Araştırma Makalesi

Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik

Cilt: 11 Sayı: 1 20 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik

Öz

Dijitalleşmeyle birlikte sanat formları kadar sanata yüklenen anlamlar da dönüşüme uğramıştır. Sanatın üretim ve tüketim biçimleri değişmiş; sanat, yeni ifade yolları ve söylem stratejileri edinmiştir. Bu dönüşüm, özellikle feminist sanatın görsel ve kavramsal çerçevesinde belirginleşmektedir. Feminist sanat, geleneksel estetik normları ve görsel kodları sorgulayan temaları, materyalleri, araçları ve kompozisyonel tercihleri ön plana çıkararak alternatif bir görsel/estetik dil üretmiş; temsil sistemlerine karşı eleştirel bir duruş sergilemiştir. Bu çalışma da feminist sanatın dijital çağda geçirdiği dönüşümü, multimedya sanatçısı Arvida Byström’ün fotoğraf pratiği üzerinden görsel ve kuramsal bir analizle incelemektedir. Feminist sanat, 1970’lerdeki ikinci dalga feminizme dayansa da günümüzde ataerkil temsil sistemlerini, estetik normları ve görünürlük politikalarını sorgulayan dinamik ve kesişimsel bir söyleme evrilmiştir. Bu bağlamda Byström’ün dijital estetik, beden politikaları ve feminist teori kesişimindeki üretimi, çağdaş feminist sanatçıların dijital platformları nasıl kullandığını anlamak için güçlü bir örnek sunmaktadır. Çalışmanın önemi, feminist sanat tarihi, görsel iletişim ve dijital medya çalışmalarını birleştiren disiplinlerarası yaklaşımında yatmaktadır. Byström’ün hiper-feminen estetiği, kışkırtıcı kompozisyonları ve Instagram gibi sosyal medya araçlarını stratejik biçimde kullanması, feminist sanatın geleneksel mecraların ötesine geçerek daha katılımcı ve erişilebilir hale geldiğini; dijital ağlar üzerinden görsel bir direniş biçimi yarattığını göstermektedir. Yöntem olarak Gillian Rose’un görsel içerik analizi modeli kullanılmış; üretim süreci, görselin kendisi ve izleyici tepkisi olmak üzere üç boyutta değerlendirme yapılmıştır. Seçilen görseller; beden olumlama, regl görünürlüğü, toplumsal cinsiyet performativitesi ve güzellik normlarının çözümlemesi gibi feminist temalar açısından incelenmiştir. Donna Haraway, Laura Mulvey, Amelia Jones ve Kimberlé Crenshaw gibi kuramcıların görüşleri analizlere kuramsal zemin sağlamıştır. Bulgular, Byström’ün görsel dilinin kasıtlı biçimde rahatsız edici olduğunu; abartılı feminenlik, grotesk imgeler ve tabu temalarla egemen estetik anlayışları sarstığını ortaya koymaktadır. Sanatçının dijital araçları kullanarak kadın bedenini direniş, özneleşme ve çoğulluk alanı olarak yeniden tanımladığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

---

Proje Numarası

---

Etik Beyan

---

Teşekkür

---

Kaynakça

  1. Adorno, T. (1991). The Culture Industry: Selected Essay on Mass Culture. London: Routledge.
  2. Alatalo, M. (2015). Reading Pictures, Constructing Narratives: A Study upon Pictorial Narrativity and a Narrative Analysis of Work Photography. [Yüksek Lisans Tezi, Laponya Üniversitesi]. https://api.core.ac.uk/oai/oai:lauda.ulapland.fi:10024/61931
  3. Barnard, M. (2002). Sanat, Tasarım ve Görsel Kültür. (Korkmaz, G. Çev.). Ütopya Yayınevi.
  4. Barret, T. (2019). Neden Bu Sanat? Çağdaş Sanatta Estetik ve Eleştiri. (Ermert, E. Çev.). İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
  5. BBC. (6 Ekim 2017). Model Arvida Byström gets rape threats after an advert featured her hairy legs. BBC. https://www.bbc.com/news/newsbeat-41522160 (Erişim Tarihi: 19.04.2025).
  6. Berger, J. (2004). Görme Biçimleri. (Salman, Y. Çev.). Metis Yayınları.
  7. Bordo, S. (1995). Unbearable Weight: Feminism, Western Culture, and the Body. University of California Press.
  8. Collins, P. H. ve Bilge, S. (2020). Kesişimsellik. (Aksoy, B. Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer), Ekran ve Dijital Medya (Diğer), Fotoğraf, Video ve Lens Tabanlı Uygulama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2025

Kabul Tarihi

19 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Eke, N. P., & Başer, Ö. (2026). Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 11(1), 141-159. https://izlik.org/JA23HW59RJ
AMA
1.Eke NP, Başer Ö. Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik. IJHAR. 2026;11(1):141-159. https://izlik.org/JA23HW59RJ
Chicago
Eke, Nurcan Pınar, ve Özra Başer. 2026. “Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik”. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi 11 (1): 141-59. https://izlik.org/JA23HW59RJ.
EndNote
Eke NP, Başer Ö (01 Mart 2026) Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi 11 1 141–159.
IEEE
[1]N. P. Eke ve Ö. Başer, “Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik”, IJHAR, c. 11, sy 1, ss. 141–159, Mar. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23HW59RJ
ISNAD
Eke, Nurcan Pınar - Başer, Özra. “Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik”. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi 11/1 (01 Mart 2026): 141-159. https://izlik.org/JA23HW59RJ.
JAMA
1.Eke NP, Başer Ö. Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik. IJHAR. 2026;11:141–159.
MLA
Eke, Nurcan Pınar, ve Özra Başer. “Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik”. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, c. 11, sy 1, Mart 2026, ss. 141-59, https://izlik.org/JA23HW59RJ.
Vancouver
1.Nurcan Pınar Eke, Özra Başer. Dijital Bedenin Estetiği: Arvida Byström Fotoğraflarında Feminizm, Kimlik ve Görsellik. IJHAR [Internet]. 01 Mart 2026;11(1):141-59. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23HW59RJ

 

logo.svg  doi.png  grammarly-0fb692ef.svg 88x31.png 📎 ithenticate.png   a94bbc48292e3b6e54b776e608d10ad5cb_turnitin-login-page-logo-2022.png İjhar.png

Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi İJHAR;  Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi IJHAR, Türk Patent ve Marka Kurumu'nun 71248886-2020/24446 / E.2020-OE-458377 sayılı kararı ile tescillenmiştir.