Gılgamış ve Oğuz Kağan Destanlarının Karşılaştırılması
Öz
Tarihi devirleri incelediğimiz zaman geçmişten günümüze kadar birçok medeniyet ortaya çıkmış ve aralarında bir takım etkileşimler meydana gelmiştir. Bu etkileşimler destanlar, mitler ve masallar sayesinde önem kazanmıştır. Sumerlerin ortaya çıktığı Mezopotamya coğrafyası ile Türklerin ortaya çıktığı düşünülen Orta Asya bölgeleri arasındaki ortak paydalar göç yolları vasıtası ile bir bütünlük kazanmıştır. Bu göç yolları sayesinde destanlar dilden dile, nesilden nesile ulaşarak günümüze kadar gelmesine vesile olmuştur. Destanlar milli duyguları ön plana çıkartan zemini oluştururken, medeniyetler arasında kurulan bir köprü mahiyetini de teşkil etmiştir. Sumerlerin kahramanı Gılgamış’ın adını aldığı Gılgamış Destanı ile Türklerin atası Oğuz Kağan’ın adını aldığı Oğuz Kağan Destanı, Sumerler ve Türkler arasında kurulan bağın edebi boyutunun oluşmasına olanak sağlamıştır. Her iki destanda da ortak edebi noktaların yanı sıra dini ve kültürel motiflere de yer verilmiştir. Aynı zamanda her iki destanın baş mazmunları olan Gılgamış ve Oğuz Kağan’ın karakter yapılarının analiz ve sentezi oluşturulduğunda ortak nokta olarak güç, kuvvet ve bilgelik terimlerine rastlanılmıştır. Gerek Gılgamış gerekse Oğuz Kağan Destanlarında milli duyguların, kahramanlık hikâyelerinin, ölüm motiflerinin işlenmesi benzer noktaların yapı taşlarını meydana getirmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Çığ, Muazzez İlmiye. (2014). Sumerliler Türklerin Bir Koludur-Sümer-Türk Kültür Bağları. Kaynak Yayınları.
- Gerey, Begmyrad. (2004). 5000 Yıllık Sümer-Türkmen Bağları. IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
- Gömeç, Saadeettin Yağmur. (2015). Türk Destanlarına Giriş. Ankara: Berikan Yayınevi.
- Kalafat, Yaşar. (2012). Türk Kültürlü Halklarda Mitler. Ankara: Berikan Yayınevi.
- Karatay, Osman. (2017). İlk Oğuzlar- Köken, Türeyiş ve Erken Tarihleri Üzerine Çalışmalar. İstanbul: Ötüken Yayınları.
- Şahin, Hasan Ali. (2017). Sumer Mitolojisi. Duran, Remzi (Dü.) Mitoloji ve Din. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Basımevi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Konferans Bildirisi
Yazarlar
Şerife Koçyiğit
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
27 Haziran 2018
Kabul Tarihi
27 Eylül 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 4 Sayı: 8