Data-Driven Mapping of the Morphology-to-Molecular Transition in Symphyta (Hymenoptera): A Bibliometric and Knowledge-Network Analysis (1990–2025)
Öz
Symphyta, representing an early-diverging assemblage within Hymenoptera and comprising approximately 9,000 described species worldwide, has historically been studied through morphology-based taxonomy and faunistics. However, the rapid expansion of molecular techniques, computational phylogenetics, and biodiversity data integration has fundamentally transformed the research landscape of this group. This study presents a data-driven bibliometric and knowledge-network analysis of global Symphyta research based on 1,060 publications indexed in the Web of Science Core Collection between 1990 and 2025. Using CiteSpace-based science mapping, the study examines annual publication trends, collaboration structures, co-citation networks, keyword co-occurrence patterns, citation bursts, and influential references in order to identify the main paradigm shifts in the field. The results reveal a marked transition from descriptive morphology-centered research toward molecular systematics, DNA barcoding, phylogenomics, host-plant interactions, genomics, and integrative biodiversity analysis, particularly after 2010. Cluster and burst analyses further indicate that recent studies increasingly rely on genetic datasets, computational workflows, and multi-source evidence integration, while themes such as new species, genotype, chemical defence strategies, host plant, and mitochondrial genome have emerged as major focal points in different periods. Collaboration networks show that scientific production remains concentrated in several core clusters, although the growing contributions of China, Türkiye, and France reflect an expanding international research landscape. Beyond documenting the intellectual structure of Symphyta research, this study proposes a transferable bibliometric framework for tracking transformation in data-intensive biological disciplines. The findings may support future research planning, interdisciplinary collaboration, and methodological alignment in molecular and genetic research, biodiversity informatics, and related engineering-oriented analytical applications.
Anahtar Kelimeler
Bibliometric analysis, CiteSpace, knowledge-network analysis, molecular systematics, Symphyta, research trends
Symphyta (Hymenoptera) Araştırmalarında Morfolojiden Moleküler Yaklaşımlara Geçişin Veri Tabanlı Haritalandırılması: Bibliyometrik ve Bilgi-Ağı Analizi (1990–2025)
Öz
Hymenoptera takımı içinde erken ayrışan bir grup olan ve dünya genelinde yaklaşık 9.000 tanımlanmış türü kapsayan Symphyta, tarihsel olarak morfoloji temelli taksonomi ve faunistik çalışmalar çerçevesinde incelenmiştir. Bununla birlikte, moleküler tekniklerin, hesaplamalı filogenetiğin ve biyoçeşitlilik verilerinin bütünleştirilmesine dayalı yaklaşımların hızla gelişmesi, bu grubun araştırma yapısını köklü biçimde dönüştürmüştür. Bu çalışma, 1990–2025 yılları arasında Web of Science Core Collection veri tabanında indekslenen 1.060 yayına dayanarak, Symphyta araştırmalarının küresel gelişimini veri odaklı bibliyometrik ve bilgi-ağı analizi ile incelemektedir. CiteSpace tabanlı bilim haritalama yöntemi kullanılarak yıllık yayın eğilimleri, işbirliği yapıları, ortak atıf ağları, anahtar kelime eş-oluşum örüntüleri, atıf patlamaları ve etkili kaynaklar değerlendirilmiş; böylece alandaki başlıca paradigma değişimleri ortaya konulmuştur. Bulgular, özellikle 2010 sonrasında, betimleyici morfoloji merkezli araştırmalardan moleküler sistematik, DNA barkodlama, filogenomik, konukçu bitki etkileşimleri, genomik ve bütüncül biyoçeşitlilik analizlerine doğru belirgin bir geçiş olduğunu göstermektedir. Kümeleme ve atıf patlaması analizleri, son dönem çalışmaların giderek daha fazla genetik veri setlerine, hesaplamalı iş akışlarına ve çok kaynaklı kanıt entegrasyonuna dayandığını; yeni türler, genotip, kimyasal savunma stratejileri, konukçu bitki ve mitokondriyal genom gibi temaların ise farklı dönemlerde öne çıkan araştırma odakları olduğunu ortaya koymuştur. İşbirliği ağları, bilimsel üretimin belirli çekirdek kümelerde yoğunlaştığını, ancak Çin, Türkiye ve Fransa’nın artan katkılarıyla uluslararası araştırma yapısının giderek genişlediğini göstermektedir. Symphyta araştırmalarının entelektüel yapısını ortaya koymanın ötesinde bu çalışma, veri yoğun biyolojik disiplinlerdeki dönüşümü izlemek için aktarılabilir bir bibliyometrik çerçeve önermektedir. Elde edilen bulguların, gelecekteki araştırma planlamasına, disiplinler arası iş birliğine ve moleküler-genetik araştırmalar, biyoçeşitlilik bilişimi ve mühendislik odaklı analitik uygulamalardaki yöntemsel uyumlaştırmaya katkı sağlaması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Bibliyometrik analiz, bilgi-ağı analizi, CiteSpace, moleküler sistematik, Symphyta, araştırma eğilimleri