Hayat Ağacı ve Kutsal Ağaçlar: Türk ve Çin Mitolojisi Üzerine Bir Karşılaştırma
Öz
Bu tebliğin konusu Türk Mitolojisi ve Çin Mitolojisinde ortak mitolojik değerlerden biri olan Hayat Ağacı ve kutsal ağaçlardır. Dünyanın ilk anlarından itibaren ağaçlar, insanlarda çok önemli bir yere sahip olmuştur. Her iki toplum da Hayat Ağacının dünyanın merkezinde olduğunu düşünmüşlerdir. O yüzden Hayat Ağacına, dünyanın merkezi anlamı yüklenmiştir. Ağaçların mevsime göre değişmesi, meyveler vermesi, yeraltında köklerinin; yeryüzünde de dallarının olması insanları her açıdan düşündürmüştür. Kimi toplumlar ağaçtan geldiklerini düşünerek onu yaratıcı olarak görmüş, kimi toplumlar ise yeraltı ve yeryüzüne ulaşması nedeniyle onun tanrıya ulaşmada bir aracı olduğunu düşünmüştür. Tarih boyunca insanlar birçok ağaç türüne kutsal anlamlar yükleyerek o ağaçları kutsal ağaç olarak kabullenmişlerdir.
Bu bildiride ağaçların insanlardaki önemine değinilecek. Türk ve Çin Mitolojilerindeki Hayat Ağacı ve kutsal ağaçlar ele alınarak özellikleri anlatılacak. Ağaçların kutsal sayılma nedenlerinin üzerinde durularak efsanelerinden ve ağaçlara yüklenen anlamlardan bahsedilecek. İki toplumun da ağaca yaklaşımı ele alınarak ağaçların hangi durumlarda ön plana çıktığı örneklendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Baijiahao Baidu. (2019, Nisan 25). https://baijiahao.baidu.com/s?id=1621436357370890577&wfr=spider&for=pc&isFailFlag=1&_refluxos=a2. adresinden alındıBaike Baidu. (2019, Mayıs 30). https://baike.baidu.com/item/%E8%8F%A9%E6%8F%90%E6%A0%91/284802#reference-[2]-14091-wrap. adresinden alındıBaike Baidu. (2019, Mayıs 30). https://baike.baidu.com/item/%E4%B8%8D%E6%AD%BB%E6%A0%91. adresinden alındıBaş, S. (1974). Elazığ Folkloru. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Bitirme Tezi.Bell, O. (1982). Urartularda Hayat Ağacı İnancı. Anadolu Araştırmaları.Dirlik, Ü. Ş. (1997). Fethiye'de Halk İnançları. Denizli: Genç Reklam.Erbek, G. (1986). Dokuma, İşleme ve Örgülerdeki Koç Boynuzu Örgesi. Antika Dergisi, 10.Ergun, P. (2004). Türk Kültüründe Ağaç Kültü. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.Günay, U. (1975). Elazığ Masalları. Ankara: Akçağ Yayınları.Hasluck, F. (1973). Christianity and Islam under The Sultans. New York.Kandarakova, Y. (1994). Legendı Severnogo Altaya. Gorno-Altaysk.Kanyukov, V. (1971). Ot Folklora k Pismennosti. Çeboksarı.Kaptan, Ş. T. (1993). Gönül Sultanları Denizli’de (Türbeler – Yatırlar). Denizli: Basım Ajans.Karakurt, D. (tarih yok). Türk Söylence Sözlüğü.Katanov, N. F. (1891). Poyedzka K. Karagasov v 1890 Godu. St. Petersburg: Zapisky İmperatorskogo Russkogo Geografiçeskogo Obşçestva Po Otdeleniyu Etnografii.Kayhan, Y. K. (1980). Afyon Folklorundan Örnekler. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Bitirme Tezi.Kayhan, Y. K. (1980). Afyon Folklorundan Örnekler. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Bitirme Tezi.Masenova, G. (1997). Kazaklar Arasındaki Kültler. Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Bitirme Tezi, 172-180.Masenova, G. (1997). Kazaklar Arasındaki Kültler. Konya: Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Bitirme Tezi.Miyahlova, V. (1891). Obryad i Obıçai Çuvaş. Petersburg: Zapiskiy İmparatorskogo Ruskogo Geografiçeskogo Objestva Po Otdoleniyu Etnografii.Ögel, B. (1995). Türk Mitolojisi II. İstanbul: Türk Tarih Kurumu Yayınları.Özen, K. (1996). Sivas Divriği Yöresinde Eski Türk İnançlarına Bağlı Adak Yerleri. Sivas: Kişisel Yayın.Öztürk, Ö. (2016). Dünya Mitolojisi. Ankara: Nika Yayınları.Sarı, Z. (1994). Hatay'da Efsane ve Menkıbeleri. Antakya: Hatay Gazetesi Ofset Tesisleri.Tarih Haber. (2019, Mayıs 15). http://www.tarihhaber.net/uzak-dogunun-bilgelik-agaci-banyan/. adresinden alındıTurkish Cri. (2019, Mayıs 30). http://turkish.cri.cn/794/2011/04/28/1s132827.htm. adresinden alındıTurkish Cri. (2019, Mayıs 30). http://turkish.cri.cn/chinaabc/chapter16/chapter160107.htm. adresinden alındıVerbitskli, V. İ. (1893). Altayskie Inorodtsı. Moskova.Yıldırım, H. (2000). Ayıı Üöreğe (Tanrı Öğretisi) Metni Esasında Saha Türkçesinde İsim. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimkler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 416.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Salih Işık
0000-0001-8407-1372
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
12 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
7 Haziran 2019
Kabul Tarihi
19 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 11