RESİM SANATINDA GROTESK İMGELERİN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Roma sanatı ile birlikte ortaya çıkan grotesk terimi, kaba, tuhaf, çirkin, gülünç gibi kavramları karşılamaktadır. Rönesans döneminde Avrupa’da yayılmaya başlayan bu kavram, zaman içinde başka anlamları da kapsayarak sanatçılar tarafından sıkça tasvir edilmiştir. Tarihsel süreçte gelişen toplumsal, siyasal ve ekonomik aksaklıkların, savaş, acı ve ölüm gibi kavramların betimlenmesinde grotesk tasvirler çok fazla kullanılmıştır. Bu araştırma, Rönesans’tan itibaren çağdaş sanata kadar uzanan dönemde, Hieronymus Bosch, Francisco Goya, James Ensor, Francis Bacon ve Yue Minjun gibi sanatçıların eserlerinde kullandıkları grotesk imgeleri, bu imgelerin kullanış biçimlerini ve izleyicide bıraktığı anlamsal boyutları ele alıp çözümlemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda öncelikle araştırmanın temel konusu olan grotesk hakkında bilgi verilmiş, ardından grotesk üslupta çalışan sanatçılar ve eserleri ele alınmıştır. Araştırmada literatür tarama yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak grotesk tasvirlerin kullanılması, sanatçıların yaşadıkları dönemle bağlantılı olarak değişiklik gösterse de çalışmaların izleyiciye ilettiği mesajın görselleştirilmiş şeklinin çirkin olduğu ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Resim
• İmge
• Grotesk
• Çirkin
• Korkunç

AN EXAMINATION ON THE USE OF GROTESK IMAGES IN PAINTING ART

Öz

The term grotesque, which emerged with Roman art, corresponds to concepts such as vulgar, strange, ugly, ridiculous. This concept, which started to spread in Europe during the Renaissance period, was frequently depicted by artists by including other meanings over time. Grotesque depictions have been used a lot in describing the social, political and economic disruptions that developed in the historical process, concepts such as war, pain and death. Starting from this point of view, this research deals with the grotesque images used by artists such as Hieronymus Bosch, Francisco Goya, James Ensor, Francis Bacon and Yue Minjun in the period from the Renaissance to Contemporary art, the way these images are used and the semantic dimensions that all these images leave on the viewer and it is aimed to deal with and analyze the semantic dimensions left by all these images on the viewer. In this context, in the text, firstly, information about the grotesque, which is the main subject of the research, is given, and then the artists who produce works in this context and their works are discussed. The literature review method was used to obtain the data in the study. The data in the text are discussed in the conclusion section. Although the use of grotesque depictions varies depending on the period in which the artists live, it has been revealed that the visualized form of the message conveyed by the works to the audience is ugly.

Anahtar Kelimeler

• Painting
• Image
• Grotesque
• Ugly
• Horrible

Kaynakça

1. Akçıl, M. (2012, 12 18). Resimlerdeki Korku. Sanat Log: https://www.sanatlog.com/etiket/cadilarin-sabbati/ adresinden alınmıştır
2. Akkuş, Y. (2011). Dışavurumculuk Ve 1980 Sonrası Türk Resim Sanatındaki Yayılımı. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
3. Akman, S. (2001). Türk Resminde ekspresyonizm. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
4. Aktulum, K. (2020). Sanatsal Bir Biçim Olarak Grotesk Nedir? Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji ve Çeviribilim Dergisi, 1-35.
5. Art&Popular Culture. (2012, 08 08). Art&Popular Culture: http://www.artandpopularculture.com/Witches%27_Sabbath_%28Goya%2C_1798%29 adresinden alınmıştır
6. Ataman, S. N. (2021, 01 30). Ucubeden Güzelleme; Grotesk Nedir? medium.com: https://medium.com/bid%C3%BCnyai%CC%87%C3%A7erik/ucubedeng%C3%BCzelleme-grotesk-nedir-80b63f842045 adresinden alınmıştır
7. Avrupa Tarihi. (2021). Avrupa Tarihi. İstanbul: İstanbul üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notu.
8. Berdann, E. (2016, 05 16). Hieronymus Bosch’s* “Christ Carrying the Cross:” Ugliness and the Science of Physiognomy. Painters on Paintings: https://paintersonpaintings.com/elizabethberdann-on-hieronymus-boschs-christ-carrying-the-cross-ugliness-and-the-science-ofphysiognomy/ adresinden alınmıştır

9. Boyana, H. (2005). Arkadia Kökenli Keçi Tanrı Pan. Tarih Araştırmaları Dergisi, 167-193. Cançat, A. K. (2015). Güncel Çin Sanat Ortamı "Cynical Realizm". Sanat ve Tasarım Dergisi, 6575.
10. Cenk, E. (2020, 09 16). Francis Bacon: Varoluşun Karanlık Yüzüne Bakan Ressam. Kültür Sanat: https://www.themagger.com/francis-bacon-kimdir-eserleri/ adresinden alınmıştır
11. Çay, M. B. (2017). Francisco Goya'nın Kabus Resimleri Üzerine . Yıldız Journal of Art and Design, 88-103.
12. Çay, M. B. (2020). James Ensor'un Resimlerindeki Semboller. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 57-69.
13. Dickerson, R. (2018, 2 24). Goya's Darkly Satirical Painting "Witches Sabbath". The Many Words of Russell Dickerson: https://www.rhdickerson.com/2018/02/weeks-art-goyas-darklysatirical-painting-witches-sabbath/ adresinden alınmıştır
14. Efe, C. (2019). Ekspresyonizm Akımı Bağlamında James Ensor’un Portre Resimlerinin İncelenmesi. Kütahya: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
15. Egna, M. (2020, Nisan 17). “Execution” Analysis. Visual Culture in Communist China Student Exhibition Designs in the Making: https://muse.union.edu/aah194spr20/2020/04/17/execution-analysis-max-egna/ adresinden alınmıştır
16. Fernandes, J. (2018, 03 20). Picturing the Passion: “Christ Carrying the Cross” by Hieronymus Bosch. Aleteia: https://aleteia.org/2018/03/20/picturing-the-passion-christ-carrying-thecross-by-hieronymus-bosch/ adresinden alınmıştır
17. Goya. (2011). Goya. Vietnam: Yapı Kredi Yayınları.
18. Gültekin, T., & Peker, B. (2016). Sanatta Toplumsal Eleştiri Sürecinde İroni Kavramı, Dil ve Söylem Analizi. İdil , 149-169.
19. Karaova, M. (2021). Grotesk Mizaç ve Çarpıtma. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yayınlanmamış Yükseklisans Tezi, Ankara.
20. Kınık, G. (2019). Via Doloroso Gül Yolu/Elemli Yol. marmara İlahiyat.com: http://www.marmarailahiyat.com/via-dolorosa-gul-yolu-elemli-yol/ adresinden alınmıştır
21. Köse, A. (2009). Bir Düşünür Bir Kavram Üç Resim Bir Ressam ve Bir İmge; Kötü. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi , 1-20.
22. Smith-Laing, T. (2015). Horrible Art Histories. Apollo The International Art Magazin.
23. Süzen, H. N. (2018, Aralık). 20.Yüzyıl Sanat Akımları, Nedenleri Niçinleri ve Etkileri. Uşak: Uşak Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi.
24. Taşkesen, S. (2018). Tasvir Sanatında Beden Olgusunun Grotesk Figürler Üzerinden Sorgulanması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 261-285.
25. Yener, T. (2006). Varoluşçu İzleklerin Bacon, Malevich, Pollock ve Giacometti'nin Yapıtlarında Plastik Açıdan İncelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Isparta.