Examining Postgraduate Theses Using Qualitative Research Methods in the Field of Health Management

Öz

Aim: To examine methodological characteristics and research trends of postgraduate theses using qualitative methods in the field of health management. Methods: The YÖKTEZ database was searched using the keywords “health institution management” and “qualitative.” A total of 98 theses were identified. Theses were evaluated through document review, content analysis, and grouped under three categories: Thesis Identity, Research Design, and Analysis Process. Results: Most theses were written in Turkish. Phenomenology and case study were the most common designs. Purposeful sampling was frequently used. Semi-structured interviews were the main data collection tool. Participant numbers ranged from 3 to 251. Interview periods ranged from 10 to 730 days. Content, descriptive, and thematic analysis were the most preferred methods. Many theses did not report pilot studies, researcher role, or validity and reliability procedures. Conclusion: Future theses should clearly report sampling and design choices, improve transparency in data collection and analysis, and give greater attention to trustworthiness in qualitative research.

Anahtar Kelimeler

• postgraduate theses
• research method
• qualitive research
• health management

Sağlık Yönetimi Alanında Nitel Araştırma Yöntemi Kullanılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Öz

Amaç: Sağlık yönetimi alanında nitel yöntemler kullanılan lisansüstü tezlerin yöntemsel özelliklerini ve araştırma eğilimlerini incelemektir. Yöntem: YÖKTEZ veri tabanında “sağlık kurumları yönetimi” ve “nitel” anahtar kelimeleri kullanılarak tarama yapılmıştır. Toplam 98 tez belirlenmiştir. Tezler doküman incelemesi ve içerik analizi ile değerlendirilmiş; bulgular Tez Kimliği, Araştırma Deseni ve Analiz Süreci olmak üzere üç başlık altında toplanmıştır. Bulgular: Tezlerin büyük bölümü Türkçe yazılmıştır. En yaygın araştırma desenleri fenomenoloji ve durum çalışmasıdır. Amaçlı örnekleme sıklıkla kullanılmıştır. En yaygın veri toplama aracı yarı yapılandırılmış görüşmelerdir. Katılımcı sayısı 3 ile 251 arasında değişmiştir. Görüşme süreleri 10 ile 730 gün arasında değişmiştir. En çok tercih edilen analiz yöntemleri içerik analizi, betimsel analiz ve tematik analizdir. Birçok tezde pilot çalışma, araştırmacı rolü, geçerlik ve güvenirlik süreçleri raporlanmamıştır. Sonuç: Gelecekte hazırlanacak tezlerde örnekleme ve araştırma deseni tercihleri açık biçimde raporlanmalı, veri toplama ve analiz süreçlerinde şeffaflık artırılmalı ve nitel araştırmalarda güvenilirliğe daha fazla önem verilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• lisanüstü tezler
• araştırma yöntemi
• nitel araştırma
• sağlık yönetimi

Kaynakça

1. Akdemir, A. B., & Kılıç, A. (2021). Nitel makalelerin yöntem analizi [Method analysis of qualitative articles]. MSKU Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 486-502.
2. Alkan, G. (2014). Türkiye’de muhasebe alanında yapılan lisansüstü tez çalışmaları üzerine bir araştırma (1984-2012) [A study on postgraduate theses in the field of accounting in Türkiye (1984-2012)]. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (61), 41-52.
3. Ament, S. M. C., Gillissen, F., Maessen, J. M. C., Dirksen, C. D., van der Weijden, T., & von Meyenfeldt, M. F. (2012). Sustainability of healthcare innovations (SUSHI): Long-term effects of two implemented surgical care programmes (protocol). BMC Health Services Research, 12, Article 423.
4. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi [Determining validity, reliability, and sample size in qualitative research]. DEUHFED, 9(1), 23-28.
5. Bayın, G. (2015). Türkiye’de sağlık turizmi alanında yapılan lisansüstü tezlerin içerik değerlendirmesi [Content evaluation of postgraduate theses in the field of health tourism in Türkiye]. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 17(28), 49-55.
6. Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). SAGE Publications.
7. Coyne, I. T. (1997). Sampling in qualitative research: Purposeful and theoretical sampling; merging or clear boundaries? Journal of Advanced Nursing, 26(3), 623-630.
8. Creswell, J. W., & Miller, D. L. (2000). Determining validity in qualitative inquiry. Theory Into Practice, 39(3), 124-130.

9. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. SAGE Publications.
10. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2016). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. SAGE Publications.
11. Çelik, Z. (2018). Sosyal bilimlerde etik sorunlar [Ethical issues in the social sciences] (M. Öztürk, Ed.). Nobel Yayıncılık.
12. Davie, G., & David, W. (2021). Document analysis. In S. Engler & M. Stausberg (Eds.), The Routledge handbook of research methods in the study of religion (pp. 245-255). Routledge.
13. Davis, M. M. (1929). Hospital administration: A career: The need of trained executives for a billion-dollar business, and how they may be trained. New York.
14. Demir, T. T., & Çalışkan, G. (2021). Türkçe eğitimi alanında nitel araştırma yöntemleri kullanılarak yapılan doktora tezlerindeki eğilimler [Trends in doctoral theses conducted using qualitative research methods in the field of Turkish education]. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 10(4), 1412-1429.
15. Goh, C. Y., & Marimuthu, M. (2016). The path towards healthcare sustainability: The role of organisational commitment. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 224, 587-592.
16. Greenhalgh, T., Macfarlane, F., Barton-Sweeney, C., & Woodard, F. (2012). “If we build it, will it stay?” A case study of the sustainability of whole-system change in London. The Milbank Quarterly, 90, 516-547. Grix, J. (2010). The foundations of research. Palgrave Macmillan.
17. Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (pp. 105-117). SAGE Publications.
18. Gül, İ., Yeşiltaş, A., & Keklik, B. (2015). Sağlık yönetimi lisansüstü programlarında yapılan tezlerin profili [Profile of theses conducted in health management graduate programs]. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 231-244.
19. İnam, Ö., & Koç Tütüncü, S. (2017). Türkiye’de sağlık alanında toplam kalite yönetimi konusunda yapılmış tez profillerinin incelenmesi (2012-2016) [Examination of thesis profiles on total quality management in the field of health in Türkiye (2012-2016)]. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (2), 109-122.
20. Khandakar, S., Andaleeb, S. S., & Siddiqui, N. (2007). Doctors’ service orientation in public, private, and foreign hospitals. International Journal of Health Care Quality Assurance, 20, 253-263.
21. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2016). Nitel veri analizi: Genişletilmiş bir kaynak kitap [Qualitative data analysis: An expanded sourcebook] (S. Akbaba Altun & A. Ersoy, Trans. Eds.). Pegem Akademi.
22. OECD. (2021). Health spending. OECD Data. https://data.oecd.org/healthres/health-spending.htm
23. Özata, M., & Karasu, E. (2022). Sağlık yönetimi alanı ile ilgili eğitim programları [Education programs related to the field of health management]. In R. Erdem, N. Yılmaz, İ. Erdem, A. Alkan, & E. Kaya (Eds.), Türkiye’de sağlık yönetimi: Gelişim, eğitim, profesyonelleşme ve kurumsallaşma [Health management in Türkiye: Development, education, professionalization, and institutionalization] (pp. 83-124). Nobel Yayıncılık.
24. Özkal, N. (2020). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi: 2015-2019 [Examination of doctoral theses in the field of curriculum and instruction: 2015-2019]. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(25), 147-172.
25. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri [Qualitative research and evaluation methods] (M. Bütün & S. B. Demir, Trans.). Pegem Akademi.
26. Pekdemir, İ. M., Sözüer, A., Yaşlıoğlu, D. T., & Ceran, E. B. (2016). Yönetim ve organizasyon yazını üzerine inceleme: Bir ana bilim dalı akademisyenlerinin 2005-2014 yılları arasındaki yayınları [A review of the management and organization literature: Publications of academics in a department between 2005 and 2014]. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 45, 81-93.
27. Sarvan, F. (1995). Hastane yönetimi eğitimi [Hospital management education]. Toplum ve Hekim, 10(69-70), 10-18.
28. Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22(2), 63-75.
29. Şahin, T., & Ocak, S. (2019). Türkiye’de sağlık yönetimi disiplininde yürütülen tezlerin bibliyometrik analizi [Bibliometric analysis of theses conducted in the discipline of health management in Türkiye]. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 22(3), 543-558.
30. Tengilimoğlu, D., Işık, O., & Akbolat, M. (2018). Sağlık işletmeleri yönetimi [Health care organizations management] (9th ed.). Nobel Yayıncılık.
31. Terekli Yeşilaydın, G., Donar, G. B., & Sevinç Turan, İ. (2014). Sağlık yönetimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi [Examination of postgraduate theses in the field of health management]. 8. Sağlık ve Hastane İdaresi Kongresi.
32. Tomaszewski, L. E., Zarestky, J., & Gonzalez, E. (2020). Planning qualitative research: Design and decision making for new researchers. International Journal of Qualitative Methods, 19.
33. Toprak, E., & Taşğın, Ö. (2017). Öğretmenlerin lisansüstü eğitim yapmama nedenlerinin incelenmesi [Examination of teachers’ reasons for not pursuing postgraduate education]. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 601-615.
34. Üzümcü, Ö. (2016). Nitel araştırma yöntemine sahip tezlerin bazı değişkenler açısından incelenmesi [Examination of theses using qualitative research methods in terms of selected variables]. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(32), 327-340.
35. Weiner, B. J., Amick, H. R., Lund, J. L., Lee, S. Y. D., & Hoff, T. J. (2011). Use of qualitative methods in published health services and management research: A 10-year review. Medical Care Research and Review, 68(1), 3-33.
36. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences] (10th ed.). Seçkin Yayıncılık.
37. YÖK. (2021). Birim İstatistikleri [Unit statistics]. https://istatistik.yok.gov.tr
38. YÖK. (2021). Öğrenim düzeyleri ve birimlere göre öğrenci sayıları, 2020-2021 [Number of students by education level and academic unit, 2020-2021]. YÖK Bilgi Yönetim Sistemi.
39. YÖK. (2021). YÖK Önlisans Atlası [YÖK associate degree atlas]. https://yokatlas.yok.gov.tr/onlisans-anasayfa.php