. İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Malatya.
5. Demirel E T, Tikici M (2010). Üniversite öğrencilerinin girişimcilik özelliklerinin beyin baskınlık analizi ile değerlendirilmesi: İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme bölümü örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(32): 221-253.
6. Duran C, Büber H, Eren & Gümüştekin G (2013). Girişimcilik hislerine eğitimin katkısı: Kütahya Meslek Yüksekokulu Makine programı örneği. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 8(2): 33-56.
7. Ezentaş R, Bozyokuş H (2023). Investigation of the relationship between vocational school students' entrepreneurship tendencies and brain dominance. UMTEB – XIII. International Scientific Research Congress, 893-909. Paris.
8. Foster Deffenbaugh, L A (1996). Brain research and its ımplications for educational practice, Yüksek Lisans Tezi. Brigham Young University. Hawaii.

9. Geri, S (2013). Research on entrepreneurial characteristics of students in school of physical education and sports, Turkish Journal of Education, 2(3): 50-60
10. Gülpınar, M A (2005). Beyin zihin temelli öğrenme ilkeleri ve eğitimde yapılandırmacı modeller, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2): 272-306.
11. Hermann, N (1996). The whole brain business book. Newyork:McGraw-Hill.
12. Herrmann-Nehdi, A (2002). Training with the brain ın mind: The application of brain dominance technology to teaching and learning. Session Number: 509.
13. Kalaycı,N(2009). Yükseköğretim kurumlarında akademisyenlerin öğretim performansını değerlendirme sürecinde kullanılan yöntemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(60): 605–636.
14. Korkmaz, S (2000). Girişimcilik ve üniversite öğrencilerinin girişimcilik özelliklerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1): 163-179.
15. Kurt M, Ağca V, Erdoğan S (2006). Afyonkarahisar ili girişimcilik performansının coğrafi bilgi sistemleri ile analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2): 97-114.
16. Minniti M, Bygrave W (2001). A dynamic model of entrepreneurial learning. Entrepreneurship Theory and Practice, 25(3): 5–16. https://doi.org/10.1177/ 104225870102500301
17. Mueller S L, Thomas AS (2001). Culture and entrepreneurial potential: A nine country study of locus of control and innovativeness. Journal of Business Venturing, 16(1): 51-75. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(99)00039-7
18. Nakip M, Varinli I, Gullu K (2006). Süpermarketlerde çalışanların ve tüketicilerin hizmet kalitesi beklentilerinin ve algılamalarının karşılaştırılmasına yönelik bir araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2): 373-386
19. Özbek, A (2016). Giyim üretimi ve moda tasarımı öğrencilerinin girişimcilik düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International Journal of Humanities and Education, 2(4): 1-24.
20. Özden, Y (2003). Öğrenme ve öğretme. Ankara: Pegem Akademi.
21. Ries, E (2014). Yalın Yeni Girişim. (çev. Ece Elgin). İstanbul: Özyeğin Üniversitesi Yayınları
22. Samuel, YA, Ernest K, Awuah, JB (2013). An assessment of entrepreneurship intention among Sunyani Polytechnic Marketing Students. International Review of Management and Marketing, 1: 37-49
23. San, İ (2001). Beyin, devinim, tümel öğrenme, X. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bildiriler Kitabı, II. Cilt, 1166-1177, Bolu.
24. Sylwester, R (2007). The adolescent brain: Reaching for autonomy. Newbury Park (CA): Corwin Press.
25. Tikici M, Aksoy A (2009). Girişimcilik ve Küçük İşletmeler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
26. Yılmaz E, Sünbül A M (2009). Üniversite öğrencilerine yönelik girişimcilik ölçeğinin geliştirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2): 195-203.
27. Weiss, RP ( 2000). The wave of the brain, Training & Development, 21-24.
28. Wortock, J M M(2002). “Brain Based Learning Principles Applied to the Teaching of Basic Cardiac Code to Associate Degree Nursing Students Using the Human Patient Simulator”. Doktora Tezi. University of Sout Florida. USA.